#### Sekcja 5 Agregacja zapotrzebowania i wspólne zakupy gazu ziemnego oraz mechanizm wspie­ rania rozwoju r ynku wodor u #### Artykuł 42 Mechanizm agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego Komisja ustanawia mechanizm dobrowolnej agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego zgodnie z art. 43–49. #### Artykuł 43 Umowa z usługodawcą 1. Na zasadzie odstępstwa od art. 176 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 Komisja może zlecić świadczenie niezbędnych usług w drodze odpowiedniego postępowania o udzielenie zamówienia na podstawie rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 podmiotowi lub podmiotom z siedzibą w Unii, w celu realizacji zadań określonych w art. 42 niniejszego rozporządzenia. 2. W przypadku gdy Komisja wybierze usługodawcę, podstawą wyboru muszą być kryteria, które zabezpieczają integralność rynku wewnętrznego, zapewniają konkurencję i bezpieczeństwo dostaw oraz są zgodne z art. 44. Komisja określa wymogi mające zastosowanie do usługodawcy w odpowiednich specyfikacjach przetargowych. #### Artykuł 44 Kryteria wyboru dostawcy usług 1. Komisja wybiera dostawcę usług spośród podmiotów spełniających następujące kryteria kwalifikowalności: a) dostawca usług ma swoją siedzibę i centralę operacyjną na terytorium państwa członkowskiego; b) dostawca usług i jego podwykonawcy nie mogą: (i) podlegać unijnym środkom ograniczającym przyjętym na podstawie art. 29 TUE lub art. 215 TFUE, polegającym na zakazie udostępniania lub przekazywania środków finansowych lub zasobów gospodarczych, lub zakazie udzielania im bezpośrednio lub pośrednio finansowania lub pomocy finansowej, lub na zamrożeniu aktywów; ani Dz.U. L z 15.7.2024 PL (ii) być bezpośrednio lub pośrednio własnością osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów podlegających takim unijnym środkom ograniczającym, być bezpośrednio lub pośrednio kontrolowani przez te osoby, podmioty lub organy, lub działać w ich imieniu lub pod ich kierownictwem. 2. Bez uszczerbku dla innych obowiązków w zakresie należytej staranności, wprowadza się zobowiązania umowne między Komisją a dostawcami usług w celu zapewnienia, aby wykonując swoje zadania zgodnie z art. 45, dostawca usług nie udostępniał, bezpośrednio ani pośrednio, jakichkolwiek środków finansowych lub zasobów gospodarczych osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom, lub na rzecz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, które: a) podlegają unijnym środkom ograniczającym przyjętym na podstawie art. 29 TUE lub art. 215 TFUE, polegającym na zakazie udostępniania lub przekazywania środków finansowych lub zasobów gospodarczych, lub zakazie udzielania im bezpośrednio lub pośrednio finansowania lub pomocy finansowej, lub na zamrożeniu aktywów; lub b) są bezpośrednio lub pośrednio własnością osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów podlegających takim unijnym środkom ograniczającym, są bezpośrednio lub pośrednio kontrolowane przez te osoby, podmioty lub organy, lub działają w ich imieniu lub pod ich kierownictwem. 3. Dostawca usług nie może być częścią przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo, z wyjątkiem podmiotu rozdzielonego zgodnie z rozdziałem IX dyrektywy (UE) 2024/1788. #### Artykuł 45 Zadania dostawcy usług 1. Dostawca usług organizuje zadania agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego. W szczegól­ ności, ale nie wyłącznie, dostawca usług może wdrożyć następujące elementy: a) ocenę i agregację zapotrzebowania przedsiębiorstw gazowych i przedsiębiorstw zużywających gaz ziemny; b) zbieranie ofert od dostawców lub producentów gazu ziemnego, aby dopasować takie oferty do zagregowanego zapotrzebowania; c) alokację ofert dostaw między uczestników agregacji zapotrzebowania, z uwzględnieniem proporcjonalnego podziału między mniejszych i większych uczestników w zależności od wielkości zadeklarowanego zapotrzebowania; d) świadczenie wszelkich powiązanych usług pomocniczych, w tym usług ułatwiających zawieranie umów zakupu gazu ziemnego. #### Artykuł 46 