#### ROZDZIAŁ II PRZEPISY OGÓLNE MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO SYSTEMÓW GAZU ZIEMNEGO I SYSTEMÓW WODOROWYCH Sekcja 1 Przepisy ogólne dotyczące organizacji r ynków i dostępu do infrast r uktur y #### Artykuł 3 Zasady ogólne Państwa członkowskie, organy regulacyjne wyznaczone zgodnie z art. 76 dyrektywy (UE) 2024/1788 (zwane dalej „organami regulacyjnymi”), operatorzy systemów gazu ziemnego lub operatorzy systemów wodorowych oraz operatorzy delegowani, na przykład zarządzający danym obszarem rynku lub operatorzy platform rezerwacyjnych, zapewniają funkcjonowanie rynków gazu ziemnego i wodoru zgodnie z następującymi zasadami: a) ceny za gaz ziemny i wodór ustala się na podstawie zapotrzebowania i podaży; b) operatorzy systemów przesyłowych i operatorzy systemów dystrybucyjnych oraz operatorzy sieci przesyłowych wodorowych i operatorzy systemów dystrybucyjnych wodorowych współpracują ze sobą, aby zapewnić użytkownikom sieci swobodę niezależnego rezerwowania zdolności na wejściu i wyjściu z systemu; gaz ziemny oraz – od 2033 r. – wodór transportuje się raczej poprzez system wejścia-wyjścia, a nie według ścieżek kontraktowych; c) taryfy pobierane w punktach wejścia i wyjścia w systemie gazu ziemnego i systemie wodorowym konstruuje się tak, aby pomagały w integracji rynku, zwiększając bezpieczeństwo dostaw oraz promując wzajemne połączenia między sieciami gazu ziemnego i między sieciami wodorowymi; d) przedsiębiorstwa prowadzące działalność w tym samym systemie wejścia-wyjścia wymieniają gaz ziemny oraz – od 2033 r. – wodór w wirtualnym punkcie obrotu; producenci gazu odnawialnego i gazu niskoemisyjnego muszą mieć równy dostęp do wirtualnego punktu obrotu, niezależnie od tego, czy są podłączeni do systemu dystrybucyjnego czy systemu przesyłowego; gaz ziemny oraz – od 2033 r. – wodór może być wymieniany fizycznie w punktach wejścia z państw trzecich i punktach wyjścia do państw trzecich; e) użytkownicy odpowiadają za bilansowanie swoich portfeli bilansowych, tak aby ograniczyć do minimum konieczność podejmowania działań bilansujących przez operatorów systemów przesyłowych i operatorów systemów przesyłowych wodorowych; f) działania bilansujące prowadzi się na podstawie standardowych produktów zgodnie z kodeksem sieci dotyczącym bilansowania ustanowionym na podstawie niniejszego rozporządzenia, na platformie obrotu lub poprzez usługi bilansujące zgodnie z tym kodeksem sieci; g) zasady rynkowe pozwalają unikać działań uniemożliwiających kształtowanie się cen według zapotrzebowania na gaz ziemny i wodór i ich podaży; h) zasady rynkowe zapewniają ukierunkowane na konsumenta i na efektywność energetyczną podejście na rynku gazu ziemnego i wodoru; i) zasady rynkowe sprzyjają powstawaniu i funkcjonowaniu płynnego handlu gazem ziemnym i wodorem, wspierając kształtowanie się cen i ich przejrzystość; j) zasady rynkowe umożliwiają obniżenie emisyjności systemów gazu ziemnego i systemów wodorowego, w tym przez umożliwienie włączenia na te rynki gazu ziemnego i wodoru ze źródeł odnawialnych, przez wprowadzenie zachęt do oszczędzania energii i podnoszenia efektywności energetycznej, zmniejszenia zapotrzebowania, elastyczności zapotrzebowania i integracji systemów energetycznych oraz przez ułatwianie osiągnięcia celów Unii w zakresie klimatu i energii; k) zasady rynkowe dostarczają odpowiednich zachęt do inwestowania, w szczególności do długofalowych inwestycji w bezemisyjny i zrównoważony system gazu ziemnego i system wodorowy, w magazynowanie energii, efektywność energetyczną, zmniejszenie zapotrzebowania oraz odpowiedź odbioru zaspokajającą potrzeby na rynku i potrzeby integracyjne systemu, ułatwiają uczciwą konkurencję oraz bezpieczeństwo dostaw energii, wdrażając jednocześnie zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, unikając zachęcania do inwestycji prowadzących do powstania aktywów osieroconych; Dz.U. L z 15.7.2024 PL l) zasady planowania sieci w stosownych przypadkach ukierunkowuje się na wykorzystanie wodoru w sektorach, w których trudno jest obniżyć emisyjność, biorąc pod uwagę potencjał zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, sprzyjają środkom mającym zmniejszać zapotrzebowanie na gaz ze źródeł kopalnych oraz pomagają ostrożnie i racjonalnie wykorzystać zasoby naturalne i osiągnąć cele Unii w zakresie klimatu i energii; m) usuwa się ewentualne bariery dla transgranicznych przepływów gazu ziemnego i wodoru między systemami wejścia-wyjścia; n) zasady rynkowe ułatwiają współpracę i integrację regionalną. #### Artykuł 4 Zwiększenie wykorzystania gazu odnawialnego i gazu niskoemisyjnego w regionach wykorzystujących węgiel na dużą skalę i regionach wysokoemisyjnych Komisja wspiera wprowadzanie do unijnego systemu energetycznego gazu odnawialnego i gazu niskoemisyjnego, w szczególności wodoru i biometanu, oraz zachęca do tego, w szczególności w regionach wykorzystujących węgiel na dużą skalę i regionach wysokoemisyjnych, aby zwiększyć udział gazu odnawialnego, w szczególności w procesach przemysłowych, systemach ciepłowniczych i magazynach energii, a tym samym przyspieszyć wycofywanie stałych paliw kopalnych w przemyśle i ciepłownictwie. Komisja wspiera też przekształcanie paliw kopalnych w odnawialny i niskoemisyjny wodór i biometan, a także przygotowanie pracowników do pracy z wodorem. #### Artykuł 5 Wyodrębnienie regulowanych baz aktywów 1. W przypadku gdy operator systemu przesyłowego, operator systemu dystrybucyjnego lub operator sieci wodorowej świadczy regulowane usługi w zakresie gazu ziemnego, wodoru lub energii elektrycznej, musi on spełniać wymóg rozdziału rachunkowości określony w art. 75 dyrektywy (UE) 2024/1788 i art. 56 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (38) oraz musi mieć odrębne regulowane bazy aktywów dla gazu ziemnego, wodoru i energii elektrycznej. Wyodrębnienie regulowanej bazy aktywów zapewnia: a) wykorzystywanie przychodów uzyskanych ze świadczenia określonych usług regulowanych wyłącznie do odzyskania kapitału i wydatków operacyjnych związanych z aktywami ujętymi w regulowanej bazie aktywów, która posłużyła do świadczenia tych usług regulowanych; b) w razie przeniesienia aktywów do innej regulowanej bazy aktywów – ustalenie ich wartości na poziomie zapobiegającym subsydiowaniu skrośnemu, podlegające audytowi i zatwierdzeniu przez organ regulacyjny. 