#### ZAŁĄCZNIK IV

SZKOLENIA I CERTYFIKACJA INSTALATORÓW I PROJEKTANTÓW
INSTALACJI WYTWARZAJĄCYCH ENERGIĘ ODNAWIALNĄ

Systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji i programy szkoleń,
o których mowa w art. 18 ust. 3, są oparte na następujących kryteriach:

1. Proces certyfikacji lub zapewnienia równoważnych kwalifikacji jest przejrzy­
sty i jasno zdefiniowany przez państwo członkowskie lub wyznaczony przez
nie organ administracyjny.

1a. Certyfikaty wydawane przez organy certyfikujące są jasno zdefiniowane
i łatwe do rozpoznania przez pracowników i specjalistów chcących uzyskać
certyfikat.

1b. Proces certyfikacji umożliwia instalatorom zdobycie niezbędnej wiedzy
teoretycznej i praktycznej oraz gwarantuje istnienie umiejętności niezbęd­
nych do uruchomienia wysokiej jakości instalacji, które działają w sposób
niezawodny.

2. Instalatorzy systemów wytwarzających energię z biomasy, pomp ciepła,
systemów wykorzystujących płytką energię geotermalną, energię fotowolta­
iczną i energię słoneczną termiczną, w tym również systemów magazyno­
wania energii i punktów ładowania, są certyfikowani w ramach akredytowa­
nego programu szkoleń, przez akredytowanego organizatora szkoleń lub
w ramach równoważnych systemów kwalifikacji.

3. Akredytacji programu lub organizatora szkoleń dokonują państwa członkow­
skie lub wyznaczone przez nie organy administracji. Organ akredytujący
zapewnia włączający charakter oraz ciągłość i regionalny lub ogólnokrajowy
zasięg programów szkoleń, w tym również w zakresie podnoszenia kwalifi­
kacji i przekwalifikowania, oferowanych przez organizatora szkoleń.

Organizator szkoleń posiada odpowiednie urządzenia techniczne, aby prze­
prowadzić praktyczne szkolenie, w tym wystarczający sprzęt laboratoryjny
lub inne odpowiednie urządzenia potrzebne do zajęć praktycznych.

Oprócz podstawowych szkoleń ich organizator oferuje także krótsze szko­
lenia utrwalające i podnoszące kwalifikacje, organizowane w formie
modułów szkoleniowych, w ramach których instalatorzy i projektanci
mogą zdobywać nowe kompetencje oraz rozszerzać i wzbogacać zakres
posiadanych umiejętności z zakresu kilku rodzajów technologii i ich kombi­
nacji. Organizator szkoleń zapewnia, aby program szkoleń był dostosowany
tak, aby uwzględniał nowe technologie energii odnawialnej w na potrzeby
budynków, przemysłu i rolnictwa. Organizatorzy szkoleń uznają zdobyte
odpowiednie umiejętności.

Programy szkoleń i moduły szkoleniowe opracowuje się z myślą o umożli­
wieniu uczenia się przez całe życie w dziedzinie instalacji wykorzystujących
energie odnawialne oraz w taki sposób, aby takie programy i moduły były
spójne ze szkoleniem zawodowym osób poszukujących pracy po raz
pierwszy i osób dorosłych, które chcą się przekwalifikować lub szukają
nowej pracy.

Programy szkoleń opracowuje się z myślą o ułatwieniu nabywania kwalifi­
kacji obejmujących różne rodzaje technologii i rozwiązań oraz o uniknięciu
wąskich specjalizacji w zakresie konkretnej marki lub technologii. Organi­
zator szkoleń może być producentem urządzeń lub systemu, instytucją lub
stowarzyszeniem.

4. Szkolenie prowadzące do certyfikacji lub uznania kwalifikacji instalatora
obejmuje część teoretyczną i praktyczną. Po zakończeniu szkolenia instalator
musi posiadać umiejętności wymagane do instalacji właściwych urządzeń
i systemów, tak aby spełniały one wymogi odbiorcy w zakresie ich eksploa­
tacji i niezawodności, cechowały się solidną jakością rzemieślniczą oraz były
zgodne ze wszystkimi obowiązującymi zasadami i normami, w tym doty­
czącymi oznakowania energetycznego i ekologicznego.
02018L2001 – PL – 16.07.2024 – 004.004 – 106

5. Szkolenie kończy się egzaminem, na podstawie którego wydaje się certyfikat
lub uznaje kwalifikacje. Egzamin obejmuje ocenę w praktyce prawidłowej
instalacji kotłów lub pieców na biomasę, pomp ciepła, płytkich systemów
geotermalnych, instalacji fotowoltaicznych lub instalacji wytwarzających
energię słoneczną termiczną, w tym również instalacji systemów magazyno­
wania energii lub instalacji punktów ładowania umożliwiających regulację
zapotrzebowania.