Udział w mechanizmie agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego 1. Udział w mechanizmie agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego musi być otwarty na niedyskryminacyjnych zasadach dla przedsiębiorstw gazowych i przedsiębiorstw zużywających gaz ziemny z siedzibą w Unii. Przedsiębiorstwa takie nie mogą uczestniczyć jako dostawcy, producenci ani nabywcy, jeżeli: a) podlegają unijnym środkom ograniczającym przyjętym na podstawie art. 29 TUE lub art. 215 TFUE, polegającym na zakazie udostępniania lub przekazywania środków finansowych lub zasobów gospodarczych, lub zakazie udzielania im bezpośrednio lub pośrednio finansowania lub pomocy finansowej, lub na zamrożeniu aktywów; lub b) są bezpośrednio lub pośrednio własnością osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów podlegających takim unijnym środkom ograniczającym, są bezpośrednio lub pośrednio kontrolowane przez te osoby, podmioty lub organy, lub działają w ich imieniu lub pod ich kierownictwem. 2. Wprowadzone muszą zostać zobowiązania umowne w celu zapewnienia, aby żadne środki finansowe ani zasoby gospodarcze nie były udostępniane, bezpośrednio ani pośrednio, osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom ani na rzecz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów organów, które: PL Dz.U. L z 15.7.2024 a) podlegają unijnym środkom ograniczającym przyjętym na podstawie art. 29 TUE lub art. 215 TFUE, polegającym na zakazie udostępniania lub przekazywania środków finansowych lub zasobów gospodarczych, lub zakazie udzielania im bezpośrednio lub pośrednio finansowania lub pomocy finansowej, lub na zamrożeniu aktywów; lub b) są bezpośrednio lub pośrednio własnością osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów podlegających takim unijnym środkom ograniczającym, są bezpośrednio lub pośrednio kontrolowane przez te osoby, podmioty lub organy, lub działają w ich imieniu lub pod ich kierownictwem. 3. Przedsiębiorstwa gazowe i przedsiębiorstwa zużywające gaz ziemny z siedzibą na terytorium Umawiających się Stron Wspólnoty Energetycznej mogą uczestniczyć w mechanizmie agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego, pod warunkiem że wprowadzono niezbędne środki lub uzgodnienia umożliwiające im udział w mechanizmie agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego na podstawie niniejszej sekcji. 4. Przedsiębiorstwa gazowe i przedsiębiorstwa zużywające gaz ziemny uczestniczące w agregacji zapotrzebowania mogą, w przejrzysty sposób, koordynować elementy warunków umowy zakupu lub stosować umowy wspólnych zakupów, aby osiągnąć lepsze warunki u dostawców, pod warunkiem że przestrzegają prawa Unii, w tym unijnego prawa konkurencji, w szczególności art. 101 i 102 TFUE. 5. Uczestnicy mechanizmu agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego zgłaszają w stosownych przypadkach Komisji lub odpowiedniemu dostawcy usług następujące elementy zawartych umów: a) ilość: b) kontrahenci; c) czas trwania. 6. Uczestnicy mechanizmu agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego mogą powiadomić w stosownych przypadkach Komisję lub odpowiedniego dostawcę usług, jeżeli w wyniku dopasowywania i przetargu nie doszło do zawarcia umowy o dostawy. 7. Odbiorca informacji przekazanych na podstawie ust. 5 i 6 zapewnia, aby dostęp do informacji poufnych był ściśle ograniczony do dostawcy usług i służb Komisji, dla których jest on bezwzględnie konieczny. Informacje takie przetwarza się z zachowaniem należytej poufności. #### Artykuł 47 Czasowe ograniczenie udziału w mechanizmie agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego 1. Aby chronić podstawowe interesy bezpieczeństwa Unii i jej państw członkowskich oraz w interesie zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw, do dnia 31 grudnia 2025 r. nie oferuje się za pośrednictwem mechanizmu agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego dostaw gazu ziemnego pochodzących z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi ani dostaw LNG z instalacji LNG znajdujących się na terytorium Federacji Rosyjskiej lub Białorusi. 