2. Państwo członkowskie nie może zezwalać na transfery finansowe między usługami regulowanymi wyodrębnionymi w rozumieniu ust. 1. 3. Państwa członkowskie mogą zezwolić operatorom sieci wodorowych na rozłożenie w czasie zwrotu kosztów sieci wodorowych za pomocą taryf dostępu do sieci wodorowej, aby zapewnić odpowiedni udział przyszłych użytkowników w początkowych kosztach rozwoju sieci wodorowej. Taka międzyokresowa alokacja kosztów i jej metodyka wymagają zatwierdzenia przez organ regulacyjny. Państwa członkowskie mogą wprowadzić środki, takie jak gwarancja państwowa, aby pokryć ryzyko finansowe operatorów sieci wodorowych związane z początkowym niedostatecznym zwrotem kosztów wynikającym z międzyokresowej alokacji kosztów, pod warunkiem że środki takie będą zgodne z art. 107 TFUE. 4. Na zasadzie odstępstwa od ust. 2, państwo członkowskie może zezwolić na transfery finansowe między usługami regulowanymi wyodrębnionymi w rozumieniu ust. 1, pod warunkiem ustalenia przez organ regulacyjny, że finansowanie sieci wyłącznie z wnoszonych przez użytkowników taryf za dostęp do sieci jest nieopłacalne. W swojej ocenie organ regulacyjny uwzględnia między innymi wartość planowanych transferów finansowych, wynikające z nich subsydiowanie skrośne między użytkownikami odpowiednich sieci oraz opłacalność tych transferów finansowych. Do transferu finansowego w rozumieniu niniejszego ustępu stosuje się następujące warunki: (38) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125). PL Dz.U. L z 15.7.2024 a) wszystkie dochody potrzebne do transferu finansowego pobiera się w formie specjalnej opłaty; b) specjalną opłatę pobiera się wyłącznie w punktach wyjścia do odbiorców końcowych znajdujących się w tych samych państwach członkowskich co beneficjent transferu finansowego; c) organ regulacyjny zatwierdza specjalną opłatę i transfer finansowy lub metodykę ich kalkulacji przed ich wejściem w życie; d) zatwierdzoną specjalną opłatę i transfer finansowy oraz metodyki – w przypadku gdy zatwierdzono metodykę – publikuje się nie później niż 30 dni przed datą ich wdrożenia; e) państwo członkowskie powiadomiło Komisję i ACER, że zezwoliło na transfery finansowe. 5. Organ regulacyjny może zatwierdzić transfer finansowy i specjalną opłatę, o których mowa w ust. 4, pod warunkiem że: a) opłaty za dostęp do sieci pobiera się od użytkowników regulowanej bazy aktywów, która korzysta na transferze finansowym; b) suma transferów finansowych i przychodów z usług uzyskanych dzięki taryfom za dostęp do sieci nie jest większa niż przychody dozwolone lub przychody docelowe; c) transfer finansowy zatwierdza się na czas określony, nie dłuższy niż jedna trzecia pozostałego okresu amortyzacji danej infrastruktury. 6. Do dnia 5 sierpnia 2025 r. ACER wyda zalecenia dla operatorów systemów przesyłowych, operatorów systemów dystrybucyjnych, operatorów sieci wodorowych oraz organów regulacyjnych, dotyczące metodyki międzyokresowej alokacji kosztów. ACER aktualizuje zalecenia, o których mowa w akapicie pierwszym, przynajmniej raz na dwa lata. ACER może wydawać zalecenia dla operatorów systemów przesyłowych, operatorów systemów dystrybucyjnych, operatorów sieci wodorowych oraz organów regulacyjnych dotyczące metodyki: a) określania wartości aktywów przenoszonych do innej regulowanej bazy aktywów oraz przeznaczenia wszelkich zysków i strat, które to przeniesienie może spowodować; b) obliczania wielkości i maksymalnego czasu stosowania transferu finansowego i specjalnej opłaty; c) kryteriów podziału wkładu w specjalną opłatę między odbiorców końcowych podłączonych do regulowanej bazy aktywów. #### Artykuł 6 Usługi związane z dostępem stron trzecich dotyczące operatorów systemów przesyłowych 1. Operatorzy systemów przesyłowych muszą: a) oferować swoje zdolności i usługi wszystkim użytkownikom sieci bez dyskryminacji; b) zapewniać zarówno zdolność ciągłą, jak i przerywaną; cena zdolności przerywanej musi odzwierciedlać prawdopodobieństwo wystąpienia przerw; c) oferować użytkownikom sieci zdolność długo- i krótkoterminową. W odniesieniu do akapitu pierwszego lit. a), w przypadku gdy operator systemu przesyłowego oferuje te same usługi różnym odbiorcom, musi oferować je na równoważnych warunkach umownych, wykorzystując do tego zharmonizowane umowy przesyłowe albo wspólny kodeks sieci, zatwierdzone przez organ regulacyjny zgodnie z procedurą określoną w art. 78 lub 79 dyrektywy (UE) 2024/1788. 2. Do dnia 5 sierpnia 2025 r. Komisja: Dz.U. L z 15.7.2024 PL a) oceni, jaki wpływ na system gazu ziemnego ma system taryfowy, w którym nie pobiera się taryf za dostęp do systemów przesyłowych w punktach połączeń międzysystemowych między państwami członkowskimi lub w punktach połączeń międzysystemowych z państwami trzecimi, których systemy łączą dwa państwa członkowskie lub większą ich liczbę; oraz b) przedłoży sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W stosownych przypadkach sprawozdaniu temu mogą towarzyszyć wnioski ustawodawcze mające na celu usunięcie przeszkód zidentyfikowanych w ocenie. 