#### ROZDZIAŁ V PRZEPISY KOŃCOWE #### Artykuł 78 Nowa infrastruktura gazu ziemnego i wodoru 1. Istotna nowa infrastruktura gazu ziemnego, a mianowicie połączenia wzajemne, instalacje LNG i instalacje magazynowania gazu ziemnego, mogą na wniosek zostać zwolnione na czas określony ze stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia z wyjątkiem art. 34 ust. 5 i 6, a także ze stosowania art. 31 ust. 1, art. 32, 33 i 60, art. 78 ust. 7 i 9 oraz art. 79 ust. 1 dyrektywy (UE) 2024/1788. Istotna nowa infrastruktura wodorowa, mianowicie połączenia wzajemne, terminale wodorowe i podziemne instalacje magazynowania wodoru, mogą na wniosek zostać zwolnione na czas określony ze stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem art. 34 ust. 5 i 6, a także ze stosowania art. 35, 36, 37 i 68 dyrektywy (UE) 2024/1788. Każde takie zwolnienie podlega wszystkim następującym warunkom: a) inwestycja zwiększa konkurencję w zakresie dostaw gazu ziemnego lub dostaw wodoru oraz zwiększa bezpieczeństwo dostaw; PL Dz.U. L z 15.7.2024 b) inwestycja przyczynia się do obniżenia emisyjności oraz osiągnięcia unijnych celów w zakresie klimatu i energii, a decyzję o niej podjęto z zastosowaniem zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”; c) poziom ryzyka związanego z inwestycją jest taki, że inwestycja ta nie zostałaby zrealizowana, gdyby nie udzielono zwolnienia; d) infrastruktura jest własnością osoby fizycznej lub prawnej, odrębnej – przynajmniej w zakresie formy prawnej – od operatorów systemów, w których systemach ta infrastruktura ma zostać zbudowana; e) na użytkowników tej infrastruktury nałożone są opłaty; f) zwolnienie nie powoduje szkody dla konkurencji na odpowiednich rynkach, na które inwestycja może mieć wpływ, na prawidłowe funkcjonowanie zintegrowanego rynku wewnętrznego gazu ziemnego lub wodoru, na prawidłowe funkcjonowanie danych systemów podlegających regulacji, na obniżenie emisyjności lub na bezpieczeństwo dostaw Unii; g) infrastruktura nie otrzymała unijnej pomocy finansowej na roboty na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1153 (40). Warunki, o których mowa w akapicie trzecim, ocenia się z uwzględnieniem zasady solidarności energetycznej. Właściwe organy krajowe uwzględniają sytuację w innych państwach członkowskich, na które zwolnienie może mieć wpływ, oraz równoważą ewentualne negatywne skutki z korzystnymi skutkami na ich terytorium. 2. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się również w przypadku znacznego wzrostu zdolności istniejącej infrastruktury i zmian tej infrastruktury umożliwiających rozwój nowych źródeł dostaw gazu odnawialnego i gazu niskoemisyjnego. 3. Organ regulacyjny może, indywidualnie dla każdego przypadku, podjąć decyzję o zwolnieniu, o którym mowa w ust. 1 i 2. Przed przyjęciem decyzji o zwolnieniu organ regulacyjny lub, w stosownych przypadkach, inny właściwy organ zainteresowanego państwa członkowskiego konsultuje się z: a) organami regulacyjnymi państw członkowskich, na których rynki nowa infrastruktura może wywierać wpływ; oraz b) odpowiednimi organami państw trzecich, w przypadku gdy dana infrastruktura jest połączona z siecią unijną objętą jurysdykcją państwa członkowskiego i rozpoczyna się lub kończy w państwie trzecim lub w państwach trzecich. W przypadku gdy konsultowane organy państwa trzeciego nie odpowiedzą na wniosek o konsultacje w rozsądnym czasie lub w określonym terminie nieprzekraczającym trzech miesięcy, zainteresowany organ regulacyjny może przyjąć niezbędną decyzję. 4. W przypadku gdy dana infrastruktura znajduje się na terytorium więcej niż jednego państwa członkowskiego, ACER może przedłożyć opinię doradczą organom regulacyjnym zainteresowanych państw członkowskich w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania wniosku o zwolnienie przez ostatni z tych organów regulacyjnych. Taka opinia doradcza może zostać wykorzystana jako podstawa decyzji organów regulacyjnych. W przypadku gdy wszystkie zainteresowane organy regulacyjne osiągnęły porozumienie w odniesieniu do decyzji o zwolnieniu w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania wniosku o zwolnienie przez ostatni z organów regulacyjnych, informują one ACER o swojej decyzji. W przypadku gdy dana infrastruktura jest linią przesyłową między państwem członkowskim a państwem trzecim, organ regulacyjny lub, w stosownych przypadkach, inny właściwy organ państwa członkowskiego, w którym znajduje się pierwszy punkt połączenia międzysystemowego z siecią państw członkowskich, przed przyjęciem decyzji o zwolnieniu może konsultować się z odpowiednim organem tego państwa trzeciego w celu zapewnienia spójnego stosowania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do danej infrastruktury na terytorium oraz, w stosownych przypadkach, na morzu terytorialnym tego państwa członkowskiego. W przypadku gdy konsultowany organ państwa trzeciego nie odpowie na wniosek o konsultacje w rozsądnym czasie lub w określonym terminie nieprzekraczającym trzech miesięcy, zainteresowany organ regulacyjny może przyjąć niezbędną decyzję. (40) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1153 z dnia 7 lipca 2021 r. ustanawiające instrument „Łącząc Europę” i uchylające rozporządzenia (UE) nr 1316/2013 i (UE) nr 283/2014 (Dz.U. L 249 z 14.7.2021, s. 38). Dz.U. L z 15.7.2024 PL ACER wykonuje, zgodnie z art. 10 rozporządzenia (UE) 2019/942, zadania powierzone organom regulacyjnym państw członkowskich na podstawie tego artykułu: a) w przypadku gdy wszystkie zainteresowane organy regulacyjne nie zdołały osiągnąć porozumienia w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania wniosku o zwolnienie przez ostatni z tych organów regulacyjnych; lub b) na wspólny wniosek zainteresowanych organów regulacyjnych. Wszystkie zainteresowane organy regulacyjne mogą wspólnie wystąpić z wnioskiem o przedłużenie terminu, o którym mowa w akapicie trzecim lit. a), o maksymalnie trzy miesiące. 5. Przed przyjęciem decyzji ACER konsultuje się z odpowiednimi organami regulacyjnymi oraz z wnioskodawcami. 6. Zwolnienie może obejmować całość lub część zdolności nowej infrastruktury lub istniejącej infrastruktury o znacząco zwiększonej zdolności. Przy podejmowaniu decyzji o udzielenie zwolnienia zwraca się uwagę, indywidualnie dla każdego przypadku, na potrzebę nałożenia warunków dotyczących okresu obowiązywania zwolnienia i niedyskryminacyjnego dostępu do infrastruktury. Przy podejmowaniu decyzji w sprawie tych warunków uwzględnia się w szczególności dodatkową zdolność, która ma być zbudowana, lub zmianę istniejącej zdolności, przewidywany okres projektu oraz uwarunkowania krajowe. Przed przyznaniem zwolnienia organ regulacyjny podejmuje decyzje w sprawie zasad i mechanizmów zarządzania i alokacji zdolności. Zgodnie z tymi zasadami wszyscy potencjalni użytkownicy infrastruktury są wzywani do zgłoszenia swojego zainteresowania zawieraniem umów dotyczących zdolności, zanim nastąpi alokacja zdolności dla nowej infrastruktury, w tym również alokacja na własny użytek. Organ regulacyjny wymaga, aby zasady dotyczące zarządzania ograniczeniami obejmowały obowiązek oferowania niewykorzystanej zdolności na rynku wtórnym, oraz wymaga, aby użytkownicy infrastruktury byli uprawnieni do handlu swoimi zakontraktowanymi zdolnościami na rynku wtórnym. W swojej ocenie kryteriów, o których mowa w ust. 1 lit. a), c) i f), organ regulacyjny uwzględnia wyniki procedury alokacji zdolności. Decyzję o zwolnieniu, w tym wszelkie warunki, o których mowa w akapicie drugim, odpowiednio się uzasadnia i podaje do wiadomości publicznej. 7. Analizując, czy oczekuje się, że istotna nowa infrastruktura zwiększy bezpieczeństwo dostaw zgodnie z ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, właściwy organ rozważa, w jakim stopniu nowa infrastruktura ma poprawić wypełnianie przez państwa członkowskie ich zobowiązań wynikających z rozporządzenia (UE) 2017/1938, zarówno na poziomie regionalnym, jak i krajowym. 8. W przypadku gdy organ inny niż organ regulacyjny jest właściwy do przyjęcia decyzji o zwolnieniu, państwa członkowskie mogą postanowić, że ich organ regulacyjny lub ACER, w zależności od przypadku, przedkłada temu właściwemu organowi w zainteresowanym państwie członkowskim opinię w sprawie wniosku o zwolnienie przed przyjęciem formalnej decyzji o zwolnieniu. Opinię tę publikuje się wraz z decyzją. 9. Właściwy organ niezwłocznie po otrzymaniu przekazuje Komisji kopię każdego wniosku o zwolnienie. Właściwy organ niezwłocznie zgłasza Komisji decyzję o zwolnieniu, wraz ze wszystkimi odpowiednimi informacjami. Informacje te mogą zostać przedłożone Komisji w formie zagregowanej, umożliwiającego jej ocenę decyzji o zwolnieniu, oraz zawierają w szczególności: a) szczegółowe powody, na podstawie których organ regulacyjny lub państwo członkowskie przyznały zwolnienie lub odmówiły jego przyznania, wraz z odniesieniem do odpowiedniej litery lub liter ust. 1, w których określono warunki, na których oparta jest taka decyzja, w tym informacje finansowe uzasadniające potrzebę zastosowania zwolnienia; b) przeprowadzone analizy wpływu na konkurencję i prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego spowodowanego przyznaniem zwolnienia, c) uzasadnienie okresu trwania zwolnienia oraz wielkości tej części całkowitej zdolności danej infrastruktury, w odniesieniu do której przyznano zwolnienie; d) w przypadku zwolnienia dotyczącego połączenia wzajemnego – wyniki konsultacji z zainteresowanymi organami regulacyjnymi; e) wpływ infrastruktury na dywersyfikację dostaw. PL Dz.U. L z 15.7.2024 10. W terminie 50 dni roboczych od następnego dnia po otrzymaniu powiadomienia zgodnie z ust. 9 Komisja może przyjąć decyzję o zwróceniu się do organów powiadamiających, aby zmieniły lub cofnęły decyzję o przyznaniu zwolnienia. Przed przyjęciem decyzji o zwolnieniu Komisja może zwrócić się do Europejskiego Naukowego Komitetu Doradczego ds. Zmian Klimatu ustanowionego na podstawie art. 10a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 401/2009 (41) o opinię, czy zwolnienie przyczynia się do osiągnięcia celów Unii w zakresie klimatu i energii. Termin ten może zostać przedłużony o dodatkowe 50 dni roboczych, w przypadku gdy Komisja zwróci się o przekazanie dalszych informacji. Bieg tego dodatkowego terminu rozpoczyna się następnego dnia po otrzymaniu pełnych informacji. Początkowy termin może również zostać przedłużony za zgodą zarówno Komisji, jak i organów powiadamiających. Zgłoszenie uznaje się za cofnięte, w przypadku gdy informacje, o które wystąpiono, nie zostały dostarczone w terminie określonym we wniosku, o ile przed jego upływem nie został on przedłużony za zgodą zarówno Komisji, jak i organu regulacyjnego, lub organ regulacyjny, w należycie uzasadnionym oświadczeniu, nie poinformował Komisji o tym, że uważa powiadomienie za kompletne. Organ regulacyjny stosuje się do decyzji Komisji w sprawie zmiany decyzji lub cofnięcia decyzji o zwolnieniu w terminie miesiąca oraz odpowiednio informuje Komisję. Komisja zachowuje poufność szczególnie chronionych informacji handlowych. W przypadku gdy Komisja zatwierdzi decyzję o zwolnieniu, zatwierdzenie to wygasa: a) po upływie dwóch lat od przyjęcia, w przypadku gdy budowa infrastruktury jeszcze się nie rozpoczęła; b) po upływie pięciu lat od przyjęcia, w przypadku gdy infrastruktura nie zaczęła funkcjonować w tym okresie, chyba że Komisja uzna, że wszelkie opóźnienia wynikają z poważnych przeszkód niezależnych od osoby, której przyznano zwolnienie. 11. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 80 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie wytycznych dotyczących stosowania warunków określonych w ust. 1 niniejszego artykułu oraz procedur, zgodnie z którymi należy postępować do celów stosowania ust. 3, 6, 8 i 9 niniejszego artykułu. #### Artykuł 79 Odstępstwa Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do systemów przesyłowych gazu ziemnego znajdujących się w państwach członkowskich w okresie obowiązywania odstępstw przyznanych na podstawie art. 86 dyrektywy (UE) 2024/1788. #### Artykuł 80 Wykonywanie przekazanych uprawnień 1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule. 2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 14 ust. 5, art. 18 ust. 3, art. 31 ust. 3, art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1, art. 74 ust. 3 i 4 oraz art. 78 ust. 11, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia 4 sierpnia 2024 r. 3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 14 ust. 5, art. 18 ust. 3, art. 31 ust. 3, art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1, art. 74 ust. 3 i 4 oraz art. 78 ust. 11, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych. 4. Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. 5. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. (41) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 401/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie Europejskiej Agencji Środowiska oraz Europejskiej Sieci Informacji i Obserwacji Środowiska (Dz.U. L 126 z 21.5.2009, s. 13). Dz.U. L z 15.7.2024 PL 6. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 14 ust. 5, art. 18 ust. 3, art. 31 ust. 3, art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1, art. 74 ust. 3 lub 4 lub art. 78 ust. 11 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady. #### Artykuł 81 Procedura komitetowa 1. Komisję wspomaga Komitet ustanowiony na mocy art. 91 dyrektywy (UE) 2024/1788. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011. 2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. 3. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. #### Artykuł 82 Przegląd i sprawozdawczość 1. Do dnia 31 grudnia 2030 r. Komisja przeprowadzi przegląd niniejszego rozporządzenia oraz przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie, któremu w stosownych przypadkach będą towarzyszyć wnioski ustawodawcze. 2. Do dnia 5 sierpnia 2029 r. Komisja może przygotować sprawozdanie, w którym przeanalizuje, w jaki sposób umożliwić silniejszą integrację systemu i wykorzystać dalsze synergie między sektorami wodoru, energii elektrycznej i gazu ziemnego, innymi tym oceni możliwość wzmocnionej współpracy między ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH lub ich integracji. W stosownych przypadkach sprawozdaniu towarzyszą wnioski ustawodawcze. #### Artykuł 83 Zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 1227/2011 W rozporządzeniu (UE) nr 1227/2011 wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 2 pkt 1 lit. b) oraz pkt 4 i 5, art. 3 ust. 3, art. 3 ust. 4 lit. c), art. 4 ust. 1 oraz art. 8 ust. 5 sformułowanie „energia elektryczna lub gaz ziemny” zastępuje się sformułowaniem „energia elektryczna, wodór lub gaz ziemny”, z dostosowaniem form gramatycznych; 2) w art. 6 ust. 2 lit. a) i b) sformułowanie „rynki energii elektrycznej i gazu” zastępuje się sformułowaniem „rynki energii elektrycznej, wodoru i gazu ziemnego”, z dostosowaniem formy gramatycznej. #### Artykuł 84 Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2017/1938 W rozporządzeniu (UE) 2017/1938 wprowadza się następujące zmiany: 1) art. 1 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 1 Przedmiot W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się przepisy mające zagwarantować bezpieczeństwo dostaw gazu w Unii poprzez zapewnienie prawidłowego i ciągłego funkcjonowania rynku wewnętrznego gazu, poprzez umożliwienie wprowadzenia środków wyjątkowych, w tym środków solidarnościowych stosowanych w ostateczności, w przypadku gdy rynek nie jest już w stanie zapewnić wymaganych dostaw gazu, oraz poprzez przejrzyste określenie i podział obowiązków między przedsiębiorstwa gazowe, państwa członkowskie i Unię w zakresie zarówno działań zapobiegawczych, jak i reakcji na konkretne zakłócenia dostaw gazu. W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się również przejrzyste mechanizmy koordynacji planowania i reagowania, w duchu solidarności, na poziomie krajowym, regionalnym i unijnym w przypadkach sytuacji nadzwyczajnych.”; PL Dz.U. L z 15.7.2024 2) w art. 2 wprowadza się następujące zmiany: a) uchyla się pkt 1; b) dodaje się punkt w brzmieniu: „32) »gaz« oznacza gaz ziemny zdefiniowany w art. 2 pkt 1 dyrektywy (UE) 2024/1788 (*). (*) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1788 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie wspólnych zasad rynków wewnętrznych gazu odnawialnego, gazu ziemnego i wodoru, zmieniająca dyrektywę (UE) 2023/1791 i uchylająca dyrektywę 2009/73/WE (Dz.U. L, 2024/1788, 15.7.2024, 3) w art. 7 wprowadza się następujące zmiany: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Do dnia 1 listopada 2026 r. ENTSOG przeprowadzi ogólnounijną symulację scenariuszy zakłóceń dostaw i infrastruktury gazu, obejmującą scenariusze zakładające długotrwałe odcięcie jednego ze źródeł dostaw. Symulacja obejmuje określenie i ocenę korytarzy dostaw awaryjnych gazu i musi także wskazywać, które państwa członkowskie mogą zaradzić zidentyfikowanym ryzykom, w tym w odniesieniu do magazynowania i LNG, a także scenariusze badające wpływ zmniejszenia zapotrzebowania na gaz dzięki oszczędności energii i środkom w zakresie efektywności energetycznej. Scenariusze zakłóceń dostaw i infrastruktury gazu oraz metodykę symulacji określa ENTSOG we współpracy z GKG. ENTSOG zapewnia odpowiedni poziom przejrzystości oraz dostęp do założeń modelowania stosowanych w jego scenariuszach. Ogólnounijną symulację scenariuszy dotyczących dostaw gazu i zakłóceń infrastruktury powtarza się co cztery lata, dopóki okoliczności będą uzasadniać częstsze aktualizacje.”; b) ust. 4 lit. e) otrzymuje brzmienie: „e) uwzględnienie ryzyka związanego z kontrolą nad infrastrukturą mającą znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw gazu w zakresie, w jakim ryzyko to może obejmować, między innymi, ryzyko niedoinwestowania, ograniczenia dywersyfikacji, niewłaściwego wykorzystania istniejącej infrastruktury, w tym akumulację rezerw zdolności magazynowania, lub naruszenie prawa Unii;”; 4) w art. 8 wprowadza się następujące zmiany: a) uchyla się ust. 1; b) ust. 3 akapit trzeci otrzymuje brzmienie: „Rozdziały regionalne zawierają odpowiednie i skuteczne środki transgraniczne, w tym w odniesieniu do magazynowania gazu i LNG, pod warunkiem zgody wdrażających te środki państw członkowskich z tej samej lub z różnych grup ryzyka, których dotyczy dany środek, na podstawie symulacji, o której mowa w art. 7 ust. 1, i wspólnej oceny ryzyka.”; 5) dodaje się artykuł w brzmieniu: „Artykuł 8a Środki dotyczące cyberbezpieczeństwa 1. Ustanawiając plany działań zapobiegawczych i plany na wypadek sytuacji nadzwyczajnej, państwa członkowskie uwzględniają odpowiednie środki związane z cyberbezpieczeństwem. 2. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 19 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie przepisów sektorowych dotyczących cyberbezpieczeństwa trans­ granicznych przepływów gazu, w tym przepisów dotyczących wspólnych minimalnych wymogów, planowania, monitorowania, sprawozdawczości i zarządzania kryzysowego. Dz.U. L z 15.7.2024 PL 3. W celu opracowania aktów delegowanych, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, Komisja ściśle współpracuje z Agencją, Agencją Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA), ENTSOG i ograniczoną liczbą najważniejszych zainteresowanych stron, których to dotyczy, a także podmiotami posiadającymi istniejące kompetencje w zakresie cyberbezpieczeństwa, w ramach ich własnego mandatu, takimi jak centra operacji w dziedzinie cyberbezpieczeństwa (SOC) istotne dla podmiotów objętych regulacją oraz zespoły reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego (CSIRT), o których mowa w art. 10 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 (*). (*) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii, zmieniająca rozporządzenie (UE) nr 910/2014 i dyrektywę (UE) 2018/1972 oraz uchylająca dyrektywę (UE) 2016/1148 (dyrektywa NIS 2) (Dz.U. L 333 z 27.12.2022, s. 80).”; 6) w art. 9 ust. 1 wprowadza się następujące zmiany: a) lit. e) otrzymuje brzmienie: „e) informacje o pozostałych środkach zapobiegawczych mających odnosić się do ryzyk zidentyfikowanych w ocenie ryzyka, takich jak środki związane z potrzebą poprawy połączeń wzajemnych między sąsiadującymi ze sobą państwami członkowskimi, dalszej poprawy efektywności energetycznej, zapobiegania akumulacji rezerw zdolności i zmniejszenia zapotrzebowania na gaz oraz z możliwością dywersyfikacji dróg i źródeł dostaw gazu oraz z regionalnym wykorzystaniem istniejących zdolności w zakresie magazynowania i LNG – w stosownych przypadkach – aby w zakresie, w jakim jest to możliwe, utrzymać dostawy gazu dla wszystkich odbiorców;”; b) dodaje się literę w brzmieniu: „l) informacje dotyczące środków związanych z cyberbezpieczeństwem, o których mowa w art. 8a.”; 7) w art. 11 dodaje się ustęp w brzmieniu: „7a. Na zasadzie odstępstwa od art. 6 ust. 1, 2 i 3, art. 6b ust. 1 akapit trzeci lit. a), art. 6c ust. 2 akapit drugi lit. b) i art. 10 ust. 1 lit. l) państwa członkowskie mogą wyjątkowo zadecydować o podjęciu środków tymczasowych mających na celu ograniczenie zużycia gazu w celach innych niż nieodzowne przez odbiorców chronionych, w szczególności w przypadku ogłoszenia jednego ze stanów kryzysowych zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu lub stanu nadzwyczajnego w regionie lub w Unii na podstawie art. 12. Takie środki tymczasowe ograniczone są do zużycia gazu w celach innych niż nieodzowne i uwzględnia się w nich następujące elementy: a) wpływ zakłócenia na łańcuchy dostaw, które mają kluczowe znaczenie dla społeczeństwa; b) ewentualny negatywny wpływ w innych państwach członkowskich, w szczególności na łańcuchy dostaw sektorów niższego szczebla, które mają kluczowe znaczenie dla społeczeństwa; c) potencjalne długotrwałe szkody w instalacjach przemysłowych; d) możliwości ograniczenia zużycia i stosowania produktów zastępczych w Unii. Takie wyjątkowe środki można podjąć dopiero wówczas, gdy właściwe organy przeprowadziły ocenę warunków służących określeniu innych niż nieodzowne ilości gazu. W wyniku zastosowania środków, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, unika się ograniczenia zużycia gazu w celach innych niż nieodzowne przez odbiorców wrażliwych, określonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 26 dyrektywy (UE) 2024/1788.”; 8) art. 12 ust. 6 akapit drugi otrzymuje brzmienie: „W ciągu trzech dni od powiadomienia o żądaniu Komisji państwo członkowskie lub właściwy organ zmieniają podjęte działania oraz powiadamiają o tym Komisję lub informują ją o powodach, dla