#### ROZDZIAŁ VIII ZINTEGROWANE PLANOWANIE SIECI #### Artykuł 55 Rozbudowa sieci gazu ziemnego i wodoru oraz uprawnienia do podejmowania decyzji inwestycyjnych 1. Co najmniej co dwa lata wszyscy operatorzy systemów przesyłowych i operatorzy sieci przesyłowych wodorowych przedstawiają właściwemu organowi regulacyjnemu dziesięcioletni plan rozwoju sieci oparty na istniejącej i prognozowanej podaży i istniejącym i prognozowanym popycie, po konsultacji ze wszystkimi właściwymi zainteresowanymi stronami zgodnie z ust. 2 lit. f). W każdym państwie członkowskim przygotowuje się jeden jednolity plan rozwoju sieci dla gazu ziemnego i jeden jednolity plan rozwoju sieci dla wodoru lub jeden wspólny plan dla gazu ziemnego i wodoru. PL Dz.U. L z 15.7.2024 Państwa członkowskie zezwalające na jeden wspólny plan zapewniają, by był on wystarczająco przejrzysty i w związku z tym pozwalał organowi regulacyjnemu jednoznacznie zidentyfikować objęte tym planem szczególne potrzeby sektora gazu ziemnego oraz szczególne potrzeby sektora wodoru. Należy przeprowadzić odrębne modelowanie dla każdego nośnika energii z przygotowaniem osobnych rozdziałów przedstawiających mapy sieci gazu ziemnego i mapy sieci wodorowych. Państwa członkowskie, w których przygotowuje się odrębne plany dla gazu ziemnego i dla wodoru zapewniają ścisłą współpracę między operatorami systemu przesyłowego i operatorami sieci przesyłowej wodorowej w sytuacjach, w których konieczne jest podjęcie decyzji w celu zapewnienia – zdefiniowanej w art. 2 pkt 4 dyrektywy (UE) 2023/1791 – efektywności systemu z uwzględnieniem wszystkich nośników energii, na przykład decyzji dotyczących przekształcenia infrastruktury. Operatorzy sieci przesyłowych wodorowych, w stosownych przypadkach, ściśle współpracują z operatorami systemów przesyłowych energii elektrycznej i operatorami systemów dystrybucyjnych energii elektrycznej z myślą o koordynacji wspólnych wymogów dotyczących infrastruktury, takich jak lokalizacja elektrolizerów i odpowiedniej infrastruktury przesyłowej, oraz w jak największym stopniu uwzględniają opinie tych operatorów. Państwa członkowskie dążą do zapewnienia skoordynowanych etapów planowania odpowiednich dziesięcioletnich planów rozwoju sieci gazu ziemnego, sieci wodoru i sieci energii elektrycznej. Operatorzy infrastruktury, w tym operatorzy terminali LNG, operatorzy systemów magazynowania gazu ziemnego, operatorzy systemów dystrybucyjnych, operatorzy sieci dystrybucyjnych wodorowych, operatorzy terminali wodorowych, operatorzy magazynowania wodoru, operatorzy infrastruktury ciepłowniczej oraz operatorzy energii elektrycznej są zobowiązani do zapewnienia wszystkich istotnych informacji operatorom systemów przesyłowych i operatorom sieci dystrybucyjnych wodorowych i do wymiany tych informacji z tymi operatorami –dotyczących dziesięcioletniego planu rozwoju sieci. Dziesięcioletni plan rozwoju sieci w odniesieniu do gazu ziemnego zawiera skuteczne środki w celu zagwarantowania wystarczalności systemu gazu ziemnego i bezpieczeństwa dostaw, w szczególności zapewnia zgodność ze standardami w zakresie infrastruktury określonymi w rozporządzeniu (UE) 2017/1938. Dziesięcioletnie plany rozwoju sieci są publikowane i dostępne na stronie internetowej wraz z wynikami konsultacji z zainteresowanymi stronami. Strona ta jest regularnie aktualizowana w celu zapewnienia, aby wszystkie zainteresowane strony były informowane o terminach, sposobie i zakresie konsultacji. 2. Dziesięcioletni plan rozwoju sieci, o którym mowa w ust. 1, w szczególności: a) zawiera kompleksowe i szczegółowe informacje o najważniejszej infrastrukturze, którą należy zbudować lub zmodernizować w ciągu następnych dziesięciu lat, z uwzględnieniem wszelkiego wzmocnienia infrastruktury niezbędnego do przyłączenia instalacji gazów odnawialnych i gazów niskoemisyjnych oraz z uwzględnieniem infrastruktury, która powstała w celu umożliwienia przepływów zwrotnych do sieci przesyłowej; b) zawiera informacje na temat wszelkich inwestycji, o których już zadecydowano i określa nowe inwestycje oraz rozwiązania po stronie popytu niewymagające nowych inwestycji w infrastrukturę, które muszą być zrealizowane w ciągu