3. Podpisane umowy przesyłowe określające niestandardową datę rozpoczęcia stosowania lub okres obowiązywania krótszy niż standardowa roczna umowa przesyłowa nie mogą prowadzić do arbitralnie wyższych lub niższych taryf nieodzwierciedlających wartości rynkowej usług zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 ust. 1. 4. W przypadku gdy co najmniej dwa punkty połączeń międzysystemowych łączą te same dwa sąsiadujące ze sobą systemy wejścia-wyjścia, zainteresowani operatorzy sąsiadujących ze sobą systemów przesyłowych oferują dostępne zdolności w punktach połączeń międzysystemowych przez jeden wirtualny punkt połączenia międzysystemowego. Każdą zakontraktowaną zdolność w punktach połączeń międzysystemowych, niezależnie od daty jej zakontraktowania, przekazuje się do wirtualnego punktu połączenia międzysystemowego. Wirtualny punkt połączenia międzysystemowego ustanawia się pod warunkiem spełnienia następujących warunków: a) łączna zdolność techniczna w wirtualnych punktach połączeń międzysystemowych jest co najmniej równa sumie zdolności technicznych w każdym z punktów połączeń międzysystemowych, które wchodzą w skład wirtualnych punktów połączeń międzysystemowych; b) wirtualny punkt połączeń międzysystemowych ułatwia opłacalną i skuteczną eksploatację systemu, co obejmuje zasady określone w art. 10 i 11. 5. W stosownych przypadkach usługi związane z dostępem stron trzecich mogą być świadczone pod warunkiem, że użytkownicy sieci przedstawią odpowiednie gwarancje wiarygodności finansowej. Gwarancje takie nie mogą stanowić nieuzasadnionych barier przy wejściu na rynek oraz muszą być niedyskryminacyjne, przejrzyste i proporcjonalne. 6. Operatorzy systemów przesyłowych muszą mieć dostęp do sieci innych operatorów systemów przesyłowych, jeżeli jest to niezbędne do wykonywania ich funkcji, w tym w związku z przesyłem transgranicznym. 7. Ust. 1–6 pozostają bez uszczerbku dla możliwości podejmowania przez państwa członkowskie proporcjonalnych środków w celu tymczasowego ograniczenia dostaw gazu ziemnego z Federacji Rosyjskiej i Białorusi, z możliwością ich przedłużenia w uzasadnionych przypadkach, poprzez ograniczenie składania ofert z góry dotyczących zdolności przez dowolnego pojedynczego użytkownika sieci w punktach wejścia z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi, w przypadku gdy wymaga tego ochrona podstawowych interesów tych państw członkowskich i Unii w zakresie bezpieczeństwa oraz pod warunkiem, że środki te: a) nie zakłócają nadmiernie właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego gazu ziemnego ani transgranicznych przepływów gazu ziemnego między państwami członkowskimi ani nie zagrażają bezpieczeństwu dostaw do Unii lub państwa członkowskiego; b) są zgodne z zasadą solidarności energetycznej; c) są podejmowane zgodnie z prawami i zobowiązaniami Unii i państw członkowskich wobec państw trzecich. Biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa dostaw w Unii, środki podejmowane przez państwa członkowskie zgodnie z akapitem pierwszym mogą służyć dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego z myślą o stopniowym eliminowaniu zależności od rosyjskiego gazu ziemnego, w przypadku gdy można wykazać, że środki takie są niezbędne do ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państw członkowskich i Unii. Przed podjęciem decyzji dotyczącej środka, o którym mowa w akapicie pierwszym, zainteresowane państwo członkowskie konsultuje się z Komisją oraz – o ile środek ten może mieć na nie wpływ – z innymi państwami członkowskimi, Umawiającymi się Stronami Wspólnoty Energetycznej, państwami trzecimi będącymi Umawiającymi się Stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Zainteresowane państwo członkowskie w jak największym stopniu uwzględnia sytuację w tych państwach członkowskich i państwach trzecich oraz wszelkie zastrzeżenia zgłoszone w tym względzie przez te państwa członkowskie, państwa trzecie lub Komisję. PL Dz.U. L z 15.7.2024 #### Artykuł 7 Usługi związane z dostępem stron trzecich dotyczące operatorów sieci wodorowych 1. Operatorzy sieci wodorowych oferują swoje usług wszystkim użytkownikom bez dyskryminacji, na równoważnych warunkach umownych za te same usługi. Operatorzy sieci wodorowych publikują na swoich stronach internetowych warunki umowne i taryfy pobierane za dostęp do sieci oraz, w stosownych przypadkach, opłaty za bilansowanie. 2. Uczestnikom rynku udostępnia się maksymalną zdolność sieci wodorowej, biorąc pod uwagę integralność systemu i jego efektywną i bezpieczną eksploatację. 3. Maksymalny okres obowiązywania umów dotyczących zdolności przesyłowych wynosi 20 lat w przypadku infrastruktury ukończonej przed dniem 1 stycznia 2028 r. i 15 lat w przypadku infrastruktury ukończonej w tym dniu lub później. Organy regulacyjne mają prawo narzucać krótsze okresy maksymalne, jeżeli wymaga tego zapewnienie funkcjonowania rynku wodoru, ochrony konkurencji oraz przyszłej integracji transgranicznej. Przyjmując decyzję o narzuceniu krótszego okresu maksymalnego, organy regulacyjne biorą pod uwagę między innymi zobowiązanie użytkowników sieci do zagwarantowania finansowania sieci, negatywne skutki dla harmonogramu oraz możliwości refinansowania. 4. Operatorzy sieci przesyłowej wodorowej wdrażają i publikują niedyskryminacyjne i przejrzyste procedury zarządzania ograniczeniami, które ułatwiają również transgraniczną wymianę wodoru na niedyskryminacyjnych zasadach. 5. Operatorzy sieci wodorowych regularnie oceniają zapotrzebowanie rynkowe na nowe inwestycje, biorąc pod uwagę bezpieczeństwo dostaw i efektywność końcowych zastosowań wodoru. 