2. Wyłączenie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się do wszystkich dostaw LNG z instalacji LNG znajdujących się na terytorium Federacji Rosyjskiej lub Białorusi oraz do dostaw gazu ziemnego do państw członkowskich lub Umawiających się Stron Wspólnoty Energetycznej w następujących punktach wejścia: a) Greifswald; b) Lubmin II; c) Imatra; d) Narwa (Narva); e) Värska; f) Luhamaa; Dz.U. L z 15.7.2024 PL g) Szaki (Šakiai); h) Kotłouka (Kotlovka); i) Kondratki; j) Wysokoje; k) Tieterowka; l) Mozyrz (Mozyr); m) Kobryń (Kobryn); n) Sudża (Sudzha) (RU)/(UA); o) Biełgorod (Belgorod) (RU)/(UA); p) Wałujki (Valuyki) (RU)/(UA); q) Serebrianka (Serebryanka) (RU)/(UA); r) Pisariewka (Pisarevka) (RU)/(UA); s) Sochranowka (Sokhranovka) (RU)/(UA); t) Prochorowka (Prokhorovka) (RU)/(UA); u) Płatowo (Platovo) (RU)/(UA); v) Strandża (Strandzha) 2 (BG)/Malkoclar (TR). #### Artykuł 48 Możliwość ograniczenia udziału w mechanizmie agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego 1. Od dnia 1 stycznia 2026 r. Komisja może zadecydować w drodze aktu wykonawczego, o tymczasowym wyłączeniu gazu ziemnego pochodzącego z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi lub dostaw LNG z instalacji LNG znajdujących się na terytorium Federacji Rosyjskiej lub Białorusi z udziału w mechanizmie agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego, w przypadku gdy jest to konieczne do ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa Unii lub państwa członkowskiego, lub ich bezpieczeństwa dostaw, pod warunkiem że takie środki: a) nie zakłócają nadmiernie właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego gazu ziemnego ani transgranicznych przepływów gazu ziemnego między państwami członkowskimi ani nie zagrażają bezpieczeństwu dostaw do Unii lub państwa członkowskiego; b) są zgodne z zasadą solidarności energetycznej; c) są podejmowane zgodnie z prawami i zobowiązaniami Unii lub państw członkowskich w odniesieniu do państw trzecich. 2. Z odpowiednim wyprzedzeniem przed pierwszą turą przetargową w 2026 r. Komisja ocenia, czy spełnione są wszystkie warunki określone w ust. 1, w celu podjęcia decyzji dotyczącej środków, o których mowa w tym ustępie. Każda taka decyzja jest ważna przez okres nie dłuższy niż rok i w uzasadnionych przypadkach może zostać przedłużona. Komisja stale ocenia, czy warunki określone w ust. 1 są spełniane, oraz należycie informuje Parlament Europejski i Radę o swoich ocenach, w tym o ocenie, o której mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu. PL Dz.U. L z 15.7.2024 3. Biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa dostaw Unii, środki podejmowane przez Komisję na podstawie ust. 1 mogą służyć dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego lub LNG oraz zmniejszeniu zależności od rosyjskiego gazu ziemnego, w przypadku gdy można wykazać, że środki takie są niezbędne do ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa Unii i państw członkowskich. 4. Decyzje, o których mowa w ust. 1, zawierają wykaz: a) wszystkich punktów wejścia z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi lub innych państw trzecich będących państwami tranzytowymi, z których to punktów nie można korzystać do dostarczania gazu ziemnego podlegającego agregacji zapotrzebowania i wspólnym zakupom; oraz b) wszystkich instalacji LNG znajdujących się na terytorium Federacji Rosyjskiej lub Białorusi. Dostawcy lub producenci gazu ziemnego uczestniczący w mechanizmie agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego zapewniają zgodność z art. 47 i z decyzjami przyjętymi zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu. 5. Komisja podejmuje odpowiednie środki, aby zapewnić skuteczne stosowanie niniejszego artykułu i art. 47 i może wymagać od dostawców lub producentów gazu ziemnego uczestniczących w mechanizmie agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego wszelkich niezbędnych informacji, które mogą pomóc jej w wykonywaniu tego zadania, w tym przekazania nabywcom odpowiednich dokumentów przewozowych podczas dostaw gazu ziemnego, gdy jest to technicznie wykonalne. #### Artykuł 49 Rada Sterująca 1. Aby ułatwić koordynację i wymianę informacji w odniesieniu do mechanizmu agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego, Komisję wspiera Rada Sterująca. 