#### Sekcja 4 Rozdział operatorów wyspecjalizowanych sieci wodorowych #### Artykuł 68 Rozdział operatorów sieci przesyłowych wodorowych 1. Państwa członkowskie zapewniają, aby od dnia 5 sierpnia 2026 r. operatorzy sieci przesyłowych wodorowych byli wydzieleni zgodnie z przepisami dotyczącymi operatorów systemów przesyłowych gazu ziemnego określonymi w art. 60. 2. Do celów niniejszego artykułu, art. 46 i 60 niniejszej dyrektywy oraz art. 35 i 43 dyrektywy (UE) 2019/944 „wytwarzanie lub dostawy” obejmują wytwarzanie i dostawy wodoru, a przesył obejmuje transport wodoru. 3. Państwo członkowskie może podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 niniejszego artykułu do sieci przesyłowych wodorowych należących do przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo. W takim przypadku dane państwo członkowskie wyznacza niezależnego operatora sieci przesyłowej wodorowej, wydzielonego zgodnie z przepisami dotyczącymi niezależnych operatorów systemów gazu ziemnego określonymi w art. 61. Operatorzy sieci przesyłowych wodorowych i operatorzy systemów przesyłowych gazu ziemnego rozdzieleni zgodnie z art. 60 ust. 1 mogą działać jako niezależny operator sieci przesyłowej wodorowej, z zastrzeżeniem wymogów określonych w art. 69. 4. W przypadku gdy sieć przesyłowa wodorowa należy do co najmniej jednego certyfikowanego operatora systemu przesyłowego gazu ziemnego lub jeżeli w dniu 4 sierpnia 2024 r. sieć przesyłowa wodorowa należy do przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo prowadzącego działalność w zakresie produkcji lub dostaw wodoru, państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 niniejszego artykułu i wyznaczyć podmiot pozostający pod wyłączną kontrolą operatora systemu przesyłowego lub wspólną kontrolą dwóch lub większej liczby operatorów systemów przesyłowych lub pod wyłączną kontrolą przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo prowadzącego działalność w zakresie produkcji lub dostaw wodoru na zintegrowanego operatora sieci przesyłowej wodorowej rozdzielonego zgodnie z przepisami dotyczącymi niezależnych operatorów przesyłu gazu ziemnego określonymi w niniejszym rozdziale sekcja 3. Niezależnie od akapitu pierwszego niniejszego ustępu, w przypadku gdy państwo członkowskie przyznało odstępstwo od wymogów art. 69 zgodnie z ust. 2 tego artykułu, a sieć przesyłowa wodorowa należy do co najmniej jednego certyfikowanego operatora systemu przesyłowego gazu ziemnego rozdzielonego zgodnie z przepisami dotyczącymi niezależnych operatorów przesyłu gazu ziemnego określonymi w niniejszym rozdziale sekcja 3, państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 niniejszego artykułu i wyznaczyć ten podmiot lub podmiot pozostający pod wspólną kontrolą dwóch lub większej liczby operatorów systemów przesyłowych na zintegrowanego operatora sieci przesyłowej wodorowej rozdzielonego zgodnie z przepisami dotyczącymi niezależnych operatorów przesyłu gazu ziemnego określonymi w niniejszym rozdziale sekcja 3. W przypadku gdy w skład przedsiębiorstwa wchodzą operator systemu przesyłowego rozdzielony zgodnie z art. 60 ust. 1 oraz zintegrowany operator sieci przesyłowej wodorowej, przedsiębiorstwo to może prowadzić działalność w zakresie produkcji lub dostaw wodoru, ale nie w zakresie produkcji lub dostaw gazu ziemnego lub energii elektrycznej. W przypadku gdy takie przedsiębiorstwo prowadzi działalność w zakresie produkcji lub dostaw wodoru, operator systemu przesyłowego gazu ziemnego przestrzega wymogów określonych w niniejszym rozdziale sekcja 3, a przedsiębiorstwo to i wszystkie jego części nie rezerwują ani nie wykorzystują praw do zdolności w celu zatłaczania wodoru do systemu przesyłowego lub dystrybucyjnego gazu ziemnego eksploatowanego przez to przedsiębiorstwo. 