6. Od dnia 1 stycznia 2033 r. sieci wodorowe organizuje się jako systemy wejścia-wyjścia. 7. Państwa członkowskie mogą zadecydować o niestosowaniu ust. 6 do sieci wodorowych, które korzystają z odstępstwa na podstawie art. 52 dyrektywy (UE) 2024/1788 i które nie są połączone z inną siecią wodorową. 8. Od dnia 1 stycznia 2033 r. lub w przypadku gdy państwo członkowskie zadecyduje o stosowaniu przed dniem 1 stycznia 2033 r. regulowanego dostępu stron trzecich do sieci wodorowych zgodnie z art. 35 dyrektywy (UE) 2024/1788, do taryf za dostęp do sieci wodorowych stosuje się art. 17 niniejszego rozporządzenia, a do operatorów sieci wodorowych mają zastosowanie obowiązki operatorów systemów przesyłowych określone w art. 17 ust. 1, 2, 4 i 5 niniejszego rozporządzenia. Art. 18 i 19 niniejszego rozporządzenia nie mają zastosowania do sieci wodorowych. Artykuły te mają zastosowanie wyłącznie do sieci gazu ziemnego. Organy regulacyjne konsultują się z organami regulacyjnymi bezpośrednio połączonych państw członkowskich oraz odpowiednimi zainteresowanymi stronami, zanim podejmą decyzję o metodyce ustalania taryf za dostęp do sieci wodorowej dla punktów wejścia i wyjścia w punktach transgranicznych połączeń międzysystemowych między tymi bezpośrednio połączonymi państwami członkowskimi, w tym w odniesieniu do wszelkich wirtualnych punktów połączeń międzysystemowych. Planowaną metodykę ustalania taryf organy regulacyjne przedkładają również ACER. Na zasadzie odstępstwa od art. 17 organy regulacyjne mogą zadecydować, że nie nałożą taryf za dostęp do sieci wodorowych lub – jeżeli zdolności przydzielane są na aukcjach – ustalą zerową cenę wywoławczą. Podejmując decyzję o metodyce ustalania taryf za dostęp do sieci wodorowej w punkcie połączenia międzysystemowego między państwami członkowskimi, zainteresowane organy regulacyjne stosują zasady taryfowe, o których mowa w art. 17 ust. 1, 2, 4 i 5, oraz uwzględniają wyniki konsultacji, o których mowa w akapicie drugim niniejszego ustępu, w szczególności konsultacji z organami regulacyjnymi bezpośrednio połączonych państw członkowskich, oraz wpływ wybranych taryf za dostęp do sieci na handel transgraniczny i funkcjonowanie rynku w bezpośrednio połączonych państwach członkowskich. Organy regulacyjne bezpośrednio połączonych państw członkowskich mogą zwrócić się do ACER o opartą na faktach opinię na temat metodyki ustalania taryf za dostęp do sieci wodorowej lub cen wywoławczych dla punktów wejścia i wyjścia w transgranicznych punktach połączeń międzysystemowych między tymi państwami członkowskimi, zgodnie z art. 6 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2019/942. W stosownych przypadkach ACER informuje o tym Komisję zgodnie z art. 6 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2019/942. Wydając opartą na faktach opinię, ACER przeprowadza swoją ocenę z należytym uwzględnieniem zasad taryfowych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 2 niniejszego rozporządzenia. Dalsze szczegółowe informacje niezbędne do wykonywania niniejszego ustępu, w szczególności procedurę konsultacji transgranicznych lub zwracania się do ACER o opinię, określa się w kodeksie sieci ustanowionym na podstawie art. 72 ust. 1. Dz.U. L z 15.7.2024 PL 9. Od dnia 1 stycznia 2033 r. operatorzy sieci przesyłowych wodorowych muszą spełniać wymogi dotyczące operatorów systemów przesyłowych zgodnie z art. 5, 10 i 13, gdy oferują swoje usługi, oraz muszą publikować taryfy dla każdego punktu sieci na platformie internetowej obsługiwanej przez europejską sieć operatorów sieci wodorowych (ENNOH). Do czasu przyjęcia kodeksu sieci dotyczącego alokacji zdolności przesyłowych dla sieci przesyłowych wodorowych na podstawie art. 72 ust. 1 lit. d) i do czasu jego wejścia w życie taka publikacja może mieć formę linków do publikacji taryf na stronach internetowych operatorów sieci przesyłowych wodorowych. #### Artykuł 8 Usługi związane z dostępem stron trzecich dotyczące instalacji magazynowania gazu ziemnego, terminali wodorowych, instalacji LNG i instalacji magazynowania wodoru 1. Operatorzy systemów LNG, operatorzy terminali wodorowych, operatorzy instalacji magazynowania wodoru i operatorzy systemu magazynowania gazu ziemnego muszą: a) oferować swoje usługi bez dyskryminacji wszystkim użytkownikom sieci odpowiadającym na zapotrzebowanie rynkowe; w szczególności w przypadku gdy operator systemu LNG, operator terminalu wodorowego, operator instalacji magazynowania wodoru lub operator systemu magazynowania gazu ziemnego oferuje te same usługi różnym odbiorcom, musi robić to na równoważnych warunkach umownych; b) oferować usługi, które są zgodne z wykorzystywaniem wzajemnie połączonych systemów transportu gazu ziemnego i wodoru, a także ułatwiać dostęp poprzez współpracę z operatorem systemu przesyłowego lub operatorem sieci wodorowej; oraz c) podawać do wiadomości publicznej odpowiednie informacje, w szczególności dane o wykorzystywaniu i dostępności usług, w terminach zgodnych z rozsądnymi potrzebami handlowymi użytkowników instalacji LNG, instalacji magazynowania gazu ziemnego, terminali wodorowych lub instalacji magazynowania wodoru, z zastrzeżeniem monitorowania takich publikacji przez organy regulacyjne. 2. Każdy operator systemu magazynowania gazu ziemnego i operator instalacji magazynowania wodoru musi: a) zapewniać zarówno ciągłe, jak i przerywane usługi związane z dostępem stron trzecich; cena zdolności przerywanej musi odzwierciedlać prawdopodobieństwo wystąpienia przerw; b) oferować użytkownikom instalacji magazynowania usługi krótko- i długoterminowe; c) oferować użytkownikom instalacji magazynowania usługi dotyczące zdolności magazynowania zarówno w pakiecie z innymi usługami, jak i oddzielnie. 