których nie zgadzają się z jej żądaniem. W przypadku braku zgody Komisja może, w ciągu trzech dni od otrzymania informacji, zmienić lub wycofać swoje PL Dz.U. L z 15.7.2024 żądanie lub zwołać w celu rozpatrzenia tej kwestii posiedzenie z państwem członkowskim lub właściwym organem oraz, w przypadku gdy Komisja uzna to za niezbędne, z GKG. Komisja przedstawia szczegółowe uzasadnienie żądanych zmian danego działania. Państwo członkowskie lub właściwy organ modyfikują swoje działania lub podejmują działania w celu zapewnienia zgodności z ust. 5 w zakresie, w jakim jest to technicznie możliwe i bezpieczne dla integralności systemu gazowego. Państwo członkowskie lub właściwy organ informują Komisję o przyjętych środkach.”; 9) w art. 13 wprowadza się następujące zmiany: a) ust. 3, 4 i 5 otrzymują brzmienie: „3. Środek solidarnościowy podejmuje się w ostateczności i stosuje się go pod warunkiem, że państwo członkowskie zwracające się o wsparcie: a) ogłosiło sytuację nadzwyczajną na podstawie art. 11; b) nie było w stanie pokryć deficytu w dostawach gazu do swoich odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia pomimo zastosowania środka, o którym mowa w art. 11 ust. 3, lub – w przypadku gdy państwo członkowskie podjęło środki tymczasowe mające na celu ograniczenie zużycia gazu w celach innych niż nieodzowne przez odbiorców chronionych zgodnie z art. 11 ust. 7a – nieodzownych ilości gazu zużywanego przez odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia; c) wyczerpało wszystkie środki rynkowe (środki dobrowolne), wszystkie środki nierynkowe (środki obowiązkowe) oraz inne środki zawarte w planie na wypadek sytuacji nadzwyczajnej; d) skierowało wyraźny wniosek do Komisji oraz właściwych organów wszystkich państw członkowskich, z którymi jest połączone bezpośrednio albo – zgodnie z ust. 2 – poprzez państwo trzecie, któremu to wnioskowi towarzyszy opis wdrożonych środków, o których mowa w lit. c) niniejszego ustępu. 3a. Państwa członkowskie, które są zobowiązane do udzielenia solidarnego wsparcia na podstawie ust. 1, uprawnione są do odliczenia od oferty solidarnego wsparcia dostawy do odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia lub – w przypadku gdy państwo członkowskie podjęło tymczasowe środki mające na celu ograniczenie zużycia w celach innych niż nieodzowne przez odbiorców chronionych zgodnie z art. 11 ust. 7a – dostawy nieodzownych ilości gazu zużywanego przez odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia. 4. Państwa członkowskie, które otrzymują wniosek o solidarne wsparcie, przedstawiają oferty na podstawie dobrowolnych środków po stronie zapotrzebowania w takim zakresie i tak długo, jak to możliwe, zanim skorzystają ze środków nierynkowych. W przypadku gdy okaże się, że środki rynkowe są dla państwa członkowskiego udzielającego solidarnego wsparcia niewystarczające do pokrycia deficytu dostaw gazu dla odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia w państwie członkowskim zwracającym się o wsparcie, państwo członkowskie udzielające solidarnego wsparcia może wprowadzić środki nierynkowe, aby spełnić obowiązki określone w ust. 1 i 2. 5. Jeżeli więcej niż jedno państwo członkowskie mogłoby udzielić solidarnego wsparcia państwu członkowskiemu zwracającemu się o wsparcie, państwo członkowskie zwracające się o wsparcie, po konsultacji ze wszystkimi państwami członkowskimi zobowiązanymi do udzielenia solidarnego wsparcia, wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kosztów, szybkości dostawy, niezawodności i dywersyfikacji dostaw gazu. W przypadku gdy okaże się, że dostępne oferty rynkowe nie są wystarczające do pokrycia deficytu w dostawach gazu do odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia w państwie członkowskim zwracającym się o wsparcie lub deficytu w dostawach nieodzownych ilości gazu do odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia w tym państwie członkowskim – w przypadku gdy państwo członkowskie zwracające się o wsparcie podjęło środki tymczasowe mające na celu celu ograniczenie zużycia gazu w celach innych niż nieodzowne przez odbiorców chronionych zgodnie z art. 11 ust. 7a – państwa członkowskie zobowiązane do udzielenia solidarnego wsparcia zobowiązane są do uruchomienia środków nierynkowych.”; b) w ust. 8 wprowadza się następujące zmiany: (i) w akapicie pierwszym sformułowanie wprowadzające otrzymuje brzmienie: „Solidarne wsparcie na podstawie niniejszego rozporządzenia udzielane jest na zasadzie rekompensaty. Państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie niezwłocznie wypłaca państwu członkowskiemu udzielającemu solidarnego wsparcia uczciwą rekompensatę lub zapewnia jej niezwłoczną wypłatę. W przypadku gdy dwa państwa członkowskie dojdą do porozumienia co do niezbędnych uzgodnień technicznych i prawnych zgodnie z ust. 10 (umowa o solidarności), taka uczciwa rekompensata obejmuje co najmniej:”; Dz.U. L z 15.7.2024 PL (ii) akapity drugi i trzeci otrzymują brzmienie: „Uczciwa rekompensata na podstawie akapitów pierwszego i drugiego obejmuje między innymi wszystkie uzasadnione koszty, które państwo członkowskie udzielające solidarnego wsparcia ponosi – w związku z wykonywaniem niniejszego artykułu – ze względu na obowiązek wypłaty rekompensaty na mocy praw podstawowych gwarantowanych przez prawo Unii i na mocy mających zastosowanie zobowiązań międzynarodowych, oraz inne uzasadnione koszty poniesione w związku z wypłatą rekompensaty na podstawie krajowych zasad dotyczących rekompensaty. Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki, w szczególności dokonują uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych na podstawie ust. 10, w celu wykonania akapitów pierwszego, drugiego i trzeciego niniejszego ustępu. Takie środki mogą przewidywać praktyczne warunki dokonywania niezwłocznej wypłaty.”; c) dodaje się ustępy w brzmieniu: „8a. W przypadku gdy dwa państwa członkowskie nie dojdą do porozumienia co do niezbędnych uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych na podstawie ust. 10 w drodze umowy o solidarności, dostawę gazu ze względu na obowiązek określony w ust. 1 w sytuacji nadzwyczajnej regulują warunki określone w niniejszym ustępie. Rekompensata z tytułu środka solidarnościowego nie może przekraczać uzasadnionych kosztów. O ile zarówno państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie, jak i państwo członkowskie udzielające solidarnego wsparcia nie uzgodnią inaczej, rekompensata zawiera: a) cenę gazu w państwie członkowskim udzielającym solidarnego wsparcia; b) koszty magzynowania i transportu; c) koszty sądowe powiązanego postępowania sądowego lub arbitrażowego, w którym uczestniczy państwo członkowskie udzielające solidarnego wsparcia; d) inne koszty pośrednie, których nie obejmuje cena gazu, takie jak odszkodowanie za straty finansowe lub inne szkody wynikające z przymusowego ciągłego zmniejszenia obciążenia odbiorców, powstałe w związku z udzieleniem solidarnego wsparcia. O ile państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie i państwo członkowskie udzielające solidarnego wsparcia nie uzgodnią innej ceny, cena gazu dostarczonego do państwa członkowskiego zwracającego się o solidarne wsparcie odpowiada cenie na rynku dnia następnego w państwie członkowskim udzielającym solidarnego wsparcia w dniu poprzedzającym wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia lub analogicznej cenie na rynku dnia następnego na najbliższej dostępnej giełdzie, w najbliższym dostępnym wirtualnym punkcie obrotu lub w uzgodnionym hubie w dniu poprzedzającym wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia. Rekompensata za ilości gazu dostarczone w związku z wnioskiem o udzielenie solidarnego wsparcia wypłacana jest bezpośrednio przez państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie państwu członkowskiemu udzielającemu solidarnego wsparcia lub podmiotowi wskazanemu przez oba państwa członkowskie w odpowiedzi na wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia oraz w potwierdzeniu odbioru i ilości, która ma zostać pobrana. Państwo członkowskie, do którego skierowano wniosek o zastosowanie środka solidarnościowego, zapewnia środek solidarnościowy jak najszybciej i nie później niż we wskazanym czasie na realizację wniosku. Państwo członkowskie może odmówić udzielenia solidarnego wsparcia państwu członkowskiemu zwracającemu się o solidarne wsparcie, pod warunkiem że państwo członkowskie, do którego skierowano wniosek, wykaże, że: a) nie ma wystarczającej ilości gazu w stosunku do ilości, które mają być dostarczone do odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia; lub b) nie ma wystarczającej dostępnej zdolności połączeń wzajemnych, jak określono w art. 13 ust. 7, lub przepływy gazu przez terytorium państwa trzeciego są ograniczone. Taka odmowa musi być ściśle ograniczona do ilości gazu, do której odnosi się jedno ograniczenie lub oba ograniczenia, o których mowa w akapicie czwartym. Oprócz domyślnych zasad przewidzianych w niniejszym ustępie, państwa członkowskie mogą porozumieć się co do uzgodnień technicznych dotyczących udzielania solidarnego wsparcia oraz koordynacji tego procesu. Niniejszy ustęp pozostaje bez uszczerbku dla dotychczasowych ustaleń dotyczących bezpiecznej i niezawodnej eksploatacji systemu gazowego. 8b. W przypadku gdy dwa państwa członkowskie nie dojdą do porozumienia co do niezbędnych uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych na podstawie ust. 10 w drodze umowy o solidarności, państwo członkowskie zwracające się o zastosowanie środków solidarnościowych kieruje do innego państwa członkow­ skiego wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia, podając co najmniej następujące informacje: PL Dz.U. L z 15.7.2024 a) dane kontaktowe właściwego organu tego państwa członkowskiego; b) w stosownych przypadkach – dane kontaktowe odpowiednich operatorów systemów przesyłowych w tym państwie członkowskim; c) w stosownych przypadkach – dane kontaktowe osoby trzeciej działającej w imieniu tego państwa członkowskiego; d) okres dostaw, w tym termin pierwszej możliwej dostawy, oraz przewidywany czas trwania dostaw; e) punkty dostaw i punkty połączeń międzysystemowych; f) ilość gazu w kWh dla każdego punktu połączeń międzysystemowych; g) jakość gazu. Wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia kieruje się jednocześnie do państw członkowskich potencjalnie zdolnych zapewnić środki solidarnościowe, do Komisji oraz do podmiotów zarządzających w sytuacji kryzysowej wyznaczonych na podstawie art. 10 ust. 1 lit. g). Państwa członkowskie otrzymujące wniosek o udzielenie solidarnego wsparcia przesyłają odpowiedź, w której wskazują dane kontaktowe, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a), b) i c), oraz ilość i jakość, która może zostać dostarczona do punktów połączeń międzysystemowych w czasie, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. d)–g). Jeżeli ilość, którą można dostarczyć na podstawie dobrowolnych środków, jest niewystarczająca, w odpowiedzi wskazuje się ilość wynikającą z ewentualnego ograniczenia, uwolnienia zapasów strategicznych lub zastosowania innych środków. Wnioski o udzielenie solidarnego wsparcia składa się co najmniej 48 godzin przed wskazanym terminem dostawy gazu. Odpowiedzi na wnioski o udzielenie solidarnego wsparcia udziela się w ciągu 18 godzin. Potwierdzenie ilości, które ma przyjąć państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie, następuje w ciągu sześciu godzin od otrzymania oferty solidarnego wsparcia i co najmniej 24 godziny przed wskazanym terminem dostawy gazu. Wniosek może obejmować okres jednego lub większej liczby dni, a okres w odpowiedzi musi się zgadzać z okresem, którego dotyczy wniosek. W przypadku gdy solidarnego wsparcia udziela wiele państw członkowskich oraz gdy istnieją dwustronne uzgodnienia o solidarności zawarte z jednym lub większą liczbą z nich, w relacjach między nimi pierwszeństwo mają uzgodnienia dwustronne. Domyślne zasady przewidziane w niniejszym ustępie mają zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do pozostałych państw członkowskich udzielających solidarnego wsparcia. Komisja może ułatwiać wdrażanie solidarnego wsparcia, w szczególności za pomocą szablonu dostępnego na zabezpieczonej platformie internetowej, aby umożliwić przekazywanie wniosków i ofert w czasie rzeczywistym. 