2. Rada Sterująca składa się z przedstawicieli państw członkowskich i jednego przedstawiciela Komisji. Udział państw członkowskich jest dobrowolny i zależy w szczególności od porządku obrad Rady Sterującej. Przedstawiciele Umawiających się Stron Wspólnoty Energetycznej mogą – na zaproszenie Komisji – brać udział w pracach Rady Sterującej w odniesieniu do wszystkich kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Zebraniom Rady Sterującej przewodniczy Komisja. #### Artykuł 50 Gwarancje Państwa członkowskie, w odniesieniu do uczestników mających siedzibę na ich terytoriach, lub inne odpowiednie zainteresowane strony, mogą udzielać wsparcia płynnościowego, w tym gwarancji, uczestnikom mechanizmu agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego, w stosownych przypadkach zgodnie z przepisami dotyczącymi pomocy państwa, w szczególności w przypadku gdy właściwy organ odpowiedniego państwa członkowskiego ogłosił jeden ze stanów kryzysowych, o których mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/1938. #### Artykuł 51 Sprawozdawczość Komisja regularnie składa sprawozdania Radzie Sterującej oraz przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie roczne sprawozdanie dotyczące funkcjonowania mechanizmu agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego. Informacje przekazywane w sprawozdaniu obejmują co najmniej: a) informacje dotyczące liczby przedsiębiorstw gazowych i ilości gazu ziemnego w mechanizmie agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego; b) informacje dotyczące liczby zawartych umów i wynikających z nich ilości gazu ziemnego odpowiednio zakontraktowanych i dostarczonych do Unii; Dz.U. L z 15.7.2024 PL c) opis zasad mających zastosowanie w turach przetargowych do uczestników agregacji zapotrzebowania oraz dostawców lub producentów gazu ziemnego; d) przegląd ogólnych kosztów mechanizmu agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego, w tym wydatków poniesionych przez dostawcę usług; e) wszelkie istotne zmiany w funkcjonowaniu mechanizmu agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów gazu ziemnego. #### Artykuł 52 Mechanizm wsparcia rozwoju rynku wodoru 1. Komisja może ustanowić mechanizm wsparcia rozwoju rynku wodoru obejmujący elementy określone w ust. 2 do wdrożenia w ramach działań Europejskiego Banku Wodoru. Ten dobrowolny mechanizm może zostać wprowadzony do dnia 31 grudnia 2029 r. 2. Komisja może zawrzeć umowę z odpowiednim dostawcą usług, stosując na zasadzie analogii procedurę określoną w art. 43 i 44, aby wdrożyć – w szczególności, ale nie wyłącznie – następujące elementy: a) zbieranie i przetwarzanie danych rynkowych dotyczących na przykład dostępności infrastruktury lub rozwoju przepływów i cen wodoru, aby zwiększyć przejrzystość rozwoju rynku wodoru; b) zbieranie danych i ocena zapotrzebowania u odbiorców; c) zbieranie od dostawców ofert dotyczących wodoru; d) dostęp dostawców i odbiorców do odpowiednich i niezbędnych informacji zebranych na podstawie niniejszego ustępu, pod warunkiem że wyrażą na to zgodę oraz zgodnie z unijnymi przepisami dotyczącymi konkurencji. 3. Aby przyczynić się do realizacji celów obniżenia emisyjności określonych w niniejszym rozporządzeniu, państwa członkowskie mogą zapewniać wsparcie płynnościowe, w tym gwarancje, w odniesieniu do wodoru w ramach działań Europejskiego Banku Wodoru oraz w stosownych przypadkach zgodnie z przepisami dotyczącymi pomocy państwa. 4. Koordynację i wymianę informacji dotyczących mechanizmu, o którym mowa w ust. 1, może ułatwiać odpowiednia grupa koordynacyjna, odrębna od grupy ekspertów zajmujących się gazem ziemnym. W przypadku wodoru, taką grupę koordynacyjną ustanawia się i prowadzi ona swoją działalność w ramach Europejskiego Banku Wodoru. 5. Przed wygaśnięciem mechanizmu, o którym mowa w ust. 1, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające jego skuteczność. W szczególności Komisja ocenia wkład tego mechanizmu w rozwój rynku wodoru w Unii. W stosownych przypadkach ocenie tej może towarzyszyć wniosek ustawodawczy dotyczący opracowania mechanizmu dobrowolnej agregacji zapotrzebowania i wspólnych zakupów wodoru. #### Artykuł 53 Udział w mechanizmie wsparcia rozwoju rynku wodoru 1. Udział w mechanizmie wsparcia rozwoju rynku wodoru musi być otwarty na niedyskryminacyjnych zasadach dla przedsiębiorstw wodorowych i przedsiębiorstw zużywających wodór z siedzibą w Unii. Przedsiębiorstwa takie nie mogą uczestniczyć jako dostawcy i odbiorcy, jeżeli: a) podlegają unijnym środkom ograniczającym przyjętym na podstawie art. 29 TUE lub art. 215 TFUE, polegającym na zakazie udostępniania lub przekazywania środków finansowych lub zasobów gospodarczych, lub zakazie udzielania im bezpośrednio lub pośrednio finansowania lub pomocy finansowej lub na zamrożeniu aktywów; lub PL Dz.U. L z 15.7.2024 b) są bezpośrednio lub pośrednio własnością osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów podlegających takim unijnym środkom ograniczającym, są bezpośrednio lub pośrednio kontrolowane przez te osoby, podmioty lub organy, lub działają w ich imieniu lub pod ich kierownictwem. 2. Wprowadza się zobowiązania umowne w celu zapewnienia, aby żadne środki finansowe ani zasoby gospodarcze nie były udostępniane, bezpośrednio ani pośrednio, osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom ani na rzecz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, które: a) podlegają unijnym środkom ograniczającym przyjętym na podstawie art. 29 TUE lub art. 215 TFUE, polegającym na zakazie udostępniania lub przekazywania środków finansowych lub zasobów gospodarczych, lub zakazie udzielania im bezpośrednio lub pośrednio finansowania lub pomocy finansowej lub na zamrożeniu aktywów; lub b) są bezpośrednio lub pośrednio własnością osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów podlegających takim unijnym środkom ograniczającym, są bezpośrednio lub pośrednio kontrolowane przez te osoby, podmioty lub organy, lub działają w ich imieniu lub pod ich kierownictwem. 3. Przedsiębiorstwa wodorowe i przedsiębiorstwa zużywające wodór z siedzibą na terytorium Umawiających się Stron Wspólnoty Energetycznej mogą uczestniczyć w mechanizmie wsparcia rozwoju rynku wodoru, pod warunkiem że wprowadzono niezbędne środki lub uzgodnienia umożliwiające im ten udział na podstawie niniejszego artykułu oraz art. 52 i 54. #### Artykuł 54 Możliwość ograniczenia udziału w mechanizmie wsparcia rozwoju rynku wodoru 1. Komisja może zadecydować, w drodze aktu wykonawczego, o tymczasowym wykluczeniu ofert dostaw wodoru pochodzących z Federacji Rosyjskiej lub Białorusi ze zbierania za pośrednictwem mechanizmu wspierania rozwoju rynku wodoru, w przypadku gdy jest to konieczne do ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa Unii lub państwa członkowskiego, lub ich bezpieczeństwa dostaw, pod warunkiem że takie środki: a) nie zakłócają nadmiernie właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego wodoru ani nie zagrażają bezpieczeństwu dostaw do Unii lub państwa członkowskiego; b) są zgodne z zasadą solidarności energetycznej; c) są podejmowane zgodnie z prawami i zobowiązaniami Unii lub państw członkowskich w odniesieniu do państw trzecich. 2. Z odpowiednim wyprzedzeniem przed pierwszym zbieraniem ofert Komisja ocenia, czy spełnione są wszystkie warunki określone w ust. 1, w celu podjęcia decyzji dotyczącej środków, o których mowa w tym ustępie. Każda taka decyzja jest ważna przez okres nie dłuższy niż rok i w uzasadnionych przypadkach może zostać przedłużona. Komisja stale ocenia, czy warunki określone w ust. 1 są spełniane, oraz należycie informuje Parlament Europejski i Radę o swoich ocenach, w tym o ocenie, o której mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu. 3. Komisja podejmuje odpowiednie środki, aby zapewnić skuteczne stosowanie niniejszego artykułu.