5. Określone w art. 72 zasady mające zastosowanie do operatorów systemów przesyłowych mają zastosowanie do operatorów sieci przesyłowych wodorowych. #### Artykuł 69 Rozdział poziomy operatorów sieci przesyłowych wodorowych 1. W przypadku gdy operator sieci przesyłowej wodorowej jest częścią przedsiębiorstwa prowadzącego działalność w zakresie przesyłu lub dystrybucji gazu ziemnego lub energii elektrycznej, musi on być niezależny co najmniej pod względem formy prawnej. 2. Państwa członkowskie mogą przyznać – w oparciu o publicznie dostępne pozytywne analizy kosztów i korzyści – operatorom sieci przesyłowych wodorowych odstępstwa od wymogów ust. 1, z zastrzeżeniem wydania pozytywnej oceny przez organ regulacyjny zgodnie z ust. 4. PL Dz.U. L z 15.7.2024 3. Odstępstwa przyznane na podstawie ust. 2 są publikowane i zgłaszane Komisji wraz z odpowiednią oceną, o której mowa w ust. 4, przy zachowaniu poufności szczególnie chronionych informacji handlowych. 4. W momencie przyznania odstępstwa na podstawie ust. 2, a następnie co najmniej raz na siedem lat od tej daty, lub na uzasadniony wniosek Komisji organ regulacyjny państwa członkowskiego przyznającego odstępstwo publikuje ocenę wpływu tego odstępstwa na przejrzystość, subsydiowanie skrośne, taryfy sieciowe i handel transgraniczny. Taka ocena obejmuje co najmniej harmonogram oczekiwanych transferów aktywów z sektora gazu ziemnego do sektora wodoru. Jeżeli na podstawie oceny organ regulacyjny stwierdzi, że dalsze stosowanie odstępstwa miałoby negatywny wpływ na przejrzystość, subsydiowanie skrośne, taryfy sieciowe i handel transgraniczny, lub jeżeli zakończył się transfer aktywów z sektora gazu ziemnego do sektora wodoru, państwo członkowskie cofa odstępstwo. 5. Na zasadzie odstępstwa od ust. 2, 3 i 4 Estonia, Łotwa i Litwa mogą przyznawać odstępstwa od wymogów ust. 1 operatorom sieci przesyłowych wodorowych. Każde takie odstępstwo jest zgłaszane Komisji i wygasa z dniem 31 grudnia 2030 r. Po dacie wygaśnięcia odstępstwa przyznanego na podstawie niniejszego ustępu Estonia, Łotwa i Litwa mogą przyznawać odstępstwa zgodnie z ust. 2, 3 i 4. #### Artykuł 70 Rozdział rachunkowości w przypadku operatorów sieci wodorowych Państwa członkowskie zapewniają, aby rachunkowość operatorów sieci wodorowych była prowadzona zgodnie z art. 75. Sekcja 5 Wyznaczenie i cer tyf ikacja operatorów system ów przesyłowych i operatorów sieci przesyłowych wodorowych #### Artykuł 71 Wyznaczenie i certyfikacja operatorów systemów przesyłowych i operatorów sieci przesyłowych wodorowych 1. Przed zatwierdzeniem i wyznaczeniem przedsiębiorstwa jako operatora systemu przesyłowego lub operatora sieci przesyłowego wodorowej, musi ono uzyskać certyfikację zgodnie z procedurami określonymi w ust. 4, 5 i 6 niniejszego artykułu oraz w art. 14 rozporządzenia (UE) 2024/1789. 2. Przedsiębiorstwa, które uzyskały certyfikację od organu regulacyjnego jako spełniające wymogi art. 60 lub 68, zgodnie z procedurą certyfikacji, zostają zatwierdzane i wyznaczane przez państwa członkowskie jako operatorzy systemów przesyłowych lub operatorzy sieci przesyłowi wodorowych. Informacja o wyznaczeniu operatorów systemów przesyłowych i operatorów sieci przesyłowych wodorowych zgłaszana jest Komisji oraz publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. 3. Certyfikowane przedsiębiorstwa powiadamiają organ regulacyjny o wszelkich planowanych transakcjach, które mogą wymagać powtórnej oceny ich zgodności z wymogami art. 60 lub art. 68. 4. Organy regulacyjne monitorują stałe przestrzeganie przez certyfikowane przedsiębiorstwa wymogów art. 60 lub art. 68. Wszczynają one procedurę certyfikacji w celu zapewnienia takiej zgodności: a) po złożeniu przez certyfikowane przedsiębiorstwo powiadomienia zgodnie ust. 3; b) z własnej inicjatywy, jeżeli dowiedziały się, że planowana zmiana w zakresie praw lub wpływu wobec certyfikowanych przedsiębiorstw lub właścicieli systemów przesyłowych może prowadzić do naruszenia art. 60 lub art. 68, lub w przypadku gdy mają powody, aby sądzić, że takie naruszenie mogło mieć miejsce; lub c) na podstawie uzasadnionego wniosku Komisji. Dz.U. L z 15.7.2024 PL 5. Organy regulacyjne przyjmują decyzję w sprawie certyfikacji operatora systemu przesyłowego lub operatora sieci przesyłowego wodorowej w terminie 100 dni roboczych od daty powiadomienia dokonanego przez operatora systemu przesyłowego lub operatora sieci przesyłowego wodorowej lub od daty wniosku Komisji. Po upływie tego terminu certyfikację uznaje się za przyznaną. Wyraźna lub dorozumiana decyzja organu regulacyjnego staje się skuteczna jedynie po zakończeniu procedury określonej w ust. 6. 