8c. W przypadku gdy solidarnego wsparcia udzielono zgodnie z ust. 1 i 2, ostateczna kwota uczciwej rekompensaty wypłaconej przez państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie podlega kontroli ex post przeprowadzanej w terminie trzech miesięcy od zakończenia stanu nadzwyczajnego przez krajowe organy regulacyjne państwa członkowskiego udzielającego wsparcia i państwa członkowskiego zwracającego się o wsparcie. W przypadku gdy krajowe organy regulacyjne nie osiągną porozumienia w sprawie obliczenia ostatecznej kwoty uczciwej rekompensaty, niezwłocznie informują o tym odpowiednie właściwe organy, Komisję i Agencję. W takim przypadku lub na wspólny wniosek krajowych organów regulacyjnych Agencja oblicza odpowiedni poziom uczciwej rekompensaty za koszty pośrednie powstałe w wyniku udzielenia solidarnego wsparcia i w ciągu trzech miesięcy od dnia zwrócenia się do Agencji wydaje opinię opartą na faktach. Przed wydaniem takiej opartej na faktach opinii Agencja konsultuje się z krajowymi organami regulacyjnymi oraz odpowiednimi właściwymi organami. Trzymiesięczny okres, o którym mowa w akapicie drugim, może zostać przedłużony o dodatkowy okres dwóch miesięcy, w przypadku gdy Agencja wystąpi o dalsze informacje. Dodatkowy termin rozpoczyna się następnego dnia po otrzymaniu pełnych informacji. Przeprowadza się konsultacje z państwem członkowskim zwracającym się o wsparcie i wydaje ono opinię na temat wyników kontroli ex post. Po konsultacji z państwem członkowskim zwracającym się o wsparcie, organ, który przeprowadza tę kontrolę ex post, jest uprawniony do żądania korekty kwoty rekompensaty, biorąc przy tym pod uwagę opinię państwa członkowskiego zwracającego się o wsparcie. Wnioski z tej kontroli ex post przekazuje się Komisji, która uwzględnia je w swoim sprawozdaniu dotyczącym stanu nadzwyczajnego zgodnie z art. 14 ust. 3.”; Dz.U. L z 15.7.2024 PL d) ust. 10 i 11 otrzymują brzmienie: „10. Państwa członkowskie przyjmują środki niezbędne do zapewnienia dostaw gazu do odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia w państwie członkowskim zwracającym się o wsparcie zgodnie z ust. 1 i 2 oraz dokładają wszelkich starań, aby dojść do porozumienia co do uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych. Państwa członkowskie, które są ze sobą połączone bezpośrednio lub, zgodnie z ust. 2, poprzez państwo trzecie, dokonują takich uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych oraz opisują te uzgodnienia w swoich planach na wypadek sytuacji nadzwyczajnej. Takie uzgodnienia mogą obejmować między innymi następujące elementy: a) operacyjne bezpieczeństwo sieci; b) ceny gazu, które mają być stosowane, oraz metody ich ustalania, przy uwzględnieniu wpływu na funkcjonowanie rynku; c) wykorzystanie połączeń wzajemnych, w tym zdolności przepływu w obu kierunkach i podziemnego magazynowania gazu; d) ilości gazu lub metody ich ustalania; e) kategorie kosztów, które będą musiały być objęte uczciwą i niezwłoczną rekompensatą, które mogą uwzględniać odszkodowania za straty poniesione przez sektor dotknięty ograniczeniami dostaw; f) wskazanie metody obliczenia uczciwej rekompensaty. Uzgodnienia finansowe dokonane między państwami członkowskimi przed zwróceniem się o solidarne wsparcie muszą zawierać postanowienia pozwalające na obliczenie uczciwej rekompensaty z tytułu co najmniej wszystkich stosownych i uzasadnionych kosztów poniesionych przy udzielaniu solidarnego wsparcia oraz zobowiązanie, że taka rekompensata zostanie wypłacona. Każdy mechanizm rekompensaty musi uwzględniać środki zachęcające do udziału w rozwiązaniach rynkowych, takich jak aukcje i mechanizmy reagowania na zapotrzebowanie. Nie może on tworzyć dla uczestników rynku niepożądanych zachęt, w tym finansowych, do odraczania ich działań do momentu zastosowania środków nierynkowych. Wszystkie mechanizmy rekompensaty lub przynajmniej ich streszczenie muszą być zawarte w planach na wypadek sytuacji nadzwyczajnej. W przypadku gdy w wyniku postępowania sądowego zgodnie z ust. 8 akapit drugi lit. c) po zakończeniu kontroli ex post pojawią się nowe i znaczące uzasadnione koszty, które mają zostać ujęte w uczciwej rekompensacie, państwo członkowskie udzielające wsparcia niezwłocznie informuje o tym państwo członkowskie zwracające się o wsparcie. Krajowe organy regulacyjne oraz, w stosownych przypadkach, Agencja przeprowadzają nową kontrolę ex post zgodnie z ust. 8c. Wynik tej nowej kontroli ex post pozostaje bez uszczerbku dla obowiązku państwa członkowskiego udzielającego wsparcia w zakresie wypłaty odszkodowań odbiorcom na podstawie prawa krajowego oraz dla ich prawa do otrzymania uczciwej rekompensaty. 11. Dopóki państwo członkowskie może pokryć zużycie gazu przez swoich odbiorców chronionych w ramach solidarnego wsparcia z własnej produkcji, nie uznaje się za konieczne zawieranie uzgodnień technicznych, prawnych i finansowych z państwami członkowskimi, z którymi jest połączone bezpośrednio lub, zgodnie z ust. 2, poprzez państwo trzecie, do celów otrzymania solidarnego wsparcia. Nie wpływa to na obowiązek udzielenia przez dane państwo członkowskie solidarnego wsparcia innym państwom członkowskim zgodnie z niniejszym artykułem.”; e) uchyla się ust. 12, 13 i 14; f) ust. 15 otrzymuje brzmienie: „15. Obowiązki określone w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu przestają mieć zastosowanie natychmiast po ogłoszeniu końca stanu nadzwyczajnego lub stwierdzeniu przez Komisję, zgodnie z art. 11 ust. 8 akapit pierwszy, że ogłoszenie stanu nadzwyczajnego nie jest lub przestało być uzasadnione.”; PL Dz.U. L z 15.7.2024 10) dodaje się artykuł w brzmieniu: „Artykuł 13a Współpraca połączonych pośrednio państw członkowskich z zastosowaniem środków rynkowych (środki dobrowolne) 1. Bez uszczerbku dla zasady solidarności energetycznej niniejszy artykuł ma zastosowanie w przypadku gdy państwa członkowskie, które są połączone pośrednio poprzez inne państwo członkowskie i otrzymały wniosek o dobrowolny wkład na podstawie ust. 2 niniejszego artykułu, wnoszą wkład w zapewnienie wymaganych ilości gazu zgodnie z art. 13 ust. 1 lub 2, z wykorzystaniem środków dobrowolnych, o których mowa w art. 13 ust. 3 lit. c). 2. Państwo członkowskie zwracające się o solidarne wsparcie na podstawie art. 13 może jednocześnie wysłać wniosek o dobrowolny wkład w oparciu o środki rynkowe do co najmniej jednego innego pośrednio połączonego państwa członkowskiego w celu wyboru oferty najkorzystniejszej pod względem kosztów, szybkości dostawy, niezawodności i dywersyfikacji dostaw gazu zgodnie z art. 13 ust. 4 lub połączenia takich ofert. Wnioski na podstawie akapitu pierwszego niniejszego artykułu przedkłada się pośrednio połączonym państwom członkowskim, które potencjalnie są w stanie dostarczyć ilości gazu w oparciu o dobrowolne środki, Komisji i podmiotom zarządzającym w sytuacji kryzysowej wyznaczonym zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. g) co najmniej 48 godzin przed wskazanym terminem dostawy gazu. Wnioski te muszą zawierać co najmniej informacje, o których mowa w art. 13 ust. 8b akapit pierwszy. Państwa członkowskie, które otrzymują wniosek zgodnie z akapitem pierwszym niniejszego artykułu, w ciągu 18 godzin udzielają odpowiedzi państwu członkowskiemu zwracającemu się o wsparcie oraz informują Komisję i podmioty zarządzające w sytuacji kryzysowej wyznaczone zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. g), wskazując, czy mogą zaoferować ilości gazu w oparciu o środki dobrowolne. Odpowiedź musi zawierać co najmniej informacje, o których mowa w art. 13 ust. 8a. Państwa członkowskie mogą odpowiedzieć, wskazując, że nie są w stanie wnieść wkładu z zastosowaniem środków rynkowych. 3. Jeżeli suma ilości gazu wynikających z ofert na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 oraz ofert na podstawie niniejszego artykułu nie osiąga wymaganych ilości, automatycznie wybiera się oferty na podstawie niniejszego artykułu. Jeżeli suma ilości gazu wynikających z ofert na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 oraz ofert na podstawie niniejszego artykułu przekracza wymagane ilości, oferty na podstawie niniejszego artykułu uwzględnia się w procesie wyboru ofert zgodnie z art. 13 ust. 4, a państwo członkowskie zwracające się o wsparcie, po konsultacji ze wszystkimi zaangażowanymi państwami członkowskimi, wybiera spośród ofert na podstawie art. 13 lub niniejszego artykułu ofertę najkorzystniejszą pod względem kosztów, szybkości dostawy, niezawodności i dywersyfikacji lub połączenie takich ofert. W przypadku gdy państwa członkowskie zwracające się o wsparcie wybierają wkłady na podstawie niniejszego artykułu, wniosek na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 zostaje odpowiednio zmniejszony. Państwo członkowskie zwracające się o wsparcie informuje zainteresowane państwa członkowskie o wybranych ilościach w ciągu sześciu godzin od otrzymania oferty i co najmniej 24 godziny przed wskazanym terminem dostawy gazu. 4. W przypadku gdy pośrednio połączone państwo członkowskie wnosi na rzecz państwa członkowskiego zwracającego się o wsparcie dobrowolny wkład w oparciu o środki rynkowe zgodnie z ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, uczciwa rekompensata nie może przekraczać uzasadnionych kosztów i może obejmować koszty, o których mowa w art. 13 ust. 8a akapit drugi. Ostateczna kwota uczciwej rekompensaty podlega mechanizmowi kontroli ex post opisanemu w art. 13 ust. 8c. 5. Operatorzy systemów przesyłowych zainteresowanych państw członkowskich współpracują i wymieniają się informacjami, korzystając z Systemu Koordynacji Regionalnej ds. Gazu ustanowionego przez ENTSOG zgodnie z art. 3 ust. 6, w celu określenia dostępnych zdolności połączeń wzajemnych w ciągu sześciu godzin od złożenia wniosku przez państwo członkowskie lub Komisję. ENTSOG informuje o tym odpowiednio Komisję oraz właściwe organy zainteresowanych państw członkowskich.”; 11) w art. 14 ust. 3 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie: „Po zakończeniu stanu nadzwyczajnego właściwy organ, o którym mowa w ust. 1, najszybciej jak to możliwe, nie później jednak niż sześć tygodni po zakończeniu stanu nadzwyczajnego, przedkłada Komisji szczegółową ocenę stanu nadzwyczajnego oraz skuteczności zastosowanych środków, w tym ocenę wpływu stanu nadzwyczajnego na gospodarkę, wpływu na sektor elektroenergetyczny oraz pomocy udzielonej Unii i państwom członkowskim lub Dz.U. L z 15.7.2024 PL uzyskanej od Unii i państw członkowskich. W stosownych przypadkach ocena ta zawiera szczegółowy opis okoliczności, które doprowadziły do uruchomienia mechanizmu, o którym mowa w art. 13, oraz warunków, na jakich otrzymano brakujące dostawy gazu, w tym cenę i zapłaconą rekompensatę finansową oraz, w stosownych przypadkach, powody, dla których nie przyjęto ofert solidarnego wsparcia lub gaz nie został dostarczony. Ocenę tę udostępnia się Grupie Koordynacyjnej ds. Gazu oraz uwzględnia w aktualizacjach planów działań zapobiegawczych i planów na wypadek sytuacji nadzwyczajnej.”; 12) w art. 17a dodaje się akapit w brzmieniu: „2. Sprawozdanie, które Komisja ma przedłożyć do dnia 28 lutego 2025 r., obejmuje również ogólną ocenę stosowania art. 6a–6d, art. 7 ust. 1 i ust. 4 lit. g), art. 13 i 13a, art. 16 ust. 3, art. 17a i 18a, art. 20 ust. 4 oraz załączników Ia i Ib. W stosownych przypadkach sprawozdaniu towarzyszy wniosek ustawodawczy w celu zmiany niniejszego rozporządzenia.”; 13) w art. 19 wprowadza się następujące zmiany: a) w ust. 2 po zdaniu pierwszym dodaje się zdanie w brzmieniu: „Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 8a ust. 2, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 4 sierpnia 2024 r.”; b) ust. 