3. Każdy operator systemu LNG musi oferować użytkownikom instalacji LNG usługi w instalacji LNG zarówno w pakiecie z innymi usługami, jak i oddzielnie, stosownie do potrzeb zgłoszonych przez użytkowników instalacji LNG. 4. Umowy dotyczące instalacji LNG i instalacji magazynowania gazu ziemnego oraz instalacji magazynowania wodoru i terminali wodorowych nie mogą prowadzić do arbitralnie wyższych taryf, w przypadku gdy zostały podpisane: a) poza rokiem gazowym i określono w nich niestandardowe daty rozpoczęcia stosowania; lub b) na okres krótszy niż standardowa umowa roczna. 5. W stosownych przypadkach usługi związane z dostępem stron trzecich mogą być świadczone pod warunkiem, że użytkownicy sieci przedstawią odpowiednie gwarancje wiarygodności finansowej. Gwarancje takie nie mogą stanowić nieuzasadnionych barier przy wejściu na rynek oraz muszą być niedyskryminacyjne, przejrzyste i proporcjonalne. 6. Umowne limity wymaganej minimalnej wielkości instalacji LNG lub zdolności terminalu wodorowego i zdolności magazynowania gazu ziemnego lub wodoru muszą być uzasadnione ograniczeniami technicznymi i umożliwiać mniejszym użytkownikom instalacji magazynowania uzyskanie dostępu do usług magazynowania. 7. Ust. 1–6 pozostają bez uszczerbku dla możliwości podejmowania przez państwa członkowskie proporcjonalnych środków w celu tymczasowego ograniczenia dostaw LNG z Federacji Rosyjskiej i Białorusi, z możliwością ich przedłużenia w uzasadnionych przypadkach, poprzez ograniczenie składania ofert z góry lub dostarczania zdolności instalacji LNG przez dowolnego pojedynczego użytkownika sieci w przypadku dostaw z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi, w przypadku gdy wymaga tego ochrona podstawowych interesów tych państw członkowskich i Unii w zakresie bezpieczeństwa oraz pod warunkiem, że środki te: PL Dz.U. L z 15.7.2024 a) nie zakłócają nadmiernie właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego gazu ziemnego ani transgranicznych przepływów gazu ziemnego między państwami członkowskimi, ani nie zagrażają bezpieczeństwu dostaw do Unii lub państwa członkowskiego; b) są zgodne z zasadą solidarności energetycznej; c) są podejmowane zgodnie z prawami i zobowiązaniami Unii i państw członkowskich wobec państw trzecich. Biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa dostaw w Unii, środki podejmowane przez państwa członkowskie zgodnie z akapitem pierwszym mogą służyć dywersyfikacji dostaw LNG z myślą o stopniowym eliminowaniu zależności od rosyjskiego gazu ziemnego, w przypadku gdy można wykazać, że środki takie są niezbędne do ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państw członkowskich i Unii. Przed podjęciem decyzji dotyczącej środka, o którym mowa w akapicie pierwszym, zainteresowane państwo członkowskie konsultuje się z Komisją oraz – o ile środek ten może mieć na nie wpływ – z innymi państwami członkowskimi, Umawiającymi się Stronami Wspólnoty Energetycznej, państwami trzecimi będącymi Umawiającymi się Stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Zainteresowane państwo członkowskie w jak największym stopniu uwzględnia sytuację w tych państwach członkowskich i państwach trzecich oraz wszelkie obawy zastrzeżenia w tym względzie przez te państwa członkowskie, państwa trzecie lub Komisję. #### Artykuł 9 Ocena zapotrzebowania rynku gazu odnawialnego i gazu niskoemisyjnego przez operatorów systemu LNG i operatorów systemu magazynowania gazu ziemnego Co najmniej raz na dwa lata operatorzy systemu LNG i operatorzy systemu magazynowania gazu ziemnego oceniają zapotrzebowanie rynku na nowe inwestycje umożliwiające wykorzystanie w instalacjach gazu odnawialnego i gazu niskoemisyjnego, w tym związków wodoru, takich jak ciekły amoniak i ciekłe organiczne nośniki wodoru. Operatorzy ci informują odpowiednie organy regulacyjne o wynikach oceny zapotrzebowania rynku. Planując nowe inwestycje, operatorzy systemów LNG i operatorzy systemów magazynowania gazu ziemnego oceniają zapotrzebowanie rynku z myślą o ułatwieniu wykorzystania gazu odnawialnego i gazu niskoemisyjnego w ich instalacjach oraz uwzględniają bezpieczeństwo dostaw. Operatorzy systemu LNG i operatorzy systemu magazynowania gazu ziemnego podają do wiadomości publicznej wszelkie plany dotyczące nowych inwestycji umożliwiających wykorzystanie gazu odnawialnego i gazu niskoemisyjnego w ich instalacjach. #### Artykuł 10 Zasady mechanizmów alokacji zdolności oraz procedury zarządzania ograniczeniami dotyczące operatorów systemów przesyłowych 1. Uczestnikom rynku udostępnia się maksymalną zdolność we wszystkich odpowiednich punktach, o których mowa w art. 33 ust. 3, biorąc pod uwagę integralność systemu i efektywną eksploatację sieci. 2. Operator systemu przesyłowego wdraża i podaje do wiadomości publicznej niedyskryminacyjne i przejrzyste mechanizmy alokacji zdolności, które: a) zapewniają właściwe sygnały ekonomiczne dla efektywnego i maksymalnego wykorzystania zdolności technicznej, ułatwiają inwestycje w nową infrastrukturę i w alternatywne rozwiązania po stronie zapotrzebowania niewymagające inwestycji w nową infrastrukturę oraz ułatwiają transgraniczną wymianę gazu ziemnego; b) są kompatybilne z mechanizmami rynkowymi, w tym z mechanizmami rynków umów natychmiastowych i węzłów wymiany handlowej, zachowując jednocześnie elastyczność i możliwość dostosowywania się do zmieniających się uwarunkowań rynkowych; oraz c) są kompatybilne z systemami dostępu do sieci państw członkowskich. 