najbliższych trzech lat; c) w przypadku gazu ziemnego zawiera kompleksowe i szczegółowe informacje o infrastrukturze, która może zostać lub zostanie wycofana z eksploatacji; d) w przypadku wodoru zawiera kompleksowe i szczegółowe informacje o infrastrukturze, która może zostać lub zostanie przekształcona na potrzeby przesyłu wodoru, w szczególności w celu dostarczania wodoru odbiorcom końcowym w sektorach trudnych do dekarbonizacji, z uwzględnieniem potencjału redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz efektywności energetycznej i racjonalności pod względem kosztów w odniesieniu do innych wariantów; e) określa ramy czasowe dla wszystkich projektów w zakresie inwestycji i wycofania z eksploatacji; f) opiera się na wspólnym scenariuszu opracowywanym co dwa lata w gronie odpowiednich operatorów infrastruktury, obejmującym odpowiednich operatorów systemów dystrybucyjnych co najmniej z obszarów gazu ziemnego, wodoru, energii elektrycznej, a w stosownych przypadkach, z obszaru systemów ciepłowniczych; g) w przypadku gazu ziemnego jest spójny z wynikami wspólnych i krajowych ocen ryzyka zgodnie z art. 7 rozporządzenia (UE) 2017/1938; h) jest zgodny ze zintegrowanym krajowym planem w zakresie energii i klimatu oraz jego aktualizacjami, uwzględnia aktualną sytuację przedstawioną w zintegrowanych sprawozdaniach w dziedzinie energii i klimatu przedkładanymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999, jest spójny z celami ustanowionymi dyrektywą (UE) 2018/2001 i wspiera realizację celu neutralności klimatycznej określonego w art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119; Dz.U. L z 15.7.2024 PL i) jest spójny – w stosownych przypadkach – z ogólnounijnym dziesięcioletnim planem rozwoju sieci w odniesieniu do gazu ziemnego, o którym mowa w art. 32 rozporządzenia (UE) 2024/1789 i ogólnounijnym dziesięcioletnim planem rozwoju sieci w odniesieniu do wodoru, o którym mowa w art. 60 tego rozporządzenia; j) uwzględnia plan rozwoju dystrybucyjnej sieci wodorowej, o którym mowa w art. 56 i plany w zakresie wycofania z eksploatacji sieci gazu ziemnego, o których mowa w art. 57. Wspólne scenariusze, o których mowa w akapicie pierwszym lit. f), opierają się na rozsądnych założeniach dotyczących rozwoju produkcji, dostaw i zużycia, w szczególności w zakresie potrzeb sektorów trudnych do dekarbonizacji, z uwzględnieniem potencjału redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz efektywności energetycznej i racjonalności pod względem kosztów w odniesieniu do innych wariantów oraz uwzględniają rozwiązania po stronie popytu niewymagające nowych inwestycji w infrastrukturę. Uwzględniają one również wymianę transgraniczną, w tym z państwami trzecimi, oraz rolę magazynowania wodoru i integracji terminali wodorowych. Operatorzy infrastruktury przeprowadzają szeroko zakrojone konsultacje na temat takich scenariuszy otwarte dla odpowiednich zainteresowanych stron, w tym dla operatorów systemów dystrybucyjnych gazu ziemnego i energii elektrycznej, operatorów dystrybucyjnych sieci wodorowych, stowarzyszeń działających na rynkach energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, ogrzewania i chłodzenia, przedsiębiorstw zajmujących się dostawami i produkcją, niezależnych koncentratorów, operatorów właściwych do reagowania na zapotrzebowanie, organizacji zajmujących się rozwiązaniami w zakresie efektywności energetycznej, stowarzyszeń konsumentów energii oraz przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego. Konsultacje prowadzi się na wczesnym etapie przed opracowaniem dziesięcioletniego planu rozwoju sieci – w sposób otwarty, inkluzywny i przejrzysty. Wszystkie dokumenty dostarczone przez operatorów infrastruktury w celu ułatwienia konsultacji podaje się do wiadomości publicznej, podobnie jak wyniki konsultacji z zainteresowanymi stronami. Odpowiednią stronę aktualizuje się terminowo po udostępnieniu tych dokumentów, tak by odpowiednie zainteresowane strony zostały wystarczająco poinformowane w stopniu umożliwiającym im efektywny udział w konsultacjach. Wspólne scenariusze, o których mowa w akapicie pierwszym lit. f) niniejszego ustępu, muszą być zgodne z ogólnounijnymi scenariuszami przewidzianymi w art. 12 rozporządzenia (UE) 2022/869 i ze zintegrowanym krajowym planem w dziedzinie energii i klimatu oraz jego aktualizacjami przewidzianymi w rozporządzeniu (UE) 2018/1999, a także wspierać cel neutralności klimatycznej określony w art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119. Takie wspólne scenariusze są zatwierdzane przez właściwy organ krajowy. Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu ustanowiony na podstawie art. 10a rozporządzenia (WE) nr 401/2009 może z własnej inicjatywy wydać opinię na temat zgodności wspólnych scenariuszy z unijnymi celami w dziedzinie energii i klimatu na rok 2030 i z celem polegającym na osiągnięciu neutralności klimatycznej do 2050 r. Opinia ta musi być uwzględniona przez właściwy organ krajowy. 3. Przy opracowywaniu dziesięcioletnich planów rozwoju sieci operator systemu przesyłowego oraz operator sieci przesyłowej wodorowej w pełni uwzględniają potencjał rozwiązań alternatywnych do rozbudowy systemu, np. wykorzystanie odpowiedzi odbioru, oraz przewidywane zużycie w efekcie zastosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” zgodnie z art. 27 dyrektywy (UE) 2023/1791, handel z innymi krajami i ogólnounijne plany rozwoju sieci. Mając na uwadze integrację systemu energetycznego, operator systemu przesyłowego i operator sieci przesyłowej wodorowej oceniają, w miarę możliwości, w jaki sposób zaspokoić potrzebę występującą w ramach całych systemów energii elektrycznej, w stosownych przypadkach systemów ciepłowniczych oraz systemów gazu ziemnego i wodoru, z uwzględnieniem informacji dotyczących optymalnej lokalizacji i rozmiaru aktywów w zakresie magazynowania energii i przetwarzania energii elektrycznej w gaz, a także na temat wspólnej lokalizacji produkcji i wykorzystania wodoru. Operator sieci przesyłowej wodorowej podaje informacje na temat lokalizacji odbiorców końcowych w sektorach trudnych do dekarbonizacji z myślą o ukierunkowaniu stosowania wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego w tych sektorach. 4. Organ regulacyjny konsultuje się w sprawie dziesięcioletniego planu rozwoju sieci ze wszystkimi obecnymi lub potencjalnymi użytkownikami systemu w sposób otwarty i przejrzysty. Od osób lub przedsiębiorstw, które twierdzą, że są potencjalnymi użytkownikami systemu, można wymagać uzasadnienia tych twierdzeń. Organ regulacyjny podaje do publicznej wiadomości wyniki procesu konsultacji, w tym ewentualne potrzeby inwestycyjne, potrzeby w zakresie wycofania aktywów z eksploatacji oraz rozwiązań po stronie popytu niewymagających nowych inwestycji w infrastrukturę. 5. Organ regulacyjny bada, czy dziesięcioletni plan rozwoju sieci jest zgodny z ust. 1, 2 i 3 niniejszego artykułu, czy obejmuje wszystkie potrzeby inwestycyjne określone w procesie konsultacji oraz, w stosownych przypadkach, czy jest spójny z najnowszą ogólnounijną symulacją scenariuszy zakłócenia dostaw przeprowadzoną przez europejską sieć operatorów systemów przesyłowych gazu (ENTSO gazu) zgodnie z art. 7 rozporządzenia (UE) 2017/1938, z regionalnymi i krajowymi ocenami ryzyka zgodnie z art. 7 rozporządzenia (UE) 2017/1938, a także z niewiążącymi ogólnounijnymi dziesięcioletnimi planami rozwoju sieci o zasięgu unijnym („ogólnounijne plany rozwoju sieci”), o których mowa w art. 30 ust. 1, lit. b) rozporządzenia (UE) 2019/943, jak również, czy jest zgodny z art. 32 i art. 60 rozporządzenia (UE) 2024/1789. Jeżeli pojawią się jakiekolwiek wątpliwości co do spójności z ogólnounijnym planem rozwoju sieci, organ regulacyjny konsultuje się z ACER. Organ regulacyjny może zwrócić się do operatora systemu przesyłowego, aby zmienił swój dziesięcioletni plan rozwoju sieci. PL Dz.U. L z 15.7.2024 Właściwe organy krajowe oceniają, czy dziesięcioletni plan rozwoju sieci jest spójny z celem w neutralności klimatycznej określonym w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119, z krajowym planem w dziedzinie energii i klimatu i z jego aktualizacjami oraz ze zintegrowanymi sprawozdaniami w dziedzinie energii i klimatu przedkładanymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999, oraz – w przypadku niespójności – mogą przedstawić organowi regulacyjnemu uzasadnioną opinię opisującą przedmiotową niespójność, która to opinia musi zostać należycie uwzględniona. 