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 3 ust. 8, art. 7 ust. 5, art. 8 ust. 5 i art. 8a ust. 2, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę.”; c) ust. 6 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „6. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 3 ust. 8, art. 7 ust. 5, art. 8 ust. 5 lub art. 8a ust. 2 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu.”; 14) w załączniku VI wprowadza się następujące zmiany: a) w sekcji 5 akapit pierwszy lit. a) akapit drugi po tiret drugim „środki na rzecz dywersyfikacji dróg i źródeł dostaw gazu,” dodaje się tiret w brzmieniu: „– środki zapobiegające akumulacji rezerw zdolności,”; b) w sekcji 11.3 akapit pierwszy lit. a) akapit drugi po tiret drugim „środki na rzecz dywersyfikacji dróg i źródeł dostaw gazu,” dodaje się tiret w brzmieniu: „– środki zapobiegające akumulacji rezerw zdolności,”. #### Artykuł 85 Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2019/942 W rozporządzeniu (UE) 2019/942 wprowadza się następujące zmiany: 1) art. 2 lit. a) otrzymuje brzmienie: „a) wydaje opinie i zalecenia skierowane do operatorów systemów przesyłowych, ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, europejskiej sieci operatorów sieci wodorowych (ENNOH), organizacji OSD UE, regionalnych centrów koordynacyjnych, wyznaczonych operatorów rynku energii elektrycznej oraz podmiotów utworzonych przez operatorów systemów przesyłowych gazu ziemnego, operatorów systemów LNG, operatorów systemów magazynowania gazu ziemnego lub operatorów systemów magazynowania wodoru lub operatorów sieci wodorowych;”; PL Dz.U. L z 15.7.2024 2) art. 3 ust. 2 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie: „Na wniosek ACER organy regulacyjne, ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH, regionalne centra koordynacji, organizacja OSD UE, operatorzy systemów przesyłowych gazu ziemnego, operatorzy sieci wodorowych, wyznaczeni operatorzy rynku energii elektrycznej oraz podmioty utworzone przez operatorów systemów przesyłowych gazu ziemnego, operatorów systemów LNG, operatorów systemów magazynowania gazu ziemnego lub operatorów systemów magazynowania wodoru lub operatorów terminali wodorowych udostępniają ACER informacje niezbędne do wykonywania zadań ACER wynikających z niniejszego rozporządzenia, chyba że ACER już wystąpił z wnioskiem o udzielenie takich informacji i je otrzymał.”; 3) w art. 4 wprowadza się następujące zmiany: a) ust. 1, 2 i 3 otrzymują brzmienie: „1. ACER przedstawia Komisji opinię w sprawie projektu statutów, wykazu członków oraz projektu regulaminu wewnętrznego ENTSO energii elektrycznej zgodnie z art. 29 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2019/943, ENTSO gazu zgodnie z art. 25 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 (*), ENNOH zgodnie z art. 57 ust. 9 rozporządzenia (UE) 2024/1789 oraz organizacji OSD UE zgodnie z art. 53 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/943 i art. 40 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2024/1789. 2. ACER monitoruje wykonywanie zadań ENTSO energii elektrycznej zgodnie z art. 32 rozporządzenia (UE) 2019/943, zadań ENTSO gazu zgodnie z art. 27 rozporządzenia (UE) 2024/1789, zadań ENNOH zgodnie z art. 64 rozporządzenia (UE) 2024/1789 oraz zadań organizacji OSD UE, jak określono w art. 55 rozporządzenia (UE) 2019/943 i art. 41 rozporządzenia (UE) 2024/1789. 3. ACER może przedstawiać opinie: a) ENTSO energii elektrycznej zgodnie z art. 30 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) 2019/943, ENTSO gazu zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1789 oraz ENNOH zgodnie z art. 59 ust. 1 tego rozporządzenia – dotyczącą kodeksów sieci; b) ENTSO energii elektrycznej zgodnie z art. 32 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2019/943, ENTSO gazu zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1789, ENNOH zgodnie z art. 60 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1789 – dotyczącą projektu planu rozwoju sieci o zasięgu unijnym oraz innych odpowiednich dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/943 oraz art. 26 ust. 3 i art. 59 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1789, z uwzględnieniem celów niedyskryminacji, skutecznej konkurencji oraz prawidłowego i bezpiecznego funkcjonowania rynków wewnętrznych energii elektrycznej, wodoru i gazu ziemnego; c) organizacji OSD UE – dotyczącą projektu rocznego programu prac oraz innych odpowiednich dokumentów, o których mowa w art. 55 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2019/943 i art. 41 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2024/1789, z uwzględnieniem celów niedyskryminacji, skutecznej konkurencji oraz prawidłowego i bezpiecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego energii elektrycznej, wodoru i gazu ziemnego. (*) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie rynków wewnętrznych gazu odnawialnego, gazu ziemnego i wodoru, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1227/2011, (UE) 2017/1938, (UE) 2019/942 i (UE) 2022/869 oraz decyzji (UE) 2017/684, a także uchylenia rozporządzenia (WE) nr 715/2009 (Dz.U. L, 2024/1789, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/ 2024/1789/oj).”; b) ust. 6, 7 i 8 otrzymują brzmienie: „6. Odpowiednie organy regulacyjne prowadzą koordynację w celu wspólnego ustalenia, czy ma miejsce niewykonywanie przez ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH, organizację OSD UE lub regionalne centra koordynacji ich obowiązków wynikających z prawa Unii, oraz podejmują odpowiednie działania zgodnie z art. 59 ust. 1 lit. c) i art. 62 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2019/944 lub art. 78 ust. 1 lit. e) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1788 (**). ACER, na wiosek co najmniej jednego organu regulacyjnego lub z własnej inicjatywy, wydaje uzasadnioną opinię, a także zalecenia dla ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH, organizacji OSD UE lub regionalnych centrów koordynacji dotyczące wykonywania przez nie ich obowiązków. Dz.U. L z 15.7.2024 PL 7. W przypadku gdy w uzasadnionej opinii ACER stwierdzono przypadek potencjalnego niewykonywania przez ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH, organizację OSD UE lub regionalne centrum koordynacji ich obowiązków, właściwe organy regulacyjne podejmują jednomyślnie skoordynowane decyzje stwierdzające, czy miało miejsce niewykonywanie odpowiednich obowiązków, oraz, w stosownych przypadkach, określającą, jakie środki mają zostać podjęte przez ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH, organizację OSD UE lub regionalne centrum koordynacji w celu usunięcia niewykonywania obowiązków. W przypadku gdy organy regulacyjne nie zdołają podjąć jednomyślnie takich skoordynowanych decyzji w terminie czterech miesięcy od dnia otrzymania uzasadnionej opinii ACER, sprawę przekazuje się ACER celem podjęcia decyzji zgodnie z art. 6 ust. 10. 8. W przypadku gdy niewykonywaniu obowiązków przez ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH, organizację OSD UE lub regionalne centrum koordynacji, ustalone zgodnie z ust. 6 lub 7 niniejszego artykułu, nie zaradzono w terminie trzech miesięcy, lub w przypadku gdy organ regulacyjny państwa członkowskiego, w którym znajduje się siedziba podmiotu, nie podjął działań w celu zapewnienia zgodności, ACER wydaje zalecenie dla organu regulacyjnego do podjęcia działania zgodnie z art. 59 ust. 1 lit. c) oraz 62 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2019/944 lub art. 78 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2024/1788, w celu zapewnienia, aby ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH, organizacja OSD UE lub regionalne centrum koordynacji wykonało swoje obowiązki, oraz informuje Komisję. (**) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1788 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie wspólnych zasad rynków wewnętrznych gazu odnawialnego, gazu ziemnego i wodoru, zmieniająca dyrektywę (UE) 2023/1791 i uchylająca dyrektywę 2009/73/WE (Dz.U. L, 2024/1788, 15.7.2024, ELI: http://data. europa.eu/eli/dir/2024/1788/oj).”; 4) art. 5 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. ACER uczestniczy w opracowywaniu kodeksów sieci zgodnie z art. 59 rozporządzenia (UE) 2019/943 oraz art. 71 i 72 rozporządzenia (UE) 2024/1789, a także wytycznych zgodnie z art. 61 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2019/943 oraz art. 74 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2024/1789. ACER w szczególności: a) przedkłada Komisji niewiążące wytyczne ramowe, w przypadku gdy Komisja wystąpi do niego z takim wnioskiem zgodnie z art. 59 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 71 ust. 4 lub art. 72 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2024/1789; ACER dokonuje przeglądu wytycznych ramowych oraz przedkłada je ponownie Komisji, w przypadku gdy Komisja wystąpi do niego z takim wnioskiem zgodnie z art. 59 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 71 ust. 7 lub art. 72 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2024/1789; b) dokonuje przeglądu kodeksu sieci zgodnie z art. 59 ust. 11 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 71 ust. 11 lub art. 72 ust. 11 rozporządzenia (UE) 2024/1789. Dokonując przeglądu, ACER uwzględnia uwagi przekazane przez wszystkie zaangażowane strony w trakcie prac nad zmienionym kodeksem sieci, którymi kieruje ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH lub organizacja OSD UE, oraz konsultuje się z odpowiednimi zainteresowanymi stronami w sprawie wersji, która ma zostać przedłożona Komisji. W tym celu ACER może, w stosownych przypadkach, wykorzystać komitet redakcyjny ustanowiony na podstawie kodeksów sieci. ACER przedstawia Komisji sprawozdanie na temat wyników konsultacji. Następnie ACER przedkłada Komisji zmieniony kodeks sieci zgodnie z art. 59 ust. 11 