3. Operator systemu przesyłowego wdraża i podaje do wiadomości publicznej niedyskryminacyjne i przejrzyste procedury zarządzania ograniczeniami, które ułatwiają transgraniczną wymianę gazu ziemnego bez dyskryminacji oraz oparte są na następujących zasadach: a) w przypadku ograniczeń kontraktowych operator systemu przesyłowego oferuje niewykorzystaną zdolność na rynku pierwotnym z co najmniej jednodniowym wyprzedzeniem, jako zdolność przerywaną; oraz Dz.U. L z 15.7.2024 PL b) użytkownicy sieci mogą odsprzedać lub poddzierżawić swoją niewykorzystaną zakontraktowaną zdolność na rynku wtórnym. W odniesieniu do akapitu pierwszego lit. a) państwo członkowskie może wymagać, aby użytkownicy sieci powiadamiali lub informowali o tym operatora systemu przesyłowego. 4. Operatorzy systemów przesyłowych regularnie oceniają zapotrzebowanie rynku na nowe inwestycje, biorąc pod uwagę wspólny scenariusz opracowany na potrzeby dziesięcioletniego planu rozwoju sieci zgodnie z art. 55 dyrektywy (UE) 2024/1788, a także bezpieczeństwo dostaw. #### Artykuł 11 Zasady dotyczące mechanizmów alokacji zdolności oraz procedur zarządzania ograniczeniami dotyczące instalacji magazynowania gazu ziemnego, terminali wodorowych, instalacji magazynowania wodoru oraz instalacji LNG 1. Uczestnikom rynku udostępnia się maksymalną zdolność instalacji magazynowania gazu ziemnego, instalacji LNG, instalacji magazynowania wodoru lub terminali wodorowych, biorąc pod uwagę integralność systemu i jego eksploatację. 2. Operatorzy systemu LNG, operatorzy instalacji magazynowania wodoru, operatorzy terminali wodorowych oraz operatorzy systemu magazynowania gazu ziemnego wdrażają i podają do wiadomości publicznej niedyskryminacyjne i przejrzyste mechanizmy alokacji zdolności, które: a) zapewniają właściwe sygnały ekonomiczne dla efektywnego i maksymalnego wykorzystania zdolności oraz ułatwiają inwestycje w nową infrastrukturę; b) są kompatybilne z mechanizmami rynkowymi, w tym z mechanizmami rynków umów natychmiastowych i węzłów wymiany handlowej, zachowując jednocześnie elastyczność i możliwość dostosowywania się do zmieniających się uwarunkowań rynkowych; oraz c) są kompatybilne z przyłączonymi systemami dostępu do sieci. 3. Umowy dotyczące terminali LNG, terminali wodorowych, instalacji magazynowania wodoru oraz instalacji magazynowania gazu ziemnego obejmują środki przeciwdziałające akumulacji rezerw zdolności poprzez uwzględnienie następujących zasad, które należy stosować w przypadku ograniczeń kontraktowych: a) operator systemu niezwłocznie oferuje niewykorzystaną zdolność na rynku pierwotnym, a w przypadku instalacji magazynowania gazu ziemnego oferuje taką zdolność co najmniej z jednodniowym wyprzedzeniem jako zdolność przerywaną; b) użytkownicy mogą odsprzedać swoją zakontraktowaną zdolność na rynku wtórnym; c) do dnia 5 lutego 2026 r. operatorzy systemów LNG, operatorzy terminali wodorowych, operatorzy instalacji magazynowania wodoru i operatorzy systemów magazynowania gazu ziemnego, indywidualnie lub wspólnie z innymi takimi operatorami, zapewniają dostępność przejrzystej i niedyskryminacyjnej platformy rezerwacyjnej dla użytkowników instalacji LNG, terminali wodorowych, instalacji magazynowania wodoru i instalacji magazynowania gazu ziemnego, aby umożliwić takim użytkownikom odsprzedaż ich zakontraktowanej zdolności na rynku wtórnym zgodnie z lit. b). #### Artykuł 12 Handel prawami do zdolności Każdy operator systemu przesyłowego, operator systemu magazynowania gazu ziemnego, operator systemu LNG, operator sieci przesyłowej wodorowej, operator terminalu wodorowego i operator instalacji magazynowania wodoru podejmuje rozsądne kroki w celu umożliwienia i ułatwienia swobodnego handlu prawami do zdolności w sposób przejrzysty i niedyskryminacyjny. Każdy taki operator opracowuje zharmonizowane umowy i procedury przesyłowe oraz umowy dotyczące instalacji LNG, terminali wodorowych, instalacji magazynowania gazu ziemnego i instalacji magazynowania wodoru obowiązujące na rynku pierwotnym, aby ułatwić handel prawami do zdolności na rynku wtórnym, oraz uznaje przeniesienie pierwotnych praw do zdolności, w przypadku gdy zostanie o nim powiadomiony przez użytkowników systemu. Organy regulacyjne powiadamia się o zharmonizowanych umowach i procedurach. PL Dz.U. L z 15.7.2024 #### Artykuł 13 Zasady bilansowania i opłaty za niezbilansowanie 1. Zasady bilansowania muszą być opracowywane w sposób sprawiedliwy, niedyskryminacyjny i przejrzysty oraz opierać się na obiektywnych kryteriach. Zasady bilansowania muszą odzwierciedlać prawdziwe potrzeby systemu oraz uwz­ ględniać środki, którymi dysponuje operator systemu przesyłowego. Zasady bilansowania muszą mieć charakter rynkowy. 2. Aby umożliwić użytkownikom sieci podejmowanie środków zaradczych w odpowiednim czasie, operator systemu przesyłowego przekazuje wystarczające, terminowe i wiarygodne, pobierane on-line informacje dotyczące statusu bilansowego użytkowników sieci. Przekazywane informacje muszą odzwierciedlać poziom informacji, którymi dysponuje operator systemu przesyłowego, oraz okres rozliczeniowy, za który naliczane są opłaty za niezbilansowanie. Za przekazywanie informacji na podstawie niniejszego ustępu nie pobiera się opłat. 3. Opłaty za niezbilansowanie muszą odzwierciedlać w miarę możliwości koszty, zapewniając jednocześnie odpowiednie zachęty dla użytkowników sieci do bilansowania ilości gazu ziemnego wprowadzanego przez nich do sieci i odbieranego z niej. Nie mogą one być wykorzystywane jako subsydiowanie skrośne między użytkownikami sieci ani utrudniać wejścia na rynek nowym podmiotom. Organy regulacyjne lub, w stosownych przypadkach, operator systemu przesyłowego podają do wiadomości publicznej wszelkie metodyki kalkulacji opłat za niezbilansowanie, a także wartości końcowe. 