6. Organ regulacyjny monitoruje i ocenia wdrażanie dziesięcioletniego planu rozwoju sieci. 7. W przypadku gdy niezależny operator systemu lub niezależny operator przesyłu lub zintegrowany operator sieci przesyłowej wodorowej lub niezależny operator sieci przesyłowej wodorowej – z przyczyn innych niż nadrzędne przyczyny niezależne od niego – nie zrealizują inwestycji, która – zgodnie z dziesięcioletnim planem rozwoju sieci – miała być zrealizowana w ciągu najbliższych trzech lat, państwa członkowskie zapewniają, aby organ regulacyjny został zobowiązany do podjęcia co najmniej jednego z następujących środków w celu zapewnienia realizacji danej inwestycji, jeżeli inwestycja ta jest w dalszym ciągu istotna w oparciu o najnowszy dziesięcioletni plan rozwoju sieci: a) zobowiązanie operatora systemu przesyłowego lub operatora sieci przesyłowej wodorowej do zrealizowania danej inwestycji; b) zorganizowanie otwartej dla wszystkich inwestorów procedury przetargowej na daną inwestycję; c) zobowiązanie operatora systemu przesyłowego lub operatora sieci przesyłowej wodorowej do zaakceptowania podwyższenia kapitału, aby sfinansować niezbędną inwestycję i umożliwić niezależnym inwestorom udział w kapitale. W przypadku gdy organ regulacyjny wykonuje swoje uprawnienia na podstawie lit. b) akapitu pierwszego, może on zobowiązać operatora systemu przesyłowego lub operatora sieci przesyłowej wodorowej do zaakceptowania jednego lub większej liczby poniższych warunków: a) finansowania przez jakąkolwiek stronę trzecią; b) budowy, przekształcenia lub wycofania z eksploatacji przez jakąkolwiek stronę trzecią; c) samodzielnej budowy odpowiedniego składnika aktywów; d) samodzielnej eksploatacji odpowiedniego składnika aktywów. Operator systemu przesyłowego lub operator sieci przesyłowej wodorowej udziela inwestorom wszystkich informacji niezbędnych do realizacji inwestycji, przyłącza nowe aktywa do systemu przesyłowego lub do sieci przesyłowej wodorowej oraz ogólnie dokłada wszelkich starań, aby ułatwić realizację projektu tej inwestycji. Stosowne uzgodnienia dotyczące finansowania podlegają zatwierdzeniu przez organ regulacyjny. 8. W przypadku gdy organ regulacyjny wykonywał swoje uprawnienia na podstawie ust. 7, odpowiednie taryfy dostępu do sieci określone lub zatwierdzone przez organ regulacyjny uwzględniają koszty danej inwestycji. #### Artykuł 56 Plan rozwoju dystrybucyjnej sieci wodorowej 1. Operatorzy dystrybucyjnych sieci wodorowych co cztery lata przekazują organowi regulacyjnemu plan przedstawiający infrastrukturę sieci wodorowych, którą zamierzają rozwijać. Plan ten opracowuje się w ścisłej współpracy z operatorami systemów dystrybucyjnych w odniesieniu do gazu ziemnego i energii elektrycznej, a także, w stosownych przypadkach, z operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych, w celu zapewnienia skutecznej integracji systemu energetycznego i przy uwzględnieniu w jak największym stopniu opinii wyrażonych przez tych operatorów. Państwa członkowskie mogą zezwolić operatorom dystrybucyjnych sieci wodorowych – zgodnie z niniejszym artykułem i operatorom systemów dystrybucyjnych – zgodnie z art. 57, którzy prowadzą działalność w tym samym regionie, na opracowanie wspólnego planu. Dz.U. L z 15.7.2024 PL Państwa członkowskie zezwalające na jeden wspólny plan zapewniają wystarczającą przejrzystość tego planu i umożliwiającą jednoznaczne wskazanie objętych tym planem szczególnych potrzeb sektora gazu ziemnego oraz szczególnych potrzeb sektora wodoru. Należy przeprowadzić odrębne modelowanie dla każdego nośnika energii, z przygotowaniem osobnych rozdziałów przedstawiających mapy sieci w odniesieniu do gazu ziemnego i mapy sieci w odniesieniu do wodoru. Państwa członkowskie, w których przygotowuje się odrębne plany w odniesieniu do gazu ziemnego i w odniesieniu do wodoru zapewniają ścisłą współpracę między operatorami systemu dystrybucyjnego i operatorami dystrybucyjnej sieci wodorowej w sytuacjach, w których konieczne jest podjęcie decyzji w celu zapewnienia efektywności systemu z uwzględnieniem wszystkich nośników energii, na przykład decyzji dotyczących przekształcenia infrastruktury. 