6. Organ regulacyjny niezwłocznie powiadamia Komisję o wyraźnej lub dorozumianej decyzji w sprawie certyfikacji, przekazując jednocześnie wszystkie stosowne informacje dotyczące tej decyzji. Komisja stanowi zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 14 rozporządzenia (UE) 2024/1789. 7. Organy regulacyjne oraz Komisja mogą zwrócić się do operatorów systemów przesyłowych, operatorów sieci przesyłowych wodorowych i do przedsiębiorstw prowadzących jakąkolwiek działalność w zakresie produkcji lub dostaw o dostarczenie wszelkich informacji istotnych z punktu widzenia wypełniania ich zadań zgodnie z niniejszym artykułem. 8. Organy regulacyjne oraz Komisja zachowują poufność informacji handlowych podlegających szczególnej ochronie. #### Artykuł 72 Certyfikacja w odniesieniu do krajów trzecich 1. W przypadku gdy o certyfikację zwraca się właściciel systemu przesyłowego, operator systemu przesyłowego, operator sieci przesyłowej wodorowej lub właściciel sieci przesyłowej wodorowej, który jest kontrolowany przez osobę z państwa trzeciego, organ regulacyjny powiadamia o tym Komisję. Organ regulacyjny powiadamia również niezwłocznie Komisję o wszelkich okolicznościach, które mogłyby prowadzić do uzyskania kontroli nad systemem przesyłowym, nad operatorem systemu przesyłowego, nad siecią wodorową lub nad operatorem sieci wodorowej przez osobę z państwa trzeciego. 2. Operator systemu przesyłowego lub operator sieci przesyłowej wodorowej powiadamia organ regulacyjny o wszelkich okolicznościach, które mogłyby prowadzić do uzyskania kontroli nad systemem przesyłowym, nad operatorem systemu przesyłowego, nad siecią przesyłową wodorową lub nad operatorem sieci przesyłowej wodorowej przez osobę z państwa trzeciego. 3. Organ regulacyjny przyjmuje projekt decyzji w sprawie certyfikacji operatora systemu przesyłowego lub operatora sieci przesyłowej wodorowej w terminie 100 dni roboczych od daty powiadomienia przez operatora systemu przesyłowego lub operatora sieci wodorowej. Organ regulacyjny odmawia certyfikacji, jeżeli nie wykazano: a) że dany podmiot spełnia wymogi art. 60 lub art. 68; oraz b) organowi regulacyjnemu lub innemu właściwemu organowi wyznaczonemu przez państwo członkowskie, że udzielenie certyfikacji nie stworzy zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw energii lub istotnych interesów bezpieczeństwa w danym państwie członkowskim i w Unii; mając na uwadze tę kwestię, organ regulacyjny lub inny właściwy organ wyznaczony w ten sposób uwzględnia: (i) prawa i zobowiązania Unii względem tego państwa trzeciego, wynikające z prawa międzynarodowego, w tym również z jakiejkolwiek umowy zawartej z jednym lub większą liczbą państw trzecich, której stroną jest Unia i która (ii) prawa i zobowiązania danego państwa członkowskiego względem tego państwa trzeciego, wynikające z umów zawartych z tym państwem trzecim, w zakresie, w jakim są one zgodne z prawem unijnym; (iii) własność, dostawy lub inne relacje handlowe, które mogłyby negatywnie wpłynąć na zachęty i zdolność właściciela systemu przesyłowego, operatora systemu przesyłowego, właściciela sieci przesyłowej wodorowej lub operatora sieci przesyłowej wodorowej w zakresie dostaw gazu ziemnego lub wodoru do państwa członkowskiego lub Unii; (iv) inne szczególne fakty i okoliczności dotyczące danego przypadku i danego państwa trzeciego. 