4. Państwa członkowskie zapewniają, aby w celu ułatwienia handlu gazem ziemnym w wirtualnym punkcie obrotu operatorzy systemów przesyłowych starali się zharmonizować systemy bilansowania oraz minimalizować struktury i poziomy opłat za bilansowanie. #### Artykuł 14 Certyfikacja operatorów systemu przesyłowego i operatorów sieci przesyłowej wodorowej 1. Komisja bada wszelkie zgłoszenia decyzji w sprawie certyfikacji operatora systemu przesyłowego lub operatora sieci przesyłowej wodorowej zgodnie z art. 71 ust. 6 dyrektywy (UE) 2024/1788, niezwłocznie po ich otrzymaniu. W terminie 50 dni roboczych od dnia otrzymania zgłoszenia Komisja wydaje odpowiedniemu organowi regulacyjnemu swoją opinię w odniesieniu do zgodności z art. 71 ust. 2 lub art. 72, a także – stosownie do przypadku – z art. 60 dyrektywy (UE) 2024/1788 w odniesieniu do operatorów systemu przesyłowego lub art. 68 tej dyrektywy w odniesieniu do operatorów sieci przesyłowej wodorowej. Przygotowując swoją opinię, o której mowa w akapicie pierwszym, Komisja może zwrócić się do ACER o wydanie opinii w sprawie decyzji organu regulacyjnego. W takim przypadku termin 50 dni roboczych, o którym mowa w akapicie pierwszym, przedłuża się o kolejne 50 dni roboczych. Jeżeli Komisja nie wyda opinii w terminach, o których mowa w pierwszym i drugim akapicie, uznaje się, że Komisja nie ma zastrzeżeń do decyzji organu regulacyjnego. 2. W terminie 50 dni roboczych od otrzymania opinii zgodnie z ust. 1 Komisji organ regulacyjny przyjmuje swoją ostateczną decyzję w sprawie certyfikacji operatora systemu przesyłowego lub operatora sieci przesyłowej wodorowej, uwzględniając w najwyższym stopniu tę opinię. Decyzję organu regulacyjnego publikuje się wraz z opinią Komisji. 3. Organy regulacyjne lub Komisja mogą w każdej chwili w czasie trwania procedury zwrócić się do operatorów systemu przesyłowego, operatorów sieci przesyłowej wodorowej lub przedsiębiorstw prowadzących jakąkolwiek działalność w zakresie produkcji lub dostaw o dostarczenie wszelkich informacji istotnych z punktu widzenia wypełniania ich zadań zgodnie z niniejszym artykułem. 4. Organy regulacyjne oraz Komisja zachowują poufność informacji handlowych podlegających szczególnej ochronie. 5. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 80 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie wytycznych określających w sposób szczegółowy procedurę, której należy przestrzegać w ramach stosowania ust. 1 i 2 niniejszego artykułu. 6. W przypadku gdy Komisja otrzymała zgłoszenie w sprawie certyfikacji operatora systemu przesyłowego zgodnie z art. 60 ust. 9 dyrektywy (UE) 2024/1788, podejmuje decyzję w sprawie certyfikacji. Organ regulacyjny stosuje się do decyzji Komisji. Dz.U. L z 15.7.2024 PL #### Artykuł 15 Certyfikacja operatorów systemu magazynowania gazu ziemnego 1. Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy operator systemu magazynowania gazu ziemnego, w tym każdy operator systemu magazynowania gazu ziemnego kontrolowany przez operatora systemu przesyłowego, był certyfikowany, zgodnie z procedurą określoną w niniejszym artykule, przez krajowy organ regulacyjny albo przez właściwy organ wyznaczony przez zainteresowane państwo członkowskie zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2017/1938 (w obu przypadkach zwany dalej „instytucją certyfikującą”). Niniejszy artykuł ma również zastosowanie do operatorów systemu magazynowania gazu ziemnego kontrolowanych przez operatorów systemów przesyłowych, którzy są certyfikowani zgodnie z dyrektywą 2009/73/WE lub dyrektywą (UE) 2024/1788. 2. Do dnia 1 lutego 2023 r. lub w terminie 150 dni roboczych od dnia otrzymania powiadomienia zgodnie z ust. 9 instytucja certyfikująca wydaje projekt decyzji w sprawie certyfikacji w odniesieniu do operatorów systemu magazynowania gazu ziemnego eksploatujących podziemne magazyny gazu ziemnego o pojemności powyżej 3,5 TWh, w przypadku gdy – niezależnie od liczby operatorów systemu magazynowania gazu ziemnego – wszystkie instalacje magazynowania gazu ziemnego były napełnione w dniach 31 marca 2021 r. i 31 marca 2022 r. na poziomie wynoszącym średnio mniej niż 30 % ich maksymalnej pojemności. W odniesieniu do operatorów systemu magazynowania gazu ziemnego, o których mowa w akapicie pierwszym, instytucja certyfikująca dokłada wszelkich starań, aby wydać projekt decyzji w sprawie certyfikacji do dnia 1 listopada 2022 r. W odniesieniu do operatorów systemu magazynowania gazu ziemnego innych niż ci, o których mowa w akapicie pierwszym, instytucja certyfikująca wydaje projekt decyzji w sprawie certyfikacji do dnia 2 stycznia 2024 r. lub w terminie 18 miesięcy od dnia otrzymania powiadomienia zgodnie z ust. 8 lub 9. 3. Analizując zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, instytucja certyfikująca bierze pod uwagę wszelkie zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego na poziomie unijnym, krajowym lub regionalnym, a także wszelkie ograniczanie takich zagrożeń, wynikające między innymi z: a) własności, dostaw lub innych stosunków handlowych, które mogłyby negatywnie wpłynąć na motywację i zdolność operatora systemu magazynowania gazu ziemnego do napełnienia podziemnego magazynu gazu ziemnego; b) praw i zobowiązań Unii wobec państwa trzeciego wynikających z prawa międzynarodowego, w tym również z jakiejkolwiek umowy zawartej z państwem trzecim lub państwami trzecimi, której stroną jest Unia i która dotyczy kwestii bezpieczeństwa dostaw energii; c) praw i zobowiązań danych państw członkowskich wobec państwa trzeciego, wynikających z umów zawartych przez dane państwa członkowskie z państwem trzecim lub państwami trzecimi, w zakresie, w jakim umowy te są zgodne z prawem Unii; lub d) wszelkich innych szczególnych faktów i okoliczności danej sprawy. 