2. W szczególności plan rozwoju dystrybucyjnej sieci wodorowej: a) obejmuje informacje na temat potrzeb w zakresie zdolności, zarówno pod względem wolumenu, jak i czasu, wynegocjowanych między użytkownikami dystrybucyjnych sieci wodorowych a operatorami dystrybucyjnych sieci wodorowych, na temat dostaw wodoru oraz na temat potrzeb w zakresie zdolności, zarówno pod względem wolumenu, jak i czasu, istniejących i potencjalnych przyszłych odbiorców końcowych, którym trudno jest obniżać emisje, z uwzględnieniem potencjału redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz efektywności energetycznej i racjonalności pod względem kosztów w odniesieniu do innych wariantów oraz lokalizacji tych odbiorców końcowych z myślą o ukierunkowaniu stosowania wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego w tych sektorach; b) uwzględnia plany w zakresie ogrzewania i chłodzenia ustanowionych zgodnie z art. 25 ust. 6 dyrektywy (UE) 2023/1791 oraz zapotrzebowania w sektorach nieobjętych planami w zakresie ogrzewania i chłodzenia oraz ocenia, w jaki sposób przestrzegana jest – zgodnie z art. 27 tej dyrektywy – zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” przy analizowaniu rozbudowy dystrybucyjnych sieci wodorowych w sektorach, w których dostępne są bardziej energooszczędne alternatywy; c) obejmuje informacje dotyczące zakresu, w jakim zaadaptowane rurociągi gazu ziemnego będą wykorzystywane do transportu wodoru, a także zakresu, w jakim takie przekształcenie jest konieczne do zaspokojenia potrzeb w zakresie zdolności określonych zgodnie z lit. a); d) opiera się na procesie konsultacji, który jest otwarty dla odpowiednich zainteresowanych stron, aby umożliwić im wczesne i efektywne uczestnictwo w procesie planowania, w tym dostarczanie i wymianę wszystkich istotnych informacji; e) jest publikowany na stronie internetowej operatora dystrybucyjnej sieci wodorowej wraz z wynikami konsultacji z zainteresowanymi stronami i przedkładany organowi regulacyjnemu wraz z wynikami przedmiotowych konsultacji. Ta strona internetowa musi być regularnie aktualizowana, tak by odpowiednie zainteresowane strony zostały wystarczająco poinformowane w stopniu umożliwiającym im efektywny udział w konsultacjach; f) jest zgodny ze zintegrowanym krajowym planem w zakresie energii i klimatu oraz jego aktualizacjami i ze zintegrowanymi sprawozdaniami w dziedzinie energii i klimatu przedłożonymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999 i wspiera realizację celu neutralności klimatycznej określonego w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119; g) jest spójny z ogólnounijnym planem rozwoju sieci w odniesieniu do wodoru, o którym mowa w art. 60 rozporządzenia (UE) 2024/1789 i z krajowymi dziesięcioletnimi planami rozwoju sieci opracowanymi zgodnie z art. 55 niniejszej dyrektywy. 3. Operatorzy dystrybucyjnych sieci wodorowych dokonują wymiany z innymi operatorami sieci wodorowych, w tym – w przypadku istnienia połączenia bezpośredniego – z operatorami sieci wodorowych w sąsiadujących państwach członkowskich, wszystkich istotnych informacji potrzebnych do opracowania planu. 4. Organ regulacyjny ocenia, czy plan dotyczące dystrybucyjnych sieci wodorowych jest zgodny z ust. 1 niniejszego artykułu. Organ regulacyjny analizuje plan i może zwrócić się o wprowadzenie w nim zmian na podstawie oceny. W ramach tej analizy bierze pod uwagę ogólną potrzebę istnienia sieci wodorowej pod względem energetycznym i ekonomicznym, a także wspólny scenariusz ramowy opracowany zgodnie z art. 55 ust. 2 lit. f). W przypadku planów przedłożonych w odniesieniu do sieci wodorowych korzystających z odstępstwa zgodnie z art. 51 lub art. 52 organ regulacyjny może odstąpić od analizy takiego planu i przedstawiania zaleceń dotyczących zmian. 