4. Organ regulacyjny niezwłocznie powiadamia Komisję o projekcie decyzji, przekazując jednocześnie wszystkie stosowne informacje dotyczące tej decyzji. 5. Państwa członkowskie zapewniają, aby organ regulacyjny lub wyznaczony właściwy organ, o którym mowa w ust. 3 lit. b) niniejszego artykułu – przed przyjęciem decyzji w sprawie certyfikacji przez organ regulacyjny – wystąpił z wnioskiem do Komisji o opinię: PL Dz.U. L z 15.7.2024 a) czy dany podmiot spełnia wymogi art. 60 lub art. 68; oraz b) czy przyznanie certyfikacji będzie stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw energii do Unii. 6. Komisja bada wniosek, o którym mowa w ust. 5, niezwłocznie po jego otrzymaniu. W terminie 50 dni roboczych od otrzymania wniosku Komisja wydaje swoją opinię dla organu regulacyjnego lub, jeżeli z wnioskiem wystąpił wyznaczony właściwy organ, dla tego organu. Przygotowując tę opinię, Komisja może zwrócić się do ACER, danego państwa członkowskiego i zainteresowanych stron o przedstawienie przez nie swoich uwag. W przypadku gdy Komisja występuje z takim wnioskiem, okres 50 dni roboczych ulega przedłużeniu o dodatkowe 50 dni roboczych. W przypadku gdy Komisja nie wyda opinii w terminie, o którym mowa w akapicie pierwszym i drugim, uznaje się, że Komisja nie zgłasza żadnych zastrzeżeń wobec decyzji organu regulacyjnego. 7. Oceniając, czy kontrola wykonywana przez osobę z państwa trzeciego będzie stanowiła zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw energii lub istotnych interesów bezpieczeństwa w odniesieniu do Unii lub któregokolwiek z państw członkowskich, Komisja uwzględnia: a) szczególne okoliczności danego przypadku i danego państwa trzeciego, w tym dowody na wpływ danego kraju trzeciego na sytuację opisaną w ust. 3 lit. b) ppkt (iii); oraz b) prawa i zobowiązania Unii wobec tego państwa trzeciego, wynikające z prawa międzynarodowego, w tym również z umowy zawartej z jednym lub większą liczbą państw trzecich, której stroną jest Unia i która dotyczy kwestii bezpieczeństwa dostaw. 8. Organ regulacyjny przyjmuje ostateczną decyzję w sprawie certyfikacji w terminie 50 dni roboczych po upływie terminu, o którym mowa w ust. 6. Przyjmując ostateczną decyzję, organ regulacyjny w najwyższym stopniu uwzględnia opinię Komisji. W każdym przypadku państwo członkowskie ma prawo odmowy certyfikacji w przypadku gdy wydanie certyfikacji stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw energii tego państwa członkowskiego lub dla bezpieczeństwa dostaw energii innego państwa członkowskiego. W przypadku gdy państwo członkowskie wyznaczyło inny właściwy organ na podstawie ust. 3 lit. b), może ono wymagać od organu regulacyjnego przyjęcia ostatecznej decyzji zgodnie z oceną dokonaną przez ten właściwy organ. Ostateczna decyzja organu regulacyjnego publikowana jest wraz z opinią Komisji. W przypadku gdy ostateczna decyzja odbiega od opinii Komisji, dane państwo członkowskie przedstawia i publikuje wraz z tą decyzją uzasadnienie takiej decyzji. 9. Niniejszy artykuł w żaden sposób nie narusza prawa państw członkowskich do wykonywania, zgodnie z prawem unijnym, krajowej kontroli sądowej w celu ochrony prawnie uzasadnionych interesów bezpieczeństwa publicznego. 10. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 90 w celu uzupełnienia niniejszej dyrektywy przez zapewnienie wytycznych ustalających szczegółowe zasady procedury, która ma być realizowana do celów stosowania niniejszego artykułu. #### Artykuł 73 Wyznaczenie operatorów systemów magazynowania gazu ziemnego, magazynowania wodoru, instalacji LNG oraz terminali wodorowych Państwa członkowskie wyznaczają lub wymagają od przedsiębiorstw będących właścicielami instalacji magazynowych gazu ziemnego, instalacji magazynowania wodoru, instalacji LNG i terminali wodorowych wyznaczenia – na czas określony przez państwa członkowskie – jednego lub większej liczby operatorów takiej infrastruktury, uwzględniając efektywność i rachunek ekonomiczny. Dz.U. L z 15.7.2024 PL Sekcja 6 Rozdział i przejrzys tość rachunkowości #### Artykuł 74 Prawo wglądu do rachunkowości 1. Państwa członkowskie lub każdy wyznaczony przez nie właściwy organ, w tym również organy regulacyjne oraz organy rozstrzygające spory, o których mowa w art. 32 ust. 3, w zakresie, w jakim jest to niezbędne do wykonywania ich zadań, uprawnione są do wglądu do rachunkowości przedsiębiorstw gazowych i przedsiębiorstw zajmujących się wodorem zgodnie z art. 75. 