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 71 ust. 11 lub art. 72 ust. 11 rozporządzenia (UE) 2024/1789. W przypadku gdy ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH lub organizacja OSD UE nie opracowały kodeksu sieci, ACER przygotowuje i przedkłada projekt kodeksu sieci Komisji, w przypadku gdy Komisja wystąpi do niego z takim wnioskiem zgodnie z art. 59 ust. 12 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 71 ust. 12 lub art. 72 ust. 12 rozporządzenia (UE) 2024/1789; c) przedstawia Komisji należycie uzasadnioną opinię, zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 27 ust. 1 lub art. 64 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1789, w przypadku gdy ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH lub organizacja OSD UE nie wdrożyły kodeksu sieci opracowanego zgodnie z art. 30 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 26 ust. 1 lub art. 59 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) 2024/1789 lub kodeksu sieci ustanowionego zgodnie z art. 59 ust. 3–12 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 71 ust. 3–12 lub art. 72 ust. 3–12 rozporządzenia (UE) 2024/1789, który nie został jednak przyjęty przez Komisję zgodnie z art. 59 ust. 13 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 71 ust. 13 lub art. 72 ust. 13 rozporządzenia (UE) 2024/1789. d) monitoruje i analizuje wdrażanie kodeksów sieci przyjętych przez Komisję zgodnie z art. 59 rozporządzenia (UE) 2019/943 oraz art. 71 i 72 rozporządzenia (UE) 2024/1789 oraz wytycznych przyjętych zgodnie z art. 61 rozporządzenia (UE) 2019/943 oraz art. 74 rozporządzenia (UE) 2024/1789, ich wpływ na harmonizację mających zastosowanie przepisów, których celem jest ułatwianie integracji rynku, a także na niedyskryminację, skuteczną konkurencję oraz prawidłowe funkcjonowanie rynku, oraz składa sprawozdanie Komisji.”; PL Dz.U. L z 15.7.2024 5) w art. 6 wprowadza się następujące zmiany: a) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Do dnia 5 lipca 2022 r., a następnie co cztery lata Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące niezależności organów regulacyjnych, zgodnie z art. 57 ust. 7 dyrektywy (UE) 2019/944 oraz art. 76 ust. 6 dyrektywy (UE) 2024/1788.”; b) ust. 5 otrzymuje brzmienie: „5. Na wniosek jednego lub większej liczby organów regulacyjnych lub Komisji, ACER przedstawia opartą na faktach opinię w sprawie zgodności decyzji podjętej przez organ regulacyjny z kodeksami sieci i wytycznymi, o których mowa w rozporządzeniu (UE) 2019/943, w rozporządzeniu (UE) 2024/1789, w dyrektywie (UE) 2019/944 lub w dyrektywie (UE) 2024/1788, z innymi odpowiednimi przepisami tych rozporządzeń lub dyrektyw lub z art. 13 rozporządzenia (UE) 2017/1938.”; c) dodaje się ustępy w brzmieniu: „9a. ACER wydaje zalecenia dla operatorów systemów przesyłowych, operatorów systemów dystrybucyjnych, operatorów sieci wodorowych i organów regulacyjnych w odniesieniu do metod ustalania międzyokresowej alokacji kosztów zgodnie z art. 5 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2024/1789. ACER może wydawać zalecenia dla operatorów systemów przesyłowych, operatorów systemów dystrybucyjnych, operatorów sieci wodorowych i organów regulacyjnych w odniesieniu do regulowanych baz aktywów zgodnie z art. 5 ust. 6 akapit trzeci rozporządzenia (UE) 2024/1789. 9b. ACER może wydawać zalecenia dla organów regulacyjnych w sprawie alokacji kosztów rozwiązań dotyczących ograniczeń w przepływach transgranicznych wynikających z różnic w jakości gazu zgodnie z art. 21 ust. 11 rozporządzenia (UE) 2024/1789. 9c. ACER może wydawać zalecenia dla organów regulacyjnych w sprawie alokacji kosztów rozwiązań dotyczących ograniczeń w przepływach transgranicznych wynikających z różnic w jakości wodoru zgodnie z art. 55 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2024/1789. 9d. ACER publikuje sprawozdania z monitorowania ograniczeń przesyłowych w punktach połączeń międzysystemowych zgodnie z ppkt 2.2.1.2 załącznika I do rozporządzenia (UE) 2024/1789.”; d) w ust. 10 wprowadza się następujące zmiany: (i) akapit pierwszy otrzymuje brzmienie: „ACER jest uprawniony do przyjmowania decyzji indywidualnych dotyczących kwestii regulacyjnych mających wpływ na handel transgraniczny lub na transgraniczne bezpieczeństwo systemu, które wymagają wspólnej decyzji co najmniej dwóch organów regulacyjnych, w przypadku gdy uprawnienia takie zostały powierzone organom regulacyjnym na podstawie jednego z następujących aktów prawnych: a) aktu ustawodawczego Unii przyjętego w ramach zwykłej procedury ustawodawczej; b) kodeksów sieci i wytycznych, o których mowa w art. 59–61 rozporządzenia (UE) 2019/943, przyjętych przed dniem 4 lipca 2019 r. oraz późniejszych wersji tych kodeksów sieci i wytycznych; c) kodeksów sieci i wytycznych, o których mowa w art. 59–61 rozporządzenia (UE) 2019/943, przyjętych jako akty wykonawcze na podstawie art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011; d) wytycznych zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2024/1789; lub e) kodeksów sieci i wytycznych, o których mowa w art. 71–74 rozporządzenia (UE) 2024/1789.”; Dz.U. L z 15.7.2024 PL (ii) akapit drugi lit. a) otrzymuje brzmienie: „a) w przypadku gdy właściwe organy regulacyjne nie były w stanie osiągnąć porozumienia w terminie sześciu miesięcy od przekazania sprawy do ostatniego z tych organów regulacyjnych lub w terminie czterech miesięcy w odniesieniu do przypadków, o których mowa w art. 4 ust. 7 niniejszego rozporządzenia lub w art. 59 ust. 1 lit. c) lub art. 62 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2019/944, lub art. 78 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2024/1788;”; (iii) akapity trzeci i czwarty otrzymują brzmienie: „Właściwe organy regulacyjne mogą zwrócić się wspólnie z wnioskiem o przedłużenie terminu, o którym mowa w akapicie drugim lit. a) niniejszego ustępu, na okres nie dłuższy niż sześć miesięcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 4 ust. 7 niniejszego rozporządzenia, art. 59 ust. 1 lit. c) lub art. 62 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2019/944 lub art. 78 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2024/1788. W przypadku gdy uprawnienia do przyjmowania decyzji dotyczących kwestii transgranicznych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, zostały powierzone organom regulacyjnym w nowych kodeksach sieci lub wytycznych, o których mowa w art. 59–61 rozporządzenia (UE) 2019/943, przyjętych w formie aktów delegowanych po dniu 4 lipca 2019 r., ACER jest uprawniony wyłącznie na zasadzie dobrowolności zgodnie z akapitem drugim lit. b) niniejszego ustępu, na podstawie wniosku złożonego przez co najmniej 60 % właściwych organów regulacyjnych. W przypadku gdy zaangażowane są tylko dwa organy regulacyjne, którykolwiek z nich może przekazać sprawę do ACER.”; e) ust. 12 lit. a) otrzymuje brzmienie: „a) wydaje decyzję w terminie sześciu miesięcy od dnia przekazania sprawy lub w terminie czterech miesięcy w przypadkach, o których mowa w art. 4 ust. 7 niniejszego rozporządzenia lub w art. 59 ust. 1 lit. c) lub w art. 62 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2019/944, lub art. 78 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2024/1788; oraz”; 6) art. 14 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Wykonując swoje zadania, w szczególności podczas opracowywania wytycznych ramowych zgodnie z art. 59 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 71 i 72 rozporządzenia (UE) 2024/1789, oraz w ramach procesu proponowania zmian kodeksów sieci na podstawie art. 60 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub art. 73 rozporządzenia (UE) 2024/1789, ACER prowadzi na wczesnym etapie szerokie konsultacje z uczestnikami rynku, operatorami systemów przesyłowych, operatorami sieci przesyłowych wodorowych, konsumentami, użytkownikami końcowymi oraz, w stosownych przypadkach, z organami ochrony konkurencji, bez uszczerbku dla ich odpowiednich uprawnień, w otwarty i przejrzysty sposób, w szczególności gdy jego zadania dotyczą operatorów systemów przesyłowych i operatorów sieci przesyłowych wodorowych.”; 7) w art. 15 wprowadza się następujące zmiany: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. ACER, w ścisłej współpracy z Komisją, państwami członkowskimi i odpowiednimi organami krajowymi, w tym z organami regulacyjnymi, oraz bez uszczerbku dla uprawnień organów ochrony konkurencji, monitoruje rynki hurtowe i detaliczne energii elektrycznej i gazu ziemnego, w szczególności poziomy i kształtowanie cen detalicznych i hurtowych, aby umożliwić odpowiednim organom identyfikację ewentualnych antykonkurencyjnych, nieuczciwych lub nieprzejrzystych zachowań uczestników rynku, oraz w odniesieniu do przestrzegania praw konsumentów określonych w dyrektywie (UE) 2019/944 i w dyrektywie (UE) 2024/1788, wpływu zmian rynkowych na odbiorców będących gospodarstwami domowymi, dostępu do sieci, w tym dostępu do energii elektrycznej wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii, postępów w budowie połączeń wzajemnych, potencjalnych barier dla obrotu transgranicznego, w tym wpływu domieszek wodoru w systemie gazu ziemnego i barier dla transgranicznego przepływu biometanu, barier regulacyjnych dla nowych podmiotów wchodzących na rynek i mniejszych uczestników rynku, w tym obywatelskich społeczności energetycznych i społeczności energetycznych działających w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych, interwencji państwa uniemożliwiających odzwierciedlanie w cenach faktycznych niedoborów, takich jak te określone w art. 10 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2019/943, oraz działań państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej na podstawie wyników oceny wystarczalności zasobów na poziomie europejskim, o której mowa w art. 23 tego rozporządzenia, ze szczególnym uwzględnieniem oceny ex post, o której mowa w art. 17 rozporządzenia (UE) 2019/941. PL Dz.U. L z 15.7.2024 ACER, w ścisłej współpracy z Komisją, państwami członkowskimi i odpowiednimi organami krajowymi, w tym z organami regulacyjnymi, oraz bez uszczerbku dla uprawnień organów ochrony konkurencji, monitoruje rynki wodoru, w szczególności wpływ zmian na rynku na odbiorców wodoru, dostęp do sieci wodorowej, w tym dostęp wodoru produkowanego z odnawialnych źródeł energii do sieci, postępy w zakresie połączeń wzajemnych oraz potencjalne bariery w handlu transgranicznym.”; b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. ACER publikuje co roku sprawozdanie dotyczące wyników monitorowania, o którym mowa w ust. 1. W sprawozdaniu tym ACER wskazuje wszelkie przeszkody w urzeczywistnianiu rynków wewnętrznych energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru.”; c) dodaje się ustępy w brzmieniu: „6. ACER publikuje badania porównujące efektywność kosztów ponoszonych przez unijnych operatorów systemów przesyłowych zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1789. 