6. W systemach certyfikacji lub równoważnych systemach kwalifikowania,
o których mowa w art. 18 ust. 3, uwzględnia się następujące wytyczne:

a) akredytowane programy szkoleń należy proponować instalatorom
z doświadczeniem zawodowym, którzy przeszli lub przechodzą następu­
jące rodzaje szkoleń:

(i) w przypadku instalatorów kotłów i pieców na biomasę: jako zasad­
niczy warunek szkolenie dla hydraulików, instalatorów urządzeń
wodno-kanalizacyjnych, inżynierów systemów grzewczych lub tech­
ników urządzeń sanitarnych i grzewczych lub chłodniczych;

(ii) w przypadku instalatorów pomp ciepła: jako zasadniczy warunek
szkolenie dla hydraulików lub inżynierów chłodnictwa oraz podsta­
wowe umiejętności w zakresie elektryki i hydrauliki (obcinanie rur,
lutowanie połączeń rurowych, klejenie połączeń rurowych, izolacja,
uszczelnianie złączy, sprawdzanie przecieków i instalacja systemów
ogrzewania lub chłodzenia);

(iii) w przypadku instalatorów urządzeń fotowoltaicznych i wykorzystują­
cych energię słoneczną termiczną: jako zasadniczy warunek szko­
lenie dla hydraulików lub elektryków oraz umiejętności w zakresie
hydrauliki, elektryki i dekarstwa, w tym wiedza w zakresie lutowania
połączeń rurowych, klejenia połączeń rurowych, uszczelniania
złączy, sprawdzania przecieków, umiejętność łączenia kabli, znajo­
mość podstawowych materiałów dachowych, obróbka blacharska
i uszczelnianie; lub

(iv) program szkolenia zawodowego dający instalatorowi stosowne umie­
jętności odpowiadające trzyletniemu okresowi kształcenia w zakresie
umiejętności, o których mowa w lit. a), b) lub c), w tym zajęcia
teoretyczne i praktyczne.

b) teoretyczna część szkolenia w zakresie instalacji kotłów i pieców na
biomasę powinna obrazować rynkową sytuację biomasy oraz obejmować
kwestie ekologiczne, paliwa z biomasy, logistykę, ochronę przeciwpoża­
rową, odpowiednie dotacje, techniki spalania, systemy spalania, opty­
malne rozwiązania hydrauliczne, porównanie kosztów i zysków, jak
również kwestie związane z projektowaniem, instalacją i konserwacją
kotłów i pieców na biomasę. Szkolenie powinno zapewniać także odpo­
wiednią wiedzę w zakresie europejskich norm technologicznych i norm
dotyczących paliw z biomasy, takich jak pelet, oraz stosownych prze­
pisów prawa krajowego i prawa Unii;

c) część teoretyczna szkolenia dla instalatora pomp ciepła powinna obra­
zować sytuację rynkową w zakresie pomp ciepła oraz obejmować geoter­
malne zasoby energii i temperatury gruntu w różnych regionach, identy­
fikację gleby i skał pod względem określenia przewodności cieplnej,
regulacje dotyczące wykorzystania geotermalnych zasobów energii,
możliwość zastosowania pomp ciepła w budynkach oraz określenie
najkorzystniejszego układu pomp ciepła, a także wiedzę na temat
wymogów technicznych takich pomp, bezpieczeństwa, filtracji powietrza,
podłączeń do źródła ciepła i rozmieszczenia systemu, a także integracji
rozwiązań w zakresie magazynowania energii, w tym również w połą­
czeniu z instalacjami wykorzystującymi energię słoneczną. Szkolenie
powinno zapewniać także odpowiednią wiedzę w zakresie europejskich
norm dotyczących pomp ciepła oraz odpowiednich przepisów prawa
krajowego i prawa Unii. Instalator powinien wykazać się następującymi
kluczowymi umiejętnościami:
02018L2001 – PL – 16.07.2024 – 004.004 – 107

(i) podstawowym zrozumieniem właściwości fizycznych i zasad dzia­
łania pompy ciepła, w tym charakterystyki obiegu pompy ciepła:
związek pomiędzy niskimi temperaturami rozpraszacza ciepła, wyso­
kimi temperaturami źródła ciepła a wydajnością systemu, określenie
współczynnika efektywności oraz współczynnika sezonowej
wydajności (SPF);