2. Państwa członkowskie i każdy wyznaczony przez nie właściwy organ, w tym również organy regulacyjne oraz organy rozstrzygające spory, zachowują poufność informacji handlowych podlegających szczególnej ochronie. Państwa członkowskie mogą przewidzieć ujawnienie takich informacji, gdy jest to niezbędne do wykonywania przez właściwe organy ich funkcji. #### Artykuł 75 Rozdział rachunkowości 1. Państwa członkowskie podejmują niezbędne kroki w celu zapewnienia, aby rachunkowość przedsiębiorstw gazowych i przedsiębiorstw zajmujących się wodorem prowadzona była zgodnie z ust. 2–5. 2. Przedsiębiorstwa gazowe i przedsiębiorstwa wodorowe, niezależnie od ich struktury własności lub formy prawnej, sporządzają, poddają kontroli i publikują swoje roczne sprawozdania finansowe zgodnie z przepisami prawa krajowego dotyczącymi rocznych sprawozdań finansowych spółek, przyjętymi zgodnie z dyrektywą 2013/34/UE. Przedsiębiorstwa, które nie mają obowiązku prawnego publikacji swoich rocznych sprawozdań finansowych, przechowują w swojej siedzibie głównej po jednym ich egzemplarzu do wglądu publicznego. 3. Przedsiębiorstwa prowadzą w swej wewnętrznej rachunkowości odrębne księgi rachunkowe dla swojej działalności w zakresie przesyłu, dystrybucji, LNG, terminali wodorowych, magazynowania gazu ziemnego, i wodoru oraz transportu wodoru, tak jak byłyby do tego zobowiązane, gdyby odnośne działalności były prowadzone przez odrębne przedsiębiorstwa, w celu uniknięcia dyskryminacji, subsydiowania skrośnego i zakłócenia konkurencji. Aktywa infrastrukturalne przedsiębiorstw są przypisane do odpowiednich rachunków, a regulowane bazy aktywów są odrębne dla aktywów gazu ziemnego, energii elektrycznej lub wodoru, a takie przypisanie jest przejrzyste. Przedsiębiorstwa prowadzą również rachunkowość, która może być skonsolidowana, dla innych rodzajów działalności niezwiązanych z przesyłem, dystrybucją, LNG, terminalami wodorowymi, magazynowaniem gazu ziemnego lub wodoru lub transportem wodoru. W rachunkowości wykazuje się dochód wynikający z własności sieci przesyłowej, dystrybucyjnej lub wodorowej. W stosownych przypadkach przedsiębiorstwa prowadzą skonsolidowaną rachunkowość dla innych rodzajów działalności niezwiązanej z gazem ziemnym ani wodorem. Wewnętrzna rachunkowość obejmuje bilans oraz rachunek zysków i strat dla każdego rodzaju działalności. Odrębna rachunkowość jest kontrolowana zgodnie z zasadami opisanymi w ust. 2, a sprawozdanie składa się odpowiedniemu organowi regulacyjnemu. 4. Kontrola, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, weryfikuje w szczególności przestrzeganie obowiązku unikania dyskryminacji i subsydiowania skrośnego, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. Bez uszczerbku dla art. 5 rozporządzenia (UE) 2024/1789 nie stosuje się subsydiowania skrośnego między użytkownikami systemu gazu ziemnego a użytkownikami sieci wodorowej. 5. Przedsiębiorstwa określają w swojej wewnętrznej rachunkowości zasady księgowania aktywów i pasywów, wydatków i przychodów, jak również amortyzacji, bez uszczerbku dla stosowanych w kraju zasad rachunkowości, których przestrzegają przy prowadzeniu oddzielnej rachunkowości, o której mowa w ust. 3. Te wewnętrzne zasady mogą zostać zmienione tylko w wyjątkowych przypadkach. Takie zmiany zgłasza się organowi regulacyjnemu i należycie uzasadnia. 6. W rocznych sprawozdaniach finansowych oznacza się w uwagach każdą transakcję o określonej wartości przeprowadzaną z przedsiębiorstwami powiązanymi. PL Dz.U. L z 15.7.2024