7. ACER przedkłada opinie określające zharmonizowany format publikacji informacji technicznych dotyczących dostępu do sieci przesyłowych wodorowych oraz publikuje sprawozdanie z monitorowania ograniczeń przesyłowych w punktach połączeń międzysystemowych zgodnie z wytycznymi określonymi w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2024/1789.”; #### Artykuł 86 Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2022/869 W rozporządzeniu (UE) 2022/869 wprowadza się następujące zmiany: 1) art. 11, 12 i 13 otrzymują brzmienie: „Artykuł 11 Całościowa analiza kosztów i korzyści systemu energetycznego 1. ENTSO energii elektrycznej oraz europejska sieć operatorów sieci wodorowych (ENNOH), o których mowa w art. 57 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 (*), opracowują spójne projekty metodyk sektorowych, w tym również model rynku i sieci energii, o których mowa w ust. 10 niniejszego artykułu, na potrzeby przeprowadzania zharmonizowanej, obejmującej cały system energetyczny analizy kosztów i korzyści na poziomie Unii w odniesieniu do projektów znajdujących się na liście unijnej, należących do kategorii infrastruktury energetycznej określonych w pkt 1 lit. a), b), d) i f) oraz pkt 3 załącznika II do niniejszego rozporządzenia. Metodyki, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, opracowywane są zgodnie z zasadami określonymi w załączniku V, opierają się na wspólnych założeniach umożliwiających porównanie projektów i muszą być spójne z celami Unii na rok 2030 w dziedzinie energii i klimatu oraz jej celem neutralności klimatycznej do 2050 r., a także z zasadami i wskaźnikami określonymi w załączniku IV. Metodyki, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, stosuje się do przygotowania wszystkich kolejnych dziesięcioletnich planów rozwoju sieci o zasięgu unijnym opracowywanych przez ENTSO energii elektrycznej zgodnie z art. 30 rozporządzenia (UE) 2019/943 lub przez ENNOH zgodnie z art. 60 rozporządzenia (UE) 2024/1789. Do dnia 24 kwietnia 2023 r. ENTSO energii elektrycznej publikuje swój spójny projekt metodyki sektorowej oraz przedkłada go państwom członkowskim, Komisji i Agencji po zebraniu informacji od odpowiednich zainteresowanych stron podczas procesu konsultacji, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu. Każdą metodykę przeprowadzania obejmującej cały system wodorowy analizy kosztów i korzyści, opracowaną przez ENTSO gazu do dnia 1 września 2024 r., zatwierdza się zgodnie z procedurą określoną w niniejszym artykule. Do dnia 1 grudnia 2025 r. ENNOH publikuje swój spójny projekt metodyki sektorowej oraz przedkłada go państwom członkowskim, Komisji i Agencji po zebraniu informacji od odpowiednich zainteresowanych stron podczas procesu konsultacji zgodnie z art. 61 ust. 3 lit. d) rozporządzenia (UE) 2024/1789. Dz.U. L z 15.7.2024 PL 2. Przed przedłożeniem państwom członkowskim, Komisji i Agencji odpowiednich projektów metodyk zgodnie z ust. 1 ENTSO energii elektrycznej i ENNOH publikują wstępne projekty metodyk i przeprowadzają szeroko zakrojone konsultacje oraz zwracają się o zalecenia do państw członkowskich, a przynajmniej do organizacji reprezentujących wszystkie zainteresowane strony, w tym do europejskiej organizacji operatorów systemów dystrybucyjnych, ustanowionej na podstawie art. 52 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/943 (zwanej dalej »organizacją OSD UE«), stowarzyszeń działających w obszarze rynku energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, zainteresowanych stron z sektorów ciepłownictwa i chłodzenia, wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla, niezależnych agregatorów, operatorów właściwych do reagowania na zapotrzebowanie, organizacji zajmujących się rozwiązaniami w zakresie efektywności energetycznej, stowarzyszeń konsumentów energii, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego oraz, w stosownych przypadkach, krajowych organów regulacyjnych i innych organów krajowych. W terminie trzech miesięcy od publikacji wstępnych projektów metodyk zgodnie z akapitem pierwszym każda zainteresowana strona, o której mowa w tym akapicie, może przedłożyć zalecenie. Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu, ustanowiony na podstawie art. 10a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 401/2009 (**), może z własnej inicjatywy przedłożyć opinię dotyczącą projektów metodyk. W stosownych przypadkach państwa członkowskie i zainteresowane strony, o których mowa w akapicie pierwszym, przedkładają swoje zalecenia Agencji oraz, odpowiednio, ENTSO energii elektrycznej lub ENNOH, oraz podają te zalecenia do wiadomości publicznej, a Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu przedkłada Agencji oraz, odpowiednio, ENTSO energii elektrycznej lub ENNOH swoją opinię oraz podaje ją do wiadomości publicznej. Proces konsultacji musi być otwarty, terminowy i przejrzysty. ENTSO energii elektrycznej oraz ENNOH przygotowują i podają do wiadomości publicznej sprawozdanie z procesu konsultacji. ENTSO energii elektrycznej oraz ENNOH podają powody nieuwzględnienia lub jedynie częściowego uwzględnienia zaleceń państw członkowskich lub zainteresowanych stron, a także zaleceń organów krajowych lub opinii Europejskiego Naukowego Komitetu Doradczego ds. Zmiany Klimatu. 3. W terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania projektów metodyk wraz z uwagami przekazanymi w ramach procesu konsultacji oraz sprawozdaniem z konsultacji, Agencja przekazuje ENTSO energii elektrycznej i ENNOH swoją opinię. Agencja powiadamia ENTSO energii elektrycznej, ENNOH, państwa członkowskie i Komisję o swojej opinii oraz publikuje ją na swojej stronie internetowej. 4. W terminie trzech miesięcy od otrzymania projektów metodyk państwa członkowskie mogą przedłożyć swoje opinie ENTSO energii elektrycznej i ENNOH oraz Komisji. W celu ułatwienia konsultacji Komisja może organizować specjalne posiedzenia grup w celu przedyskutowania projektów metodyk. 5. W terminie trzech miesięcy od otrzymania opinii Agencji i państw członkowskich, o których mowa w ust. 3 i 4, ENTSO energii elektrycznej i ENNOH zmieniają swoje odpowiednie metodyki w celu pełnego uwzględnienia opinii Agencji i państw członkowskich oraz przedkładają je Komisji do zatwierdzenia wraz z opinią Agencji. Komisja wydaje swoją decyzję w terminie trzech miesięcy od przedłożenia metodyk przez ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH. 6. W terminie dwóch tygodni od zatwierdzenia przez Komisję zgodnie z ust. 5 ENTSO energii elektrycznej i ENNOH publikują odpowiednie metodyki na swoich stronach internetowych. Publikują one odpowiednie dane wejściowe oraz inne odpowiednie dane dotyczące sieci, przepływu obciążenia i rynku w wystarczająco dokładnej formie oraz z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z prawa krajowego i odpowiednich umów o zachowanie poufności. Komisja i Agencja zapewniają, aby otrzymane dane były traktowane jako poufne zarówno przez nie same, jak i przez wszelkie inne strony wykonujące w ich imieniu prace analityczne na podstawie tych danych. 7. Metodyki są regularnie aktualizowane i usprawniane zgodnie z procedurą opisaną w ust. 1–6. W szczególności zmienia się je po przedłożeniu modelu rynku i sieci energii, o którym mowa w ust. 10. Agencja, z własnej inicjatywy lub na podstawie należycie uzasadnionego wniosku krajowych organów regulacyjnych lub zainteresowanych stron, po formalnych konsultacjach z organizacjami reprezentującymi wszystkie zainteresowane strony, o których mowa w ust. 2 akapit pierwszy, oraz z Komisją, może zażądać takich aktualizacji i usprawnień, podając powody i harmonogram. Agencja publikuje wnioski krajowych organów regulacyjnych lub zainteresowanych stron oraz wszystkie odpowiednie dokumenty, które nie są szczególnie chronionymi dokumentami handlowymi, które skłoniły Agencję do zażądania aktualizacji lub usprawnienia. 8. W przypadku projektów należących do kategorii infrastruktury energetycznej określonych w pkt 1 lit. c) i e) oraz pkt 2, 4 i 5 załącznika II, Komisja zapewnia opracowanie metodyk zharmonizowanej, obejmującej cały system energetyczny, analizy kosztów i korzyści na poziomie Unii. Metodyki te muszą być zgodne pod względem korzyści i kosztów z metodykami opracowanymi przez ENTSO energii elektrycznej i ENNOH. Agencja, przy wsparciu krajowych organów regulacyjnych, promuje spójność tych metodyk z metodykami opracowanymi przez ENTSO energii elektrycznej i ENNOH. Metodyki opracowuje się w sposób przejrzysty, prowadząc szeroko zakrojone konsultacje z państwami członkowskimi oraz wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami. PL Dz.U. L z 15.7.2024 9. Co trzy lata Agencja ustanawia i publikuje zbiór wskaźników i odpowiednich wartości odniesienia, aby umożliwić porównanie jednostkowych kosztów inwestycji w przypadku porównywalnych projektów należących do kategorii infrastruktury energetycznej określonych w załączniku II. Projektodawcy przekazują wymagane dane krajowym organom regulacyjnym oraz Agencji. Agencja opublikuje do dnia 24 kwietnia 2023 r. pierwsze wskaźniki dla kategorii infrastruktury określonych w pkt 1, 2 i 3 załącznika II w zakresie, w jakim dostępne są dane umożliwiające obliczenie wiarygodnych wskaźników i poziomów odniesienia. Te wartości odniesienia mogą być wykorzystywane przez ENTSO energii elektrycznej i ENNOH do celów analiz kosztów i korzyści prowadzanych na potrzeby kolejnych dziesięcioletnich planów rozwoju sieci o zasięgu unijnym. Agencja opublikuje do dnia 24 kwietnia 2025 r. pierwsze wskaźniki dla kategorii infrastruktury energetycznej określonych w pkt 4 i 5 załącznika II. 10. Do dnia 31 października 2025 r. ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH, po przeprowadzeniu szeroko zakrojonych konsultacji z zainteresowanymi stronami, o których mowa w ust. 2 akapit pierwszy, przedkładają wspólnie Komisji i Agencji spójny i stopniowo zintegrowany model, który zapewnia spójność między metodykami sektorowymi opartymi na wspólnych założeniach, w tym dotyczącymi infrastruktury przesyłowej energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, a także instalacji magazynowania gazu ziemnego oraz instalacji skroplonego gazu ziemnego i elektrolizerów, obejmujący priorytetowe korytarze i obszary infrastruktury energetycznej określone w załączniku I, spo­ rządzony zgodnie z zasadami określonymi w załączniku V. 11. Model, o którym mowa w ust. 10, obejmuje co najmniej wzajemne powiązania między odpowiednimi sektorami na wszystkich etapach planowania infrastruktury, w szczególności scenariusze, technologie i rozdzielność przestrzenną, identyfikację luk w infrastrukturze, w szczególności w odniesieniu do przepustowości transgranicznej, oraz ocenę projektów. 12. Po zatwierdzeniu przez Komisję modelu, o którym mowa w ust. 10, zgodnie z procedurą określoną w ust. 1–5, model ten zostaje włączony do metodyk, o których mowa w ust. 1, które są odpowiednio zmieniane. 13. Co najmniej raz na pięć lat, począwszy od jego zatwierdzenia zgodnie z ust. 10, a w razie potrzeby częściej, model i spójne metodyki sektorowe analizy kosztów i korzyści aktualizuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 7. 