4. Jeżeli instytucja certyfikująca uzna, że osoba, która bezpośrednio lub pośrednio kontroluje lub wykonuje jakiekolwiek prawa względem operatora systemu magazynowania gazu ziemnego, mogłaby zagrozić bezpieczeństwu dostaw energii lub podstawowym interesom bezpieczeństwa Unii lub któregokolwiek państwa członkowskiego, instytucja certyfikująca odmawia wydania certyfikacji. Alternatywnie instytucja certyfikująca może wydać decyzję w sprawie certyfikacji z zastrzeżeniem warunków mających na celu wystarczające ograniczenie zagrożeń, które mogłyby negatywnie wpłynąć na napełnianie podziemnych magazynów gazu ziemnego, pod warunkiem, że wykonalność warunków można w pełni zapewnić poprzez skuteczne wdrożenie i monitorowanie. Warunki takie mogą obejmować w szczególności zobowiązanie właściciela systemu magazynowania lub operatora systemu magazynowania gazu ziemnego do przekazania zarządzania systemem magazynowania. 5. W przypadku gdy instytucja certyfikująca uzna, że zagrożeń dla bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego nie można ograniczyć poprzez warunki zgodnie z ust. 4, w tym poprzez zobowiązanie właściciela systemu magazynowania gazu ziemnego lub operatora systemu magazynowania gazu ziemnego do przekazania zarządzania systemem magazynowania gazu ziemnego, i w związku z tym odmawia wydania certyfikacji, instytucja certyfikująca: a) zobowiązuje właściciela systemu magazynowania gazu ziemnego lub operatora systemu magazynowania gazu ziemnego lub osobę, którą uważa za mogącą zagrozić bezpieczeństwu dostaw energii lub podstawowym interesom bezpieczeństwa Unii lub któregokolwiek państwa członkowskiego, do zbycia udziałów lub praw, które posiadają w odniesieniu do własności systemu magazynowania lub własności operatora systemu magazynowania, oraz do określenia terminu takiego zbycia; b) zarządza, w stosownych przypadkach, środki tymczasowe w celu zapewnienia, aby taka osoba nie była w stanie sprawować kontroli ani wykonywać praw względem tego właściciela systemu magazynowania gazu ziemnego lub operatora systemu magazynowania gazu ziemnego do czasu zbycia udziałów lub praw; oraz PL Dz.U. L z 15.7.2024 c) zapewnia odpowiednie środki wyrównawcze zgodnie z prawem krajowym. 6. Instytucja certyfikująca niezwłocznie powiadamia Komisję o swoim projekcie decyzji w sprawie certyfikacji, przekazując jednocześnie wszystkie odpowiednie informacje. Komisja wydaje opinię dotyczącą projektu decyzji w sprawie certyfikacji instytucji certyfikującej w terminie 25 dni roboczych od takiego powiadomienia. Instytucja certyfikująca w jak największym stopniu uwzględnia opinię Komisji. 7. Instytucja certyfikująca wydaje decyzję w sprawie certyfikacji w terminie 25 dni roboczych od otrzymania opinii Komisji. 8. Przed uruchomieniem nowo wybudowanego podziemnego magazynu gazu ziemnego operator systemu magazynowania gazu ziemnego musi uzyskać certyfikację zgodnie z ust. 1–7. Operator systemu magazynowania gazu ziemnego powiadamia instytucję certyfikującą o swoim zamiarze uruchomienia instalacji magazynowania gazu ziemnego. 9. Operatorzy systemu magazynowania gazu ziemnego powiadamiają odpowiednią instytucję certyfikującą o każdej planowanej transakcji, która wymagałyby ponownej oceny ich zgodności z wymogami certyfikacyjnymi określonymi w ust. 1–4. 10. Instytucje certyfikujące stale monitorują operatorów systemu magazynowania gazu ziemnego w odniesieniu do zgodności z wymogami certyfikacyjnymi określonymi w ust. 1–4. Instytucje certyfikujące ponownie wszczynają procedurę certyfikacji w celu ponownej oceny takiej zgodności w którejkolwiek z poniższych sytuacji: a) po otrzymaniu powiadomienia od operatora systemu magazynowania gazu ziemnego zgodnie z ust. 8 lub 9; b) z własnej inicjatywy, w przypadku gdy posiadają wiedzę, że planowana zmiana praw lub wpływu w odniesieniu do operatora systemu magazynowania gazu ziemnego mogłaby prowadzić do niezgodności z wymogami ust. 1, 2 i 3; c) na podstawie uzasadnionego wniosku Komisji. 11. Państwa członkowskie podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia nieprzerwanego funkcjonowania podziemnych magazynów gazu ziemnego na swoich terytoriach. Eksploatacja tych podziemnych magazynów gazu ziemnego może zostać zakończona wyłącznie w przypadku, gdy nie są spełnione wymogi techniczne i wymogi w zakresie bezpieczeństwa lub w przypadku gdy instytucja certyfikująca uznaje, po przeprowadzeniu oceny oraz po uwzględnieniu opinii europejskiej sieci operatorów systemów przesyłowych gazu (zwanej dalej „ENTSO gazu”), że takie zakończenie eksploatacji nie osłabiłoby bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego na poziomie unijnym lub krajowym. W stosownych przypadkach podejmuje się odpowiednie środki wyrównawcze, jeżeli zakończenie eksploatacji nie jest dozwolone. 12. Komisja może wydać wskazówki dotyczące stosowania niniejszego artykułu. 13. Niniejszego artykułu nie stosuje się do części instalacji LNG, które są wykorzystywane do magazynowania. #### Artykuł 16 Współpraca między operatorami systemów przesyłowych 1. Operatorzy systemów przesyłowych współpracują z innymi operatorami systemów przesyłowych i infrastruktury przy koordynowaniu konserwacji i remontów swoich sieci w celu zminimalizowania wszelkich zakłóceń usług przesyłowych świadczonych na rzecz użytkowników sieci i operatorów systemów przesyłowych na innych obszarach. 2. Operatorzy systemów przesyłowych współpracują między sobą, a także z innymi operatorami infrastruktury w celu maksymalizacji zdolności technicznej w ramach systemu wejścia-wyjścia oraz zminimalizowania zużycia energii do obsługi systemu gazu ziemnego w możliwym zakresie. Dz.U. L z 15.7.2024 PL