(ii) zrozumieniem komponentów i ich działania w ramach obiegu pompy
ciepła, w tym kompresora, zaworu rozprężnego, parowacza, konden­
satora, mocowań i osprzętu, smaru, chłodziwa, możliwości prze­
grzania i przechłodzenia oraz chłodzenia w pompach ciepła; oraz

(iii) umiejętnością wyboru i kalibracji komponentów w typowych sytua­
cjach instalacyjnych, w tym określenie typowych wartości obciążenia
cieplnego różnych budynków oraz wartości typowych w zakresie
wytwarzania ciepłej wody na podstawie zużycia energii, określenie
wydajności pompy ciepła na podstawie obciążenia cieplnego dla
celów wytwarzania ciepłej wody, na podstawie masy akumulacyjnej
budynku i przy przerwach w zasilaniu prądem; umiejętnością wska­
zania rozwiązań w zakresie magazynowania energii, w tym za
pomocą zbiornika buforowego i jego pojemności oraz poprzez połą­
czenie z drugim układem grzewczym;

(iv) zrozumieniem studiów wykonalności i badań projektowych;

(v) zrozumieniem procesu wiercenia w przypadku geotermalnych pomp
ciepła.

d) część teoretyczna szkolenia dla instalatora urządzeń fotowoltaicznych
i urządzeń wykorzystujących energię słoneczną termiczną powinna obra­
zować sytuację rynkową produktów wykorzystujących energię słoneczną
oraz przedstawiać porównania kosztów i zysków, a także obejmować
kwestie ekologiczne, elementy, charakterystykę i rozmiary systemów
wykorzystujących energię słoneczną, wybór odpowiedniego systemu
i elementów o odpowiednich wymiarach, określenie zapotrzebowania na
energię ciepła, opcje w zakresie magazynowania energii, ochronę prze­
ciwpożarową, odpowiednie dotacje, jak również kwestie związane
z projektowaniem, instalacją i konserwacją instalacji fotowoltaicznych
i instalacji wykorzystujących energię słoneczną termiczną. Szkolenie
powinno zapewniać także odpowiednią wiedzę w zakresie wszelkiego
rodzaju europejskich norm technologicznych i systemów certyfikacji,
takich jak Solar Keymark, oraz powiązanych przepisów prawa krajowego
i prawa Unii. Instalator powinien wykazać się następującymi kluczowymi
umiejętnościami:

(i) umiejętnością bezpiecznego wykonywania pracy przy użyciu
koniecznych narzędzi i urządzeń oraz stosowania zasad i norm
bezpieczeństwa, oraz umiejętnością identyfikowania zagrożeń
hydraulicznych, elektrycznych i innych związanych z instalacjami
wykorzystującymi energię słoneczną;

(ii) umiejętnością identyfikowania systemów i ich komponentów właści­
wych dla systemów aktywnych i pasywnych, w tym ich konstrukcji
mechanicznej, oraz określania umiejscowienia komponentów, konfi­
guracji i układu systemu, a także wskazywania opcji dotyczących
integracji rozwiązań w zakresie magazynowania energii, w tym
również w połączeniu z punktami ładowania;

(iii) umiejętnością określenia wymaganego miejsca, kierunku i nachylenia
urządzeń fotowoltaicznych i słonecznych systemów podgrzewania
wody użytkowej, przy uwzględnieniu takich elementów jak zacie­
nienie, dostęp światła słonecznego, spójność konstrukcji, stosowność
takiej instalacji do danego budynku lub klimatu, a także umiejętno­
ścią wyboru różnych metod instalacyjnych odpowiednich dla rodzaju
pokrycia dachowego oraz równoważenia komponentów wchodzą­
cych w skład instalacji; oraz
02018L2001 – PL – 16.07.2024 – 004.004 – 108

(iv) umiejętnością, w szczególności w odniesieniu do systemów fotowol­
taicznych, dostosowania układu elektrycznego, w tym umiejętnością
określenia prądu znamionowego, wyboru odpowiednich typów prze­
wodów i danych znamionowych dla każdego obwodu, umiejętnością
określenia odpowiedniego rozmiaru, danych znamionowych
i rozmieszczenia wszystkich potrzebnych urządzeń i podsystemów
oraz wyboru stosownego punktu połączenia;

e) ważność certyfikatu instalatora powinna być ograniczona w czasie, tak
aby konieczna była utrwalająca sesja szkoleniowa w celu jej przedłużenia.
02018L2001 – PL – 16.07.2024 – 004.004 – 109