14. Do dnia 1 stycznia 2027 r. niniejszy artykuł stosuje się z zastrzeżeniem przepisów przejściowych określonych w art. 61 rozporządzenia (UE) 2024/1789. Artykuł 12 (cytat nowelizowanego aktu) Scenariusze dziesięcioletnich planów rozwoju sieci 1. Do dnia 24 stycznia 2023 r. Agencja, po przeprowadzeniu szeroko zakrojonych konsultacji z udziałem Komisji, państw członkowskich, ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, organizacji OSD UE oraz co najmniej organizacji reprezentujących stowarzyszenia działające na rynkach energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, zainteresowanych stron z sektorów ogrzewania i chłodzenia, wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla, niezależnych agregatorów, operatorów właściwych do reagowania na zapotrzebowanie, organizacji zajmujących się rozwiązaniami w zakresie efektywności energetycznej, stowarzyszeń konsumentów energii oraz przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, publikuje wytyczne ramowe dotyczące wspólnych scenariuszy, które mają zostać opracowane przez ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH. Te wytyczne ramowe są w razie potrzeby regularnie aktualizowane. W procesie konsultacji służącym wszelkiej aktualizacji wytycznych ramowych uczestniczy również ENNOH. W wytycznych ramowych, o których mowa w akapicie pierwszym, ustanawia się kryteria dotyczące przejrzystego, niedyskryminacyjnego i integracyjnego opracowywania scenariuszy z uwzględnieniem najlepszych praktyk w zakresie oceny infrastruktury i planowania rozwoju sieci. W wytycznych ramowych dąży się również do zapewnienia, aby scenariusze ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH będące ich podstawą były w pełni zgodne z zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim«, z unijnymi celami w zakresie energii i klimatu na rok 2030 oraz z jej celem neutralności klimatycznej do 2050 r., a także uwzględnia się aktualne scenariusze Komisji oraz, w stosownych przypadkach, krajowe plany w zakresie energii i klimatu. Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu może z własnej inicjatywy przekazywać informacje dotyczące sposobu zapewnienia zgodności scenariuszy z unijnymi celami w zakresie energii i klimatu na 2030 r. oraz z celem neutralności klimatycznej do 2050 r. Agencja należycie uwzględnia te informacje w wytycznych ramowych, o których mowa w akapicie pierwszym. Agencja podaje powody nieuwzględnienia lub jedynie częściowego uwzględnienia zaleceń państw członkowskich, zainteresowanych stron i Europejskiego Naukowego Komitetu Doradczego ds. Zmiany Klimatu. Dz.U. L z 15.7.2024 PL 2. Opracowując wspólne scenariusze, które mają zostać wykorzystane na potrzeby sporządzenia dziesięcioletnich planów rozwoju sieci o zasięgu unijnym, ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH przestrzegają wytycznych ramowych Agencji. Wspólne scenariusze obejmują również perspektywę długoterminową do 2050 r. oraz, w stosownych przypadkach, uwzględniają etapy pośrednie. 3. ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH zapraszają organizacje reprezentujące wszystkie odpowiednie zainteresowane strony, w tym organizację OSD UE, stowarzyszenia działające na rynkach energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, zainteresowane strony z sektorów ciepłownictwa i chłodzenia, wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla, niezależnych agregatorów, operatorów właściwych do reagowania na zapotrzebowanie, organizacje zajmujące się rozwiązaniami w zakresie efektywności energetycznej, stowarzyszenia konsumentów energii oraz przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, do udziału w procesie opracowywania scenariuszy, w szczególności w odniesieniu do kluczowych elementów, takich jak założenia i sposób ich odzwierciedlenia w danych dotyczących scenariuszy. 4. ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH publikują projekt sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy oraz przedkładają go Agencji, państwom członkowskim i Komisji w celu uzyskania ich opinii. Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu może z własnej inicjatywy wydać opinię w odniesieniu do sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy. 5. W terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania projektu sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy wraz z uwagami przekazanymi w ramach procesu konsultacji oraz sprawozdaniem z ich uwzględnienia Agencja przedstawia ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu, ENNOH, państwom członkowskim i Komisji swoją opinię na temat zgodności scenariuszy z wytycznymi ramowymi, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy, w tym ewentualne zalecenia dotyczące zmian. W tym samym terminie Europejski Naukowy Komitet Doradczy ds. Zmiany Klimatu może z własnej inicjatywy wydać opinię na temat zgodności scenariuszy z unijnymi celami w zakresie energii i klimatu na rok 2030 oraz z celem neutralności klimatycznej do 2050 r. 6. W terminie trzech miesięcy od otrzymania opinii, o której mowa w ust. 5, Komisja – po uwzględnieniu opinii Agencji i państw członkowskich – przyjmuje projekt sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy lub zwraca się do ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH o wprowadzenie do niego zmian. ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH podają powody i wyjaśniają, w jaki sposób rozpatrzyły wszelkie wnioski Komisji o wprowadzenie zmian. W przypadku gdy Komisja nie zatwierdzi sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy, przekazuje ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH uzasadnioną opinię. 7. W terminie dwóch tygodni od zatwierdzenia sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy zgodnie z ust. 6 ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH publikują je na swoich stronach internetowych. Publikują one również odpowiednie dane wejściowe i wyjściowe w wystarczająco jasnej i dokładnej formie, aby strona trzecia mogła odtworzyć wyniki, przy należytym uwzględnieniu prawa krajowego i odpowiednich umów o zachowanie poufności oraz informacji szczególnie chronionych. 8. Do dnia 1 stycznia 2027 r. niniejszy artykuł stosuje się z zastrzeżeniem przepisów przejściowych określonych w art. 61 rozporządzenia (UE) 2024/1789. Artykuł 13 (cytat nowelizowanego aktu) Identyfikacja luk w infrastrukturze 1. W terminie sześciu miesięcy od zatwierdzenia sprawozdania dotyczącego wspólnych scenariuszy zgodnie z art. 12 ust. 6, a następnie co dwa lata, ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH publikują sprawozdania dotyczące luk w infrastrukturze sporządzone w ramach dziesięcioletnich planów rozwoju sieci o zasięgu unijnym. Przeprowadzając ocenę luk w infrastrukturze, ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH opierają swoją analizę na scenariuszach opracowanych zgodnie z art. 12, stosują zasadę »efektywność energetyczna przede wszystkim« i w pierwszej kolejności rozważają wszystkie odpowiednie alternatywy dla nowej infrastruktury. W przypadku rozważania rozwiązań w zakresie nowej infrastruktury podczas oceny luk w infrastrukturze uwzględnia się wszystkie odpowiednie koszty, w tym koszty wzmocnienia sieci. Ocena luk w infrastrukturze musi koncentrować się w szczególności na lukach w infrastrukturze, które mogą mieć wpływ na osiągnięcie unijnych celów w zakresie klimatu i energii na 2030 r. oraz celu neutralności klimatycznej do 2050 r. PL Dz.U. L z 15.7.2024 Zanim ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH opublikują swoje odpowiednie sprawozdania, przeprowadzają szeroko zakrojone konsultacje obejmujące wszystkie stosowne zainteresowane strony, w tym organizację OSD UE, stowarzyszenia działające na rynkach energii elektrycznej, gazu ziemnego i wodoru, zainteresowane strony z sektorów ciepłownictwa i chłodzenia, wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla, niezależnych agregatorów, operatorów właściwych do reagowania na zapotrzebowanie, organizacje zajmujące się rozwiązaniami w zakresie efektywności energetycznej, stowarzyszenia konsumentów energii, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, Agencję oraz wszystkich przedstawicieli państw członkowskich należących do odpowiednich priorytetowych korytarzy infrastruktury energetycznej określonych w załączniku I. 2. ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH przedkładają swój stosowny projekt sprawozdania dotyczącego luk w infrastrukturze Agencji, Komisji i państwom członkowskim w celu uzyskania ich opinii. 3. W terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania sprawozdania dotyczącego luk w infrastrukturze wraz z uwagami przekazanymi w procesie konsultacji oraz sprawozdaniem z ich uwzględnienia Agencja przedkłada swoją opinię ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu lub ENNOH, Komisji i państwom członkowskim oraz podaje ją do publicznej wiadomości. 4. W terminie trzech miesięcy od otrzymania opinii Agencji, o której mowa w ust. 3, Komisja, uwzględniając opinię Agencji oraz uwagi przekazane przez państwa członkowskie, sporządza swoją opinię i przedkłada ją ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu lub ENNOH. 5. ENTSO energii elektrycznej, ENTSO gazu i ENNOH dostosowują swoje sprawozdania dotyczące luk w infrastrukturze z należytym uwzględnieniem opinii Agencji oraz zgodnie z opiniami Komisji i państw członkowskich oraz podają je do publicznej wiadomości. 6. Do dnia 1 stycznia 2027 r. niniejszy artykuł stosuje się z zastrzeżeniem przepisów przejściowych określonych w art. 61 rozporządzenia (UE) 2024/1789. (*) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie rynków wewnętrznych gazu odnawialnego, gazu ziemnego i wodoru, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1227/2011, (UE) 2017/1938, (UE) 2019/942 i (UE) 2022/869 oraz decyzji (UE) 2017/684, a także uchylenia rozporządzenia (WE) nr 715/2009 (Dz.U. L, 2024/1789, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1789/oj). (**) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 401/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie Europejskiej Agencji Środowiska oraz Europejskiej Sieci Informacji i Obserwacji Środowiska (Dz.U. L 126 z 21.5.2009, s. 13).”; 2) w art. 31 dodaje się ustęp w brzmieniu: „5. W załącznikach do niniejszego rozporządzenia wszelkie odniesienia do »ENTSO gazu« traktuje się jako odniesienia do »ENTSO gazu i ENNOH« do celów przepisów przejściowych zgodnie z art. 61 rozporządzenia (UE) 2024/1789. Od dnia 1 stycznia 2027 r. wszelkie odniesienia do »ENTSO gazu« traktuje się jako odniesienia do »ENNOH«.”. #### Artykuł 87 Zmiana w decyzji (UE) 2017/684 Obowiązki w zakresie powiadamiania dotyczące umów międzyrządowych w dziedzinie energii dotyczących gazu ziemnego, określone w decyzji (UE) 2017/684, interpretuje się jako obejmujące umowy międzyrządowe dotyczące wodoru, w tym związków wodoru, takich jak amoniak i ciekłe organiczne nośniki wodoru. #### Artykuł 88 Uchylenie Rozporządzenie (WE) nr 715/2009 traci moc. Odesłania do uchylonego rozporządzenia odczytuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia, zgodnie z tabelą korelacji w załączniku III do niniejszego rozporządzenia. Dz.U. L z 15.7.2024 PL #### Artykuł 89 Wejście w życie 1. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 5 lutego 2025 r. 2. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 niniejszego artykułu: a) art. 11 ust. 3 lit. b), art. 34 ust. 6 i art. 84 stosuje się od dnia 1 stycznia 2025 r.; b) sekcję 5 stosuje się od dnia 1 stycznia 2025 r., z wyjątkiem art. 42, 43, 44, 52, 53 i 54, które stosuje się od dnia 4 sierpnia 2024 r. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia 13 czerwca 2024 r. W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady Przewodnicząca Przewodnicząca R. METSOLA H. LAHBIB PL Dz.U. L z 15.7.2024