5. Organ regulacyjny bierze pod uwagę analizę planu przy zatwierdzaniu opłat specjalnych w rozumieniu art. 5 rozporządzenia (UE) 2024/1789. PL Dz.U. L z 15.7.2024 6. Do dnia 31 grudnia 2032 r. i bez uszczerbku dla uprawnień organu regulacyjnego dotyczących nadzoru nad zasadami dostępu do sieci państwa członkowskie mogą powierzyć innemu właściwemu organowi zadanie przeanalizowania planu i przedstawienia zaleceń dotyczących zmian w przedłożonym przez operatora dystrybucyjnej sieci wodorowej planie w celu zapewnienia spójności ze zintegrowanymi krajowymi planami w dziedzinie energii i klimatu i ich aktualizacjami. 7. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1–5 niniejszego artykułu państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o stosowaniu wobec operatorów dystrybucyjnych sieci wodorowych wymogów określonych w art. 55 od dnia 4 sierpnia 2024 r. #### Artykuł 57 Plany w zakresie wycofania sieci z eksploatacji przygotowywane przez operatorów systemów dystrybucyjnych gazu ziemnego 1. Państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy systemów dystrybucyjnych opracowywali plany w zakresie wycofania sieci z eksploatacji, w sytuacjach gdy spodziewane jest zmniejszenie zapotrzebowania na gaz ziemny powodujące konieczność wycofania z eksploatacji dystrybucyjnych sieci gazu ziemnego lub ich części. Takie plany opracowuje się w ścisłej współpracy z operatorami dystrybucyjnych sieci wodorowych, operatorami systemów dystrybucyjnych energii elektrycznej oraz operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych, z zapewnieniem skutecznej integracji systemu energetycznego i odzwierciedleniem zmniejszonego stosowania gazu ziemnego do ogrzewania i chłodzenia budynków, w przypadku gdy dostępne są bardziej energooszczędne i racjonalne pod względem kosztów rozwiązania alternatywne. Państwa członkowskie mogą zezwolić operatorom systemów dystrybucyjnych – zgodnie z niniejszym artykułem i operatorom dystrybucyjnych sieci wodorowych – zgodnie z art. 56, którzy prowadzą działalność w tym samym regionie, na opracowanie wspólnego planu, jeżeli przekształcenie ma obejmować części infrastruktury gazu ziemnego. Państwa członkowskie, które zezwalają na jeden wspólny plan zapewniają, by był on wystarczająco przejrzysty i jasno wskazywał objęte tym planem szczególne potrzeby sektora gazu ziemnego oraz szczególne potrzeby sektora wodoru. W stosownych przypadkach, należy przeprowadzić odrębne modelowanie dla każdego nośnika energii, z przygotowaniem osobnych rozdziałów przedstawiających mapy sieci w odniesieniu do gazu ziemnego i mapy sieci w odniesieniu do wodoru. Państwa członkowskie, w których przygotowuje się odrębne plany dla gazu ziemnego i dla wodoru zapewniają ścisłą współpracę między operatorami systemu dystrybucyjnego i operatorami dystrybucyjnej sieci wodorowej w sytuacjach, w których konieczne jest podjęcie decyzji w celu zapewnienia efektywności systemu z uwzględnieniem wszystkich nośników energii, na przykład decyzji dotyczących przekształcenia infrastruktury. 2. Plany w zakresie wycofania sieci dystrybucyjnej z eksploatacji muszą być zgodne z co najmniej z następującymi zasadami: a) plany te opierają się na planach dotyczących ogrzewania i chłodzenia opracowanych zgodnie z art. 25. ust. 6 dyrektywy (UE) 2023/1791 i należycie uwzględniają zapotrzebowanie sektorów nieobjętych planami w zakresie ogrzewania i chłodzenia; b) plany te opierają się na rozsądnych założeniach dotyczących rozwoju produkcji, zatłaczania i dostaw gazu ziemnego, w tym biometanu, z jednej strony, i zużycia gazu ziemnego we wszystkich sektorach na poziomie dystrybucji, z drugiej strony; c) operatorzy systemów dystrybucyjnych identyfikują wymagane dostosowania infrastruktury, przy czym priorytetowo traktuje się rozwiązania po stronie popytu niewymagające nowych inwestycji w infrastrukturę, a w planach wskazuje się infrastrukturę, która ma zostać wycofana z eksploatacji, również w celu zapewnienia przejrzystości w odniesieniu do ewentualnego przekształcenia takiej infrastruktury do celów transportu wodoru; d) operatorzy systemów dystrybucyjnych przeprowadzają proces konsultacji otwarty dla odpowiednich zainteresowanych stron podczas opracowywania planu, aby umożliwić im wczesne i skuteczne uczestnictwo w procesie planowania, w tym dostarczanie i wymianę wszystkich istotnych informacji; wyniki konsultacji i plan wycofania sieci z eksploatacji są przekazywane odpowiedniemu organowi krajowemu; e) plany i wyniki konsultacji z zainteresowanymi stronami są publikowane na stronach internetowych operatorów systemów dystrybucyjnych, a strony te są regularnie aktualizowane w celu zapewnienia, aby odpowiednie zainteresowane strony zostały wystarczająco poinformowane w stopniu umożliwiającym im efektywny udział w konsultacjach; f) plany są aktualizowane co najmniej raz na cztery lata w oparciu o najnowsze prognozy na temat zapotrzebowania na gaz ziemny i dostaw tego gazu w danym regionie i obejmują okres dziesięciu lat; g) operatorzy systemów dystrybucyjnych aktywni w tym samym regionie mogą opracować jeden wspólny plan wycofania sieci z eksploatacji; h) plany te są spójne z ogólnounijnym planem rozwoju sieci w odniesieniu do gazu ziemnego, o którym mowa w art. 32 rozporządzenia (UE) 2024/1789 i z krajowymi dziesięcioletnimi planami rozwoju sieci opracowanymi zgodnie z art. 55 niniejszej dyrektywy; Dz.U. L z 15.7.2024 PL i) plany te są spójne ze zintegrowanym krajowym planem w dziedzinie energii i klimatu danego państwa członkowskiego, zintegrowanym krajowym sprawozdaniem z postępów w dziedzinie energii i klimatu oraz z długoterminową strategią przedłożoną zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999 i wspierają cel neutralności klimatycznej określony w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119. 3. Odpowiednie organy krajowe oceniają, czy plany w zakresie wycofania sieci dystrybucyjnej z eksploatacji są zgodne z zasadami ustanowionymi w ust. 2. Zatwierdzają lub odrzucają taki plan i mogą wymagać wprowadzenia do niego zmian. 4. Opracowanie planów w zakresie wycofania sieci dystrybucyjnej z eksploatacji ułatwia ochronę odbiorców końcowych zgodnie z art. 13, a także uwzględnia ich prawa zgodnie z art. 38 ust. 6. 5. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu obowiązków wymienionych w ust. 1–4 wobec operatorów systemów dystrybucyjnych, które do dnia 4 sierpnia 2024 r. obsługują mniej niż 45 000 przyłączonych odbiorców. W przypadku gdy operatorzy systemów dystrybucyjnych są zwolnieni z obowiązku przedłożenia planu wycofania sieci dystrybucyjnej z eksploatacji, informują oni organ regulacyjny o wycofaniu takiej sieci lub jej części z eksploatacji. 6. W przypadku gdy niektóre części dystrybucyjnej sieci gazu ziemnego mogą wymagać wycofania z eksploatacji przed końcem ich pierwotnie przewidzianego cyklu życia, organ regulacyjny ustanawia wytyczne dotyczące strukturalnego podejścia do amortyzacji takich aktywów i ustalania taryf zgodnie z art. 78 ust. 7. Opracowując takie wytyczne, organy regulacyjne konsultują się z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w szczególności z operatorami systemów dystrybucyjnych i organami ochrony konsumentów. #### Artykuł 58 Opłaty i koszty za przyłączenie dla instalacji do produkcji biometanu 1. Państwa członkowskie zapewniają sprzyjające ramy regulacyjne dla instalacji do produkcji biometanu w odniesieniu do opłat za przyłączenie i kosztów wynikających z przyłączenia tych instalacji do sieci przesyłowych lub dystrybucyjnych. Takie ramy regulacyjne zapewniają, aby: a) opłaty za przyłączenie i koszty uwzględniały zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” mającą zastosowanie do rozwoju sieci zgodnie z art. 3 i art. 27 ust. 2 dyrektywy (UE) 2023/1791; b) opłaty za przyłączenie i koszty były publikowane w ramach procedur przyłączania nowych instalacji wytwarzania gazów odnawialnych i gazów niskoemisyjnych do systemów przesyłowych i dystrybucyjnych ustanowionych w art. 41 i 45 niniejszej dyrektywy oraz zgodnie z art. 20 ust. 2 dyrektywy (UE) 2018/2001; c) uwzględnione były zasady przejrzystości i niedyskryminacji, potrzeba stabilnych ram finansowych dla istniejących inwestycji, postępy we wprowadzaniu gazów odnawialnych i gazów niskoemisyjnych w odnośnych państwach członkowskich oraz, w stosownych przypadkach, istnienie alternatywnych mechanizmów wsparcia na rzecz zwiększania wykorzystywania gazów odnawialnych i gazów niskoemisyjnych. 2. Przy ustalaniu lub zatwierdzaniu taryf lub metodologii, które mają być stosowane przez operatorów systemów przesyłowych i operatorów systemów dystrybucyjnych, organy regulacyjne mogą uwzględnić poniesione przez tych operatorów koszty i inwestycje dokonane przez nich w celu wypełnienia ich obowiązków, które nie zostały bezpośrednio odzyskane w postaci kosztów za przyłączenie i opłat, o ile nakłady te odpowiadają nakładom ponoszonym przez efektywnego i porównywalnego pod względem strukturalnym operatora podlegającego regulacji. #### Artykuł 59 Finansowanie transgranicznej infrastruktury wodoru 1. W przypadku gdy państwa członkowskie stosują system regulowanego dostępu stron trzecich do przesyłowych sieci wodorowych na podstawie art. 35 ust. 1 oraz w przypadku gdy projekt wodorowego połączenia wzajemnego nie jest projektem będącym przedmiotem wspólnego zainteresowania, o którym mowa w rozdziale II i w pkt 3 załącznika I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/869 (49) operatorzy sąsiednich sieci przesyłowych wodorowych, na które ma wpływ ten projekt, ponoszą koszty projektu i mogą uwzględnić je w swoich odpowiednich systemach taryfowych, z zastrzeżeniem uzyskania zgody organu regulacyjnego. Jeśli operatorzy sieci przesyłowych (49) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/869 z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 715/2009, (UE) 2019/942 i (UE) 2019/943 oraz dyrektywy 2009/73/WE i (UE) 2019/944 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 347/2013 (Dz.U. L 152 z 3.6.2022, s. 45). PL Dz.U. L z 15.7.2024 wodorowych stwierdzą znaczącą rozbieżność między korzyściami a kosztami, mogą stworzyć plan projektu uwzględniający wniosek o transgraniczną alokację kosztów, i przekazać go wspólnie odpowiednim organom regulacyjnym w celu wspólnego zatwierdzenia. 2. W przypadkach gdy operatorzy sieci przesyłowych wodorowych przedkładają plan projektu zgodnie z ust. 1, planowi temu i wnioskowi o transgraniczną alokację kosztów towarzyszy odnosząca się do konkretnego projektu analiza kosztów i korzyści, uwzględniająca korzyści wykraczające poza granice zainteresowanych państw członkowskich, a także biznesplan oceniający opłacalność projektu, który obejmuje wybrany wariant finansowania i określa, czy zainteresowani operatorzy sieci przesyłowych wodorowych zgadzają się na uzasadniony wniosek dotyczący transgranicznej alokacji kosztów. Po konsultacji z operatorami sieci przesyłowych wodorowych odnośne organy regulacyjne podejmują wspólną decyzję w sprawie alokacji kosztów inwestycji, które ma ponieść każdy operator sieci przesyłowej wodorowej na rzecz projektu. 3. Od dnia 1 stycznia 2033 r. wszyscy zainteresowani operatorzy sieci przesyłowych wodorowych negocjują system rekompensat finansowych w celu zapewnienia finansowania transgranicznej infrastruktury wodoru, jeżeli nie pobiera się taryf za dostęp do sieci przesyłowych wodorowych w punktach połączenia międzysystemowego między państwami członkowskimi zgodnie z art. 7 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2024/1789. Opracowując ten system, operatorzy sieci przesyłowych wodorowych prowadzą szeroko zakrojony proces konsultacji z udziałem wszystkich odpowiednich uczestników rynku. 4. Zainteresowani operatorzy sieci przesyłowych wodorowych uzgadniają system rekompensat finansowych do dnia 31 grudnia 2035 r. oraz przedkładają go odnośnym organom regulacyjnym do wspólnego zatwierdzenia. Jeżeli w tym terminie nie uda się osiągnąć porozumienia, odnośne organy regulacyjne podejmują wspólnie decyzję w terminie dwóch lat. Jeżeli odnośne organy regulacyjne nie osiągną wspólnego porozumienia w terminie dwóch lat, ACER podejmuje decyzję w procedurze określonej w art. 6 ust. 10 rozporządzenia (UE) 2019/942. 5. System rekompensat finansowych wdraża się zgodnie z art. 78 ust. 1 lit. c). 6. Przy przejściu na system rekompensat finansowych, wprowadzony mechanizm tych rekompensat nie może naruszać obowiązujących umów dotyczących zdolności. 7. Dodatkowe informacje potrzebne do wdrożenia procesu określonego w niniejszym artykule, z uwzględnieniem wymaganych procesów i terminów, procesu przeglądu i, w razie konieczności, zmiany systemu rekompensat finansowych, umożliwiające uwzględnienie stopniowych zmian taryf i rozwoju sieci wodorowych, zostaną określone w kodeksie sieci ustanowionym zgodnie